عدم تعادل هورمونی در بدن می تواند اثرات مختلف جسمی و روحی ایجاد کند. هورمون ها پیام رسان های شیمیایی بدن هستند. این مواد شیمیایی قدرتمند که در غدد درون ریز تولید می شوند ، در جریان خون آزاد می شوند و به بافت ها و اندام ها می گویند که چه کاری باید انجام دهند.

هورمون ها برای تنظیم بسیاری از فرایندهای مختلف بدن از جمله اشتها ، متابولیسم ، چرخه های خواب ، چرخه های عملکرد باروری و جنسی ، درجه حرارت بدن و روحیه مهم هستند. بنابراین جای تعجب نیست که حتی کوچکترین تعادل می تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامتی بگذارد. سطح هورمون ها در مراحل مختلف زندگی به طور طبیعی در نوسان است ، به ویژه در دوران بلوغ ، قاعدگی ، بارداری و یائسگی ، همچنین می توانند تحت تأثیر سبک زندگی و برخی شرایط پزشکی نیز قرار بگیرند. آنچه مهم است توجه به علائم عدم تعادل هورمونی و مراجعه به متخصص برای تشخیص و درمان است.

11 علامت و نشانه عدم تعادل هورمونی

هورمون ها نقش اساسی در سلامت کلی بدن دارند. در نتیجه ، طیف گسترده ای از علائم یا نشانه ها وجود دارد که می تواند عدم تعادل هورمونی را نشان دهد. علائم یا نشانه ها به عملکرد هورمون ها یا غدد بستگی دارد.

 خستگی

همه افراد گاهی احساس خستگی می کنند ، اما باید با استراحت کافی ، آبرسانی و رژیم غذایی سالم بهبود یابند. اگر با مراقبت از خود هنوز احساس خستگی وجود دارد ، ارزیابی جامع سطح هورمون ها می تواند علت را مشخص کند. پروژسترون اضافی باعث خواب آلودگی می شود و اگر غده تیروئید مقدار کمی هورمون تیروئید در گردن تولید نکند ، می تواند انرژی را کاهش دهد.

اضطراب

به طور کلی زنان دو برابر بیشتر از مردان  دچار اختلال خلقی می شوند، زیرا تغییرات استروژن در دوران قاعدگی ، بارداری یا یائسگی با وخیم تر شدن افسردگی همراه است.مطالعه اثر گیرنده های استروژن بر مغز نشان داد که استروژن باعث  کاهش ترس در انسان می شود. برخی از زمینه های تغییرات هورمونی که می توانند باعث اضطراب شوند شامل غلبه استروژن ، بارداری و اختلال عملکرد تیروئید است.

افزایش وزن

عدم تعادل هورمونی می تواند منجر به افزایش وزن شود. اگر میزان هورمون کورتیزول و انسولین در بدن شما زیاد باشد ، غذای بیشتری خواهید خورد و این پرخوری باعث چاق شدن می شود. به یاد داشته باشید که اضافه وزن می تواند منجر به تولید مقادیر زیادی هورمون های جنسی مانند استروژن و تستوسترون شود و این عدم تعادل در هورمون ها ، به ویژه پس از یائسگی ، می تواند منجر به افزایش وزن شود.

اختلال در خواب 

چرخه خواب و بیداری از طریق ترشح هورمون هایی مانند ملاتونین و کورتیزول تنظیم می شوند. ملاتونین در بخشی از مغز که ریتم شبانه روزی ما را کنترل می کند ، کار می کند و به ما این امکان را می دهد سریعتر و با کیفیت تر بخوابیم. عدم توانایی در ترشح ملاتونین ممکن است منجر به مشکل خواب یا سازگاری با الگوی جدید خواب شود. به همین ترتیب ، وقتی سطح کورتیزول بیش از حد بالا باشد ، چرخه خواب ممکن است مختل شود.

مشکلات گوارشی

انتقال دهنده های عصبی در روده بیشتر از مغز هستند ، بنابراین جای تعجب نیست که عدم تعادل هورمونی ، اضطراب و افسردگی گاهی با علائم گوارشی همراه باشد. هورمون ها از طریق میکروبیوم و سیستم باکتریایی روده بر عملکرد روده تأثیر می گذارند ، بنابراین عدم تعادل هورمون ها می تواند بر تعداد و عملکرد باکتری های روده تأثیر بگذارد و علائمی مانند نفخ ، یبوست ، اسهال یا حالت تهوع را به همراه داشته باشد.

 آکنه

افزایش ناگهانی آکنه یکی از ساده ترین راه ها برای تشخیص عدم تعادل هورمونی است. آندروژن ها معمولاً هورمون های مردانه نامیده می شوند ، اما در مردان و زنان برای تنظیم تولید سبوم پوست وجود دارد. اگر بدن بیش از حد آندروژن تولید کند ، سبوم می تواند در منافذ پوست جمع شده و باعث ایجاد جوش شود.

 ریزش مو

کیفیت و شادابی مو ارتباط مستقیمی با هورمون ها دارد. به عنوان مثال ، ناهنجاری های تیروئید ممکن است باعث خشکی مو یا پوست ، کم پشت شدن مو یا شکنندگی ناخن ها شود. کم کاری تیروئید ، پرکاری تیروئید و اختلال پاراتیروئید نیز می تواند باعث ریزش مو شود.

سردرد

سردرد معمولاً قبل یا هنگام قاعدگی ، هنگامی که استروژن کم است ، رخ می دهد. سردردهای منظم یا آنهایی که اغلب هر ماه در یک زمان مشخص رخ می دهند ، می توانند نشانه تغییر سطح هورمون ها باشند.

تغییرات پستان

کاهش استروژن باعث متراکم شدن بافت پستان و افزایش هورمون ها باعث ضخیم شدن بافت و حتی ایجاد توده های جدید یا کیست می شود.

مشکلات باروری 

عدم تعادل هورمونی یکی از دلایل اصلی ناباروری زنان است و با تغییر در سطح هورمون ها ، قدرت باروری زنان پس از 35 سالگی به طور طبیعی کاهش می یابد. سطح بالای هورمون محرک فولیکول (FSH) و سطح پایین هورمون لوتئین ساز (LH) می تواند باعث ایجاد مشکلات  باروری شود. یائسگی زودرس و سایر شرایط مرتبط با هورمون مانند PCOS نیز بر باروری تأثیر می گذارد.

خشکی واژن

خشکی واژن در بعضی مواقع طبیعی است ، اما اگر بیشتر اوقات واژن احساس خشکی در واژن وجود داشته باشد ، می تواند نشانه کمبود استروژن باشد. استروژن به مرطوب نگه داشتن بافت واژن کمک می کند. اگر استروژن به دلیل عدم تعادل کاهش یابد ، می تواند مایعات واژن را کاهش دهد.

خشکی واژن اغلب به دلیل کم بودن استروژن به خصوص در دوران یائسگی یا از بین رفتن یائسگی ایجاد می شود. مصرف قرص های ضد بارداری یا ضد افسردگی نیز می تواند سطح هورمون ها را تغییر داده و منجر به بروز مشکلاتی شود.

از دست دادن تمایل جنسی

کاهش تستوسترون ، استروژن و پروژسترون در مردان و زنان با کاهش میل جنسی همراه است. این امر به ویژه پس از 50 سالگی که تولید استروژن و تستوسترون کاهش می یابد ، بیشتر صدق می کند. از آنجا که استروژن یکی از اصلی ترین هورمون های تنظیم کننده چرخه قاعدگی زنان است ، کاهش تولید می تواند به قاعدگی نامنظم منجر شود.

اختلال در حافظه

تغییر در استروژن و پروژسترون می تواند باعث احساس گیجی در سر شود و به خاطر سپردن  راردشوار کند. برخی از کارشناسان فکر می کنند استروژن ممکن است روی مواد شیمیایی مغز به نام انتقال دهنده های عصبی تأثیر بگذارد ومشکلات توجه و حافظه ، به ویژه در دوران یائسگی و پیش ازیائسگی ایجاد کنند.هم چنین می توانند نشانه ای از بیماری های دیگر مرتبط با هورمون مانند بیماری تیروئید باشند.

دلایل عدم تعادل هورمونی در زنان

برخی از دلایل عدم تعادل هورمونی در زنان طبیعی است. هورمون ها در طول چرخه قاعدگی نوسان دارند ، که می تواند منجر به علائمی مانند نفخ یا بی خوابی شود. بارداری ، شیردهی و یائسگی نیز بر هورمون ها تأثیر می گذارد. مهمترین دلایل عدم تعادل هورمونی عبارتند از:

مشکلات تیروئید

تیروئید پرکار یا کم کار باعث عدم تعادل در سطح هورمون تیروئید در بدن می شود. این مشکلات ممکن است در نتیجه یک بیماری خود ایمنی ، دارو ، تومورها و سایر شرایط ایجاد شود.

استرس

استرس باعث تولید کورتیزول در بدن می شود. کورتیزول بیش از حد می تواند منجر به سندرم کوشینگ شود. استرس طولانی مدت بدن را برای مدت طولانی در معرض سطح بالایی از کورتیزول قرار می دهد و می تواند بر سطح سایر هورمون های بدن تأثیر بگذارد.

اختلالات خوردن

اختلالات خوردن ، مانند بی اشتهایی عصبی ، می تواند بر سطح هورمون ها تأثیر بگذارد و منجر به کاهش استروژن ، کاهش تراکم استخوان و سایر مشکلات شود.

کنترل بارداری

برخی از انواع پیشگیری از بارداری حاوی هورمون هایی هستند که بر هورمون های بدن تأثیر می گذارند. آنها می توانند باعث مشکلاتی مانند از دست رفتن دوره های قاعدگی ، قاعدگی نامنظم ، خونریزی شدید ، افزایش وزن ، مشکلات گوارشی و موارد دیگر شوند. 

تشخیص عدم تعادل هورمونی 

بسته به علائم ، پزشک ممکن است یک یا چند آزمایش تشخیصی را توصیه کند.

آزمایش خون

پزشک یک نمونه خون را برای آزمایش به آزمایشگاه می فرستد. بیشتر هورمون ها در خون قابل تشخیص هستند. یک پزشک می تواند آزمایش خون را برای بررسی میزان تیروئید ، استروژن ، تستوسترون و کورتیزول انجام دهد.

معاینه لگن

پزشک برای یافتن توده غیرمعمول ، کیست یا تومور ممکن است تست پاپ اسمیر را انجام دهد.

سونوگرافی

سونوگرافی از امواج صوتی برای دیدن داخل بدن استفاده می کند. پزشکان ممکن است سونوگرافی را برای گرفتن عکس از رحم ، تخمدان ، بیضه ، تیروئید یا غده هیپوفیز تجویز کنند.

آزمایشات تکمیلی

بعضی اوقات برای تشخیص به آزمایشات پیشرفته تری نیاز است. این آزمایشات شامل موارد زیر است:

• نمونه برداری
• ام آر آی
• اشعه ایکس
• اسکن تیروئید

درمان عدم تعادل هورمونی 

درمان عدم تعادل هورمونی به علت آن بستگی دارد. هر فرد ممکن است به انواع مختلف درمان برای عدم تعادل هورمونی نیاز داشته باشد.

استروژن درمانی

اگر گرگرفتگی یا سایر علائم ناخوشایند یائسگی وجود دارد ، پزشک ممکن است دوز کم استروژن را توصیه کند. حتماً درمورد خطرات و مزایای درمان جایگزینی هورمون (HRT) با پزشک خود صحبت کنید.

کنترل بارداری هورمونی

استفاده از روش های پیشگیری از بارداری می تواند به تنظیم هورمون ها کمک کند.

داروهای ضد آندروژن

آندروژن ها هورمون های جنسی مردانه هستند که در مردان و زنان یافت می شود. زنان با سطح آندروژن بالا باید از داروهای کاهنده آندروژن استفاده کنند.

هورمون درمانی تیروئید

در صورت کم کاری تیروئید ، هورمون مصنوعی تیروئید لووتیروکسین می تواند سطح هورمون ها را متعادل کند.

داروهای طبیعی و مکمل ها

بسیاری از افراد از مکمل های طبیعی برای درمان عدم تعادل هورمونی استفاده کرده اند. با این حال ، به غیر از تغییر سبک زندگی هیچ درمان طبیعی وجود ندارد که به طور مداوم در آزمایشات بالینی برای درمان عدم تعادل هورمونی و علل آن ثابت شده باشد . تغییر در سبک زندگی که می تواند  کمک کننده باشد شامل:

• کاهش وزن: کاهش 10 درصدی وزن در زنان ممکن است به تنظیم قاعدگی و افزایش احتمال بارداری کمک کند.
• رژیم غذایی: پیروی از یک رژیم غذایی متعادل قسمت مهمی از سلامت کلی بدن است.
• ورزش منظم: بسیاری از مشکلات سلامتی افراد ناشی از سبک زندگی بی‌تحرک و ورزش نکردن به اندازه کافی است. ورزش منظم می‌تواند سلامت قلب و عروق را بهبود ببخشد و فوائد بسیار و تأثیرات مثبتی بر کل بدن و تنظیمات هورمونی دارد. 
•  کاهش و کنترل استرس: استرس باعث تولید هورمون کورتیزول بیش از حدی می‌شود که نتیجه آن توقف تولید استروژن است. سطح پایین استروژن در بدن منجر به کاهش سروتونین شده که می‌تواند نوسانات خلقی را بدتر کند.
• خواب منظم و با کیفیت: خواب کافی، نقش کلیدی در عدم تعادل هورمونی در بدن دارد. 

کلام پایانی

هورمون ها مسئول بسیاری از فرایندهای اصلی بدن هستند. وقتی هورمونها از تعادل خارج شوند ، علائم می توانند بسیار متنوع باشند. تقریباً همه افراد حداقل یک یا دو دوره عدم تعادل هورمونی را در طول زندگی خود تجربه می کنند. عدم تعادل هورمونی در دوران بلوغ ، قاعدگی و بارداری بیشتر دیده می شود. اما برخی افراد عدم تعادل هورمونی مداوم و نامنظم را تجربه می کنند.

بسیاری از تغییرات هورمونی در اثر عوامل خارجی مانند استرس یا داروهای هورمونی ایجاد می شود، اما  می تواند ناشی از بیماری پزشکی باشد که بر سیستم غدد درون ریز تأثیر می گذارد نیز باشد.اگر علائمی از عدم تعادل هورمونی دارید ، باید با پزشک خود در مورد علائم غیر قابل توجیه و طولانی مدت ، به خصوص مواردی که باعث درد ، ناراحتی یا تداخل در فعالیت های روزمره هستند ، صحبت کنید.

منابع نوشته

https://www.webmd.com/women/ss/slideshow-hormone-imbalance

https://www.healthline.com/health-news/hormone-imbalances-and-how-to-treat-them

https://www.healthline.com/health/hormonal-imbalance#pregnancy

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321486#outlook

https://propelltherapy.com/do-you-suffer-from-anxiety-hormones-might-be-the-cause/

The post 11 علامت عدم تعادل هورمونی در زنان appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.