چاقی شکمی یا چاقی مرکزی باعث افزایش مشکلات جسمی از جمله دیابت نوع 2، فشار خون بالا و بیماری قلبی می‌شود.

چه چیزی چاقی شکم را زیان‌آور می‌کند؟

دانشمندان جواب قطعی این سوال را نمی‌دانند اما با تحقیقات صورت گرفته دلایلی قوی پیدا شده‌اند. برای درک این دلایل، ابتدا باید بدانید که چربی شکم به دو شکل متفاوت است. 

مقداری از آن در بافت چربی ذخیره شده که درست در زیر پوست قرار دارد. عملکرد این چربی زیر پوستی مانند چربی در جاهای دیگر بدن است که ضرر خاصی هم ندارد. اما چربی داخل شکم داستان دیگری دارد. این چربی احشایی در اطراف اندام‌های داخلی جمع می‌شود و واقعا مضر است. اما چرا مضر است؟

افزایش واکنش بدن به استرس 

یکی از نظریه‌هایی که اخیراً بیان شده مشخص کرده است که چاقی شکم و چربی احشایی باعث افزایش واکنش بدن به استرس می‌شود. طبق این نظریه، فعالیت بیش از حد سیستم عصبی مرکزی و غدد فوق کلیوی منجر به افزایش سطح هورمون‌های استرس مانند آدرنالین و کورتیزول می‌شود و در نتیجه فشار خون، سطح قند خون و خطر قلبی افزایش می‌یابد.

همچنین بخوانید: بهترین راه‌های مدیریت استرس

تجمع سلول های چربی در اندام های حیاتی

 سلول‌های چربی احشایی اسیدهای چرب آزاد را به کبد منتقل می‌کنند. اسیدهای چرب آزاد همچنین در لوزالمعده، قلب و سایر اندام‌ها تجمع می‌یابند. در تمامی این اندام‌ها، اسیدهای چرب آزاد در سلول‌هایی جمع می‌شوند که برای ذخیره چربی ساخته نشده‌اند. در نتیجه عملکرد آن اندام مختل می‌شود و باعث بروز مشکل در تنظیم انسولین، قند خون، کلسترول و همچنین عملکرد طبیعی قلب می‌شود.

عملکرد شبه هورمونی ترشحات سلول های چربی 

نظریه سوم عملکرد پیچیده سلول‌های چربی یا آدیپوکین را به طرز جدید ارزیابی می‌کند. دانشمندان زمانی معتقد بودند که سلول‌های چربی شبیه به ظرف‌های غیر فعالی هستند که کالری‌های اضافی را به عنوان چربی ذخیره می‌کنند.

 اما اکنون مشخص شده است که سلول‌های چربی علاوه بر ذخیره انرژی اضافی، تعداد زیادی پروتئین نیز تولید می‌کنند که وارد جریان خون شده و بر عملکرد سایر اندام‌ها تاثیر می‌گذارند. در واقع این آدیپوکین‌ها مانند هورمون‌ها عمل می‌کنند.

 بسیاری از آنها مانند فاکتور نکروز تومور (TNF) و اینترلوکین ۶ (IL-6) به بروز ناهنجاری‌های متابولیک، التهاب و بیماری‌های قلبی عروقی کمک می‌کنند. 

همچنین بخوانید: چگونه چاقی شکم خود را کاهش دهیم؟

حداقل یکی از محصولات سلول چربی ممکن است باعث حفظ سلامت شود:

 به نظر می‌رسد آدیپونکتین باعث افزایش واکنش به انسولین، افزایش سطح کلسترول خوب بدن و کاهش خطر قلبی می‌شود. سلول‌های چربی احشایی مقدار زیادی آدیپوکین‌ مضر تولید می‌کنند اما تعداد کمی از آنها نیز مفید هستند. 

این سه تئوری بیان شده با یکدیگر در تضاد نیستند؛ همه آنها به خطرات چربی احشایی اشاره کرده‌اند و دانشمندان ممکن است در آینده مکانیسم‌های بیشتری نیز کشف کنند. در مجموع، مشاهدات بالینی و نتایج حاصل از تحقیقات به این نتیجه رسیده‌اند که چربی بیش از حد داخل شکم یکی از عوامل اصلی بروز بیماری قلبی عروقی است.

راه‌های ساده برای از بین بردن چاقی شکم

1- از مصرف شکر و نوشیدنی‌هایی که با شکر شیرین شده‌اند خودداری کنید

غذاهایی که به آنها شکر اضافه شده است برای سلامتی شما مضر هستند. خوردن مقدار زیادی از این نوع غذاها می‌تواند باعث افزایش وزنتان شود. تحقیقات نشان می‌دهند که شکر اضافه شده اثرات بدی بر روی سلامت سوخت‌وساز سلولی دارد.

بسیار از تحقیقات متعدد نشان داده‌اند که مقادیر زیادی فروکتوز می‌تواند منجر به چاقی شکم و تجمع چربی در اطراف شکم و کبد شود. نیمی از شکر را گلوکز و نیم دیگر آن را فروکتوز تشکیل داده است. وقتی مقدار زیادی قند اضافه می‌خورید، بیش از حد ظرفیت کبد فروکتوز وارد آن می‌شود و به اجبار آن را به چربی تبدیل می‌کند.

 برخی‌ها معتقدند که این دلیل اصلی مضر بودن قند برای سلامتی است. این فرآیند چربی شکم و کبد را افزایش می‌دهد و باعث مقاومت به انسولین و مشکلات مختلف سوخت‌وساز سلولی می‌شود

 به نظر می‌رسد که مغز به کالری مایع همانند کالری جامد واکنش نشان نمی‌دهد، بنابراین وقتی نوشیدنی‌های می‌خورید که با شکر شیرین شده‌اند، در نهایت کالری بیشتری مصرف خواهید کرد.

همچنین بخوانید: بهترین جایگزین‌های قند و شکر کدامند؟

 سعی کنید مقدار قند موجود در رژیم غذایی خود را به حداقل برسانید و نوشیدنی‌های شیرین را کاملاً حذف کنید. این موضوع شامل نوشیدنی‌های شیرین شده با قند، نوشابه‌های شیرین، آبمیوه‌ها و انواع نوشیدنی‌های انرژی زا پر قند می‌شود.

برای این که مطمئن شوید در محصولاتی که می‌خرید قند‌های تصفیه‌شده وجود ندارند، ابتدا نوشته روی برچسب محصول را بخوانید. حتی غذاهایی که به عنوان غذاهای سالم در بازار عرضه می‌شوند می‌توانند حاوی مقادیر قابل توجهی قند باشند.

 به خاطر داشته باشید که هیچ یک از ضررهای ذکر شده شامل شیرینی میوه‌ها نمی‌شود، زیرا میوه‌ها بسیار سالم و دارای فیبر زیادی هستند و اثرات منفی قند افزوده شده به خوراکی ها را ندارند.

2- ورزش منظم

ورزش یکی از بهترین مواردی است که باعث افزایش عمر، سلامت و جلوگیری از بیماری می‌شود. از جمله فواید شگفت‌انگیز ورزش برای سلامتی، کمک به کاهش چاقی شکم است. منظور تنها انجام تمرینات شکمی نیست، زیرا از بین بردن چربی در یک نقطه از بدن تنها با انجام یک ورزش خاص امکان پذیر نیست.

 در یک تحقیق، 6 هفته فقط روی عضلات شکم حرکات ورزشی انجام شد اما تاثیری قابل اندازه‌گیری بر روی اندازه دور کمر یا میزان چاقی شکم نگذاشت. تمرین با وزنه و انجام تمرینات قلبی عروقی باعث کاهش چربی بدن می‌شوند. 

ورزش‌های هوازی مانند پیاده‌روی، دویدن و شنا می‌توانند باعث کاهش عمده چاقی شکم شوند. تحقیق دیگری نشان داد که پس از کاهش وزن، ورزش از افزایش چربی شکم در افراد جلوگیری می‌کند، این بدان معناست که ورزش از اهمیت ویژه‌ای برای حفظ وزن برخوردار است. ورزش همچنین التهاب، سطح قند خون و سایر مشکلات متابولیکی که باعث چربی اضافه شکم می‌شوند را کاهش می‌دهد.

همچنین بخوانید: رژیم غذایی برای کاهش چاقی شکم

3. به کاهش استرس در زندگیتان بله بگویید!

حتی اگر غذای سالم بخورید و ورزش کنید، استرس می‌تواند احساس گرسنگی کاذب در شما ایجاد کند. چرا؟ به دلیل این که استرس سطح هورمون کورتیزول را که باعث افزایش اشتها و ذخیره چربی می‌شود افزایش می‌دهد. دفعه بعد که استرس شدید پیدا کردید، یک لیوان چای سیاه بنوشید. تحقیقات نشان داده است که این نوشیدنی می‌تواند میزان کورتیزول بدن را به حالت طبیعی برگرداند و به شما در کاهش وزن کمک کند.

The post چرا چاقی شکم سلامتی شما را به خطر می اندازد؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

دیابت

دیابت شرایطی است که توانایی بدن را برای پردازش قند خون مختل می‌کند. میزان قند خون طبیعی بین 70 تا 99 میلی‌گرم در دسی لیتر است، درحالی‌که فرد مبتلا به دیابت قند خون ناشتا بالاتر از 126 میلی‌گرم در دسی لیتر دارد.

مقاله پیشنهادی: پیش دیابت چیست؟

سه نوع عمده دیابت

دیابت نوع یک

 به‌عنوان دیابت نوجوانان نیز شناخته می‌شود. این نوع دیابت زمانی اتفاق می‌افتد که بدن نتواند انسولین تولید کند. افراد مبتلا به دیابت نوع I وابسته به انسولین هستند، به این معنی که برای زنده ماندن باید روزانه انسولین مصنوعی مصرف کنند.

دیابت نوع دو

 دیابت نوع 2 بر نحوه استفاده بدن از انسولین تأثیر می‌گذارد. درحالی‌که بدن هنوز انسولین ترشح می‌کند، برخلاف نوع اول، سلول‌های بدن به میزان طبیعی به آن پاسخ نمی‌دهند. طبق اعلام موسسه ملی دیابت و گوارش و بیماری‌های کلیوی، این نوع دیابت، رایج‌ترین نوع است و با چاقی ارتباط محکمی دارد.

دیابت حاملگی

این نوع در خانم‌ها در دوران بارداری رخ می‌دهد که به دلیل عوارضی که برای مادر و جنین دارد حتما باید در ارزیابی های دوره ای مادر قند خون او پایش شود و دیابت بارداری در صورت وجود کنترل شود.

چاقی چیست؟

چاقی به‌عنوان وزن اضافی بدن تعریف می‌شود. در دهه هشتاد میلادی، مفهوم شاخص توده بدنی (BMI) معرفی شد و نقاطی برای تعیین اضافه‌وزن و چاقی در مردان و زنان بزرگ‌سال ایجاد شد. مستقل از این واقعیت که مقادیر بالای BMI با علائم خطرناک برای عوارض و مرگ‌ومیر همراه است، انواع مختلفی از چاقی شرح داده‌شده است که مکمل رابطه ظاهری و پاسخ بین BMI و تأثیر آن بر سلامتی است.

برای سنجش شاخص توده بدنی خود اینجا کلیک کنید

انواع چاقی عبارت‌اند از:

چاقی اندرویدی یا سیبی شکل (شکمی)

چاقی ژینوئید یا گلابی شکل (چاقی گلوتئال)

انواع کمتر شناخته ‌شده تری از چاقی هم وجود دارند. به‌عنوان‌مثال، افراد با وزن طبیعی که از نظر متابولیکی چاق هستند (MONW). این افراد دارای BMI طبیعی همراه با برخی از خصوصیات افراد چاق مانند مقاومت به انسولین، چربی مرکزی، سطح پایین لیپوپروتئین‌های با چگالی بالا یا همان کلسترول خوب (HDL) و مقادیر زیاد تری گلیسیرید و فشارخون بالا (HBP) هستند.

سندرم متابولیک

سندرم متابولیک یک دسته از شرایطی است که در کنار هم اتفاق می‌افتد و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و دیابت نوع 2 را افزایش می‌دهد. این شرایط شامل افزایش فشارخون، قند خون بالا، چربی اضافی بدن در اطراف کمر و سطح کلسترول غیرطبیعی یا تری گلیسیرید است.

داشتن تنها یکی از این شرایط به معنای ابتلا به سندرم متابولیک نیست؛ اما این بدان معنی است که شما خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری جدی دارید و اگر این شرایط ایجاد شود، احتمال بروز عوارض مانند دیابت نوع 2 و بیماری‌های قلبی بیشتر می‌شود.

سندرم متابولیک به‌طور فزاینده‌ای شایع است و تا یک‌سوم بزرگ‌سالان نیز مبتلا به آن هستند. اگر مبتلا به سندرم متابولیک یا هر یک از مؤلفه‌های آن هستید، تغییرات سبک زندگی می‌تواند به تأخیر بیفتد یا حتی از بروز مشکلات جدی برای سلامتی جلوگیری می‌کند.

بیشتر بخوانید: آیا شما سندروم متابولیک دارید؟

علائم

بیشتر اختلالات مرتبط با سندرم متابولیک علائم آشکاری ندارند. یکی از نشانه‌هایی که قابل‌مشاهده است، دور کمر بزرگ است و اگر قند خون شما زیاد است، ممکن است متوجه علائم و نشانه‌های دیابت مانند افزایش تشنگی و ادرار، خستگی و تاری دید باشید.

علل

سندرم متابولیک ارتباط نزدیکی با اضافه‌وزن یا چاقی و عدم تحرک دارد. همچنین با بیماری به نام مقاومت به انسولین ارتباط دارد. به ‌طور معمول دستگاه گوارش شما غذاهایی را که می‌خورید تجزیه می‌کند. انسولین هورمونی است که توسط لوزالمعده شما ساخته‌شده و به شما کمک می‌کند تا قند وارد سلول‌ها شود تا به‌عنوان سوخت بدن شما استفاده شود.

افراد دارای اضافه‌وزن تمایل به ایجاد مقاومت در برابر انسولین دارند. انسولین هورمونی است که سطح قند خون را تنظیم می‌کند و قند را وارد سلول‌های بدن می‌کند. هنگامی‌که به انسولین مقاوم هستید، قند خون به‌طور مؤثر وارد سلول نمی‌شود. این منجر به قند خون زیاد در جریان خون می‌شود که این‌یکی از علائم دیابت نوع 2 است.

بیشتر افراد مبتلا به سندرم متابولیک نیز مقاومت به انسولین دارند. این بدان معنی است که بدن به‌درستی از انسولین استفاده نمی‌کند. تخمین زده می‌شود که 86٪ از افراد مبتلا به دیابت دارای سندرم متابولیک باشند.

عوامل زیر شانس ابتلا به سندرم متابولیک را افزایش می‌دهد.

سن: خطر ابتلا به سندرم متابولیک با افزایش سن بیشتر می شود.

چاقی: تحمل وزن بیش‌ازحد، به‌خصوص در شکم، خطر ابتلا به سندرم متابولیک را افزایش می‌دهد.

دیابت: اگر در دوران بارداری، مبتلا به دیابت هستید یا سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت نوع 2 را دارید، احتمال ابتلا به سندرم متابولیک بیشتر است.

بیماری‌های دیگر اگر تاکنون به بیماری کبد چرب غیرالکلی، سندرم تخمدان پلی کیستیک یا آپنه خواب مبتلا باشید، خطر ابتلا به سندرم متابولیک بیشتر است.

عوارض چاقی و سندرم متابولیک

ابتلا به سندرم متابولیک می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد.

 دیابت نوع 2

اگر برای کنترل وزن اضافی خود تغییر سبک زندگی ایجاد نکنید، ممکن است مقاومت به انسولین ایجاد کنید که این امر باعث افزایش قند خون شما می‌شود. سرانجام، مقاومت به انسولین می‌تواند منجر به دیابت نوع 2 شود.

بیماری قلبی و عروقی

 کلسترول بالا و فشارخون بالا می‌تواند به ایجاد پلاک در شریان‌های شما کمک کند. این پلاک‌ها می‌توانند شریان‌های شما را باریک و سفت کنند که می‌تواند منجر به حمله قلبی یا سکته مغزی شود.

جلوگیری

داشتن شیوه زندگی سالم ممکن است از شرایطی که موجب سندرم متابولیک می‌شود جلوگیری کند.

یک سبک زندگی سالم شامل موارد زیر است:

• بیشتر روزها حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی داشته باشید
• خوردن مقدار زیادی سبزی‌، میوه، پروتئین بدون چربی و غلات کامل
• چربی و نمک اشباع را در رژیم غذایی خود محدود کنید
• حفظ وزن سالم
• ترک سیگار

سندرم متابولیک و مقاومت به انسولین

یکی از عوارض سندرم متابولیک مربوط به مقاومت به انسولین است. حدود یک‌سوم از بیماران مبتلا به سندرم متابولیک دارای حساسیت به انسولین طبیعی هستند. مقاومت به انسولین با غلظت انسولین پلاسمائی بالا نشان می‌دهد که بدن نمی تواند قند خون را به طور طبیعی کاهش دهد.

عوامل مؤثر بر این موضوع پیچیده هستند، یک ویژگی اصلی عدم پاسخ به انسولین در سطح سلول به دلیل تغییر در اتصال گیرنده یا مکانیسم‌های گیرنده است. مقاومت به انسولین ارتباط نزدیکی با اختلال در تحمل گلوکز، دیابت و خطر ابتلا به بیماری های قلبی دارد.

تأثیر چاقی و سندرم متابولیک بر دیابت

چاقی، سندرم متابولیک و دیابت نوع 2 سه بیماری به‌هم‌پیوسته هستند که تعدادی از مکانیسم‌های پاتوفیزیولوژیک را به اشتراک می‌گذارند و اغلب مشاهده می‌شوند که منجر به عوارض قلبی عروقی می‌شوند.

چاقی و سندرم متابولیک به سرعت در حال گسترش است. موثرترین راه، مربوط به اصلاح سبک زندگی است. درمان دارویی با هدف کنترل عوامل خطر (به‌عنوان‌مثال، فشارخون بالا، دیس لیپیدمی و ترومبوفیلی)، ناهنجاری‌های متابولیک و اضافه‌وزن نیز ضروری است.

کلام آخر

اگر می‌دانید حداقل یک درصد سندرم متابولیک دارید، از پزشک خود بپرسید که آیا برای سایر مؤلفه‌های این سندرم به آزمایش نیاز دارید یا خیر. اولین قدم اساسی کاهش وزن است.

این مرحله ظاهراً ساده (که در حقیقت دشوارترین کار است و بنابراین ممکن است کمترین نتیجه حاصل شود) اثرات مفیدی بسیاری را نشان داده است. باعث کاهش مرگ‌ومیر، پایین آمدن چربی، کاهش فشارخون و توده بطن چپ در فشارخون بالا و همچنین دیابت نوع دو می‌شود؛ بنابراین برای پیشگیری حتماً به پزشک مراجعه کنید.

دریافت رژیم آنلاین از وب اپلیکیشن رژیم پلاس

The post دیابت چیست؟ اثر چاقی و سندرم متابولیک بر دیابت appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

این تغییرات به علت عوامل متعددی رخ می‌دهد که برخی از آن‌ها قابل‌کنترل و برخی غیرقابل‌کنترل هستند. عوامل قابل کنترل شامل سبک زندگی مانند ورزش، سیگار کشیدن و رژیم غذایی و عوامل غیر قابل کنترل شامل تغییرات هورمونی است.

بدن انسان عمدتاً از چندین جزء تشکیل‌شده است: استخوان، ماهیچه، چربی و آب. معمولاً با افزایش سن، ترکیبات بدن تغییر می‌کنند (حتی اگر تغییری در وزن کلی بدن رخ ندهد). به‌طور مثال، با افزایش سن میزان چربی بدن افزایش می‌یابد، درحالی‌که توده عضلانی، بافت بدون چربی و تراکم معدنی استخوان‌ها کاهش می‌یابند. همچنین به مرور زمان، کاهش مایعات در سلول‌ها، موجب تغییر بافت‌ها و ساختارهایی می‌شود که فرم درونی بدن را شکل می‌دهند.

تمامی این تغییرات موجب می‌شود که به‌مرورزمان متوجه تغییر ظاهر بدن خود شوید.

افزایش بافت چربی

وزن کلی بدن با توجه به میزان کالری که بدن دریافت می‌کند و میزان کالری که می‌سوزاند، تغییر می‌کند. اگر میزان کالری دریافتی بیش از میزان کالری مصرفی باشد، شخص با افزایش وزن مواجه می‌شود و بدن این انرژی اضافی را به‌جای آنکه برای سوخت عضلات نگه دارد، به‌صورت چربی ذخیره می‌کند.

همچنین باید توجه داشت، عضلات فعالیت متابولیکی بیشتری نسبت به بافت چربی‌ دارند، بنابراین انرژی بیشتری می‌سوزانند؛ بنابراین، هرگونه از دست دادن توده عضلانی با افزایش سن می‌تواند موجب تغییر ترکیب بدن و افزایش میزان چربی گردد.

علاوه بر تغییر در میزان چربی، مکان تجمع چربی نیز تغییر می‌کند. در زنان، کاهش سطوح استروژن که همراه با یائسگی است، ذخیره چربی از قسمت پایین بدن (فرم گلابی) را به سمت میان تنه (فرم سیب) تغییر خواهد داد. این چربی شکمی شامل هر دو چربی زیرپوستی و بافت چربی احشایی است.

چربی شکمی یک فرم سیب مانند ایجاد می‌کند که با خطر بالقوه بیماری‌های قلبی عروقی، سرطان و دیابت نوع 2 همراه است.

در مردان، کاهش میزان تستوسترون که با پیری اتفاق می‌افتد، احتمالاً بر توزیع چربی و اندازه دور باسن تأثیر می‌گذارد که هر دو به‌طورمعمول با افزایش سن کاهش می‌یابند.

هر دو چربی زیر جلدی و احشائی را می‌توان از طریق رژیم غذایی و ورزش کاهش داد و برای کمک به جلوگیری از تجمع چربی در ناحیه میان تنه باید با افزایش سن، وزن مطلوب بدن را حفظ کرد.

کاهش بافت عضلانی

در بزرگ‌سالان سالم، عضله اسکلتی حدود 40 تا 50 درصد از وزن کلی بدن را تشکیل می‌دهد. با افزایش سن میزان تحرک فرد کمتر می‌شود و درنتیجه مقدار و قدرت بافت عضلانی کاهش می‌یابد. بعضی از محققان تخمین می‌زنند که پس از 30 سالگی، هرسال یک درصد توده عضلانی کاهش می‌یابد.

بافت عضلانی کالری بیشتری از بافت چربی می‌سوزاند، بنابراین داشتن عضله کوچک‌تر بر وزن کلی و سلامت بدن تأثیر دارد و باعث کاهش قدرت و افزایش ناتوانی می‌گردد.

برای حفظ توده عضلانی با افزایش سن، باید فعالیت جسمی ادامه داشته باشد. انجام ورزش‌های مقاومتی و قدرتی بسیار مهم است و حتی سالمندان 80 و 90 ساله می‌توانند تمرینات قدرتی سبک انجام دهند.

کوتاه شدن قد

کوتاه شدن قد و افزایش عرض بدن، یکی از تغییرات رایج افراد بزرگ‌سال به‌مرورزمان است.

استخوان‌ها حدود 20 درصد وزن بدن را تشکیل می‌دهند. با توجه به تغییراتی که در توده استخوانی، عضلات و مفاصل رخ می‌دهد، کاهش قد در حدود 0.4 اینچ (1 سانتی‌متر) هر 10 سال معمول است. پس از 70 سالگی، کاهش قد شتاب بیشتری دارد و به‌طور میانگین ممکن است هر فرد بین یک تا سه اینچ در طول زندگی خود کوتاه‌تر شود.

بیشترین چگالی معدنی استخوان در سن 30 سالگی است و پس‌ازآن کاهش می‌یابد. این مسئله برای زنان در سال‌های اول پس از یائسگی اهمیت ویژه‌ای دارد. توده استخوانی کم، شخص را در معرض خطر بیماری‌های استخوانی قرار می‌دهد.

برای حفظ تراکم استخوانی باید از استعمال دخانیات اجتناب کرد، کلسیم کافی مصرف کرد و تمرین‌های تحمل وزن (weight-bearing) را در برنامه ورزشی قرار داد.

The post چرا با افزایش سن فرم بدن تغییر می‌کند؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

در دهه‌های اخیر چاقی به سطح بی‌سابقه‌ در سطح جهانی رسیده است و افزایش آن همچنان ادامه دارد.

با توجه به ارتباط بین چاقی و طیف وسیعی از شرایط نامطلوب سلامتی، یک دیدگاه کلی وجود دارد که میزان افزایش چاقی به شیوع دیابت، بیماری‌های قلبی عروقی، سایر بیماری‌های مزمن و همچنین کاهش طول عمر می‌انجامد.

اما مسئله بسیار پیچیده‌تر است و به‌طور عکس مشاهده‌شده که مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی در کشورهای پیشرفته به‌طور پیوسته کاهش و طول عمر افزایش‌یافته است. به‌عنوان‌مثال ایالت متحده امریکا بیشترین میزان چاقی و اضافه‌وزن را به خود اختصاص داده است اما میزان مرگ‌ومیر مرتبط با چاقی در این کشور رو به کاهش است.

ارتباط BMI با میزان مرگ‌ومیر

شاخص توده بدنی فرمولی است که با استفاده از قد و وزن فرد به بررسی وزن طبیعی فرد می‌پردازد.

یک تصور غلط رایج در مورد BMI این است که از آن به‌طور مستقیم برای اندازه‌گیری سطوح چربی بدن استفاده می‌کنند، درصورتی‌که شاخص توده بدنی اطلاعات دقیقی در مورد میزان چربی پراکندگی چربی در بدن ارائه نمی‌دهد.

محققانی که میزان خطر مرگ را در مقیاس‌های استاندارد BMI بررسی کردند. مقادیر BMI مورداستفاده در شش گروه طبقه‌بندی کردند:

• کمبود وزن: BMI کمتر از 18.5 است
• وزن طبیعی: BMI برابر یا بیشتر از 18.5 و کمتر از 25
• اضافه‌وزن: BMI برابر یا بیشتر از 25 و کمتر از 30
• چاقی (درجه 1): BMI برابر یا بیشتر از 30 و کمتر از 34
• چاقی (درجه 2): BMI برابر یا بیشتر از 35 و کمتر از 40
• چاقی (درجه 3): BMI برابر یا بیشتر از 40

جمع‌آوری نتایج حاصل از 97 مطالعه بر روی 2.88 میلیون نفر و بیش از 270،000 مرگ نشان داد که:

• مجموع درجات چاقی با افزایش 18 درصدی خطر مرگ در مقایسه با افراد با شاخص توده بدنی نرمال، همراه هستند.
• افراد با چاقی درجه‌دو و درجه سه به مقدار 29 درصد افزایش خطر مرگ نسبت به افراد با وزن نرمال دارند.
• چاقی درجه‌یک میزان مرگ‌ومیر قابل‌توجهی را نشان نداده است.
• و میزان مرگ‌ومیر در افراد دارای اضافه‌وزن 6 درصد کمتر از افراد با شاخص توده بدنی نرمال است.

اما چرا کمی چاقی و اضافه‌وزن ممکن است باعث طول عمر بیشتر گردد؟

بیماری‌ها در افراد دارای اضافه‌وزن سریع‌تر تشخیص داده می‌شود

مشکلات مرتبط با اضافه‌وزن مانند فشارخون بالا و دیابت در افراد دارای اضافه‌وزن و چاقی سریع‌تر تشخیص داده می‌شود، زیرا پزشکان از عوامل خطر ابتلا با چاقی مطلع هستند و هنگام بررسی وضعیت بیمار چاق تمامی این موارد را در نظر می‌گیرند.

پیشرفت روش‌های درمان

پیشرفت‌های حاصله در خصوص درمان بیماری‌های مرتبط با چاقی باعث شده است که میزان مرگ‌ومیر در این افراد کاهش یابد.

به‌عنوان‌مثال کنترل بهتر فشارخون بالا و دیس ليپيدمي، پیامدهای ناگوار چاقی را از بين می‌برد. فشارخون بالا در سال‌های اخیر نسبتاً خوب کنترل‌شده است و استفاده از استاتین ها، مهارکننده‌های مسیر آنژیوتانسین و آسپیرین افزایش‌یافته است که می‌تواند به کاهش اثر نامطلوب چاقی کمک کند.

رابطه معکوس اضافه‌وزن و مرگ‌ومیر در سالخوردگان

افرادی که دارای ذخایر چربی بیشتری هستند، اگر دچار بیماری شوند و حین بیماری وزن خود را از دست دهند، بیش از افراد لاغر که در چنین شرایطی هستند، زنده می‌مانند. هنگامی که فرد در شرایط حاد بیماری قرار دارد بدن به دنبال تامین انرژی اضافی برای اندام‌های حیاتی خود است که این فرایند موجب تحلیل عضلانی می‌گردد و معمولا ضعف بدن و تحلیل عضلانی در افراد چاق کمتر از افراد نرمال رخ می‌دهد. این مسئله در افراد مسن مشهودتر است و افراد سالخورده‌ای که لاغر هستند، هنگام بیماری در معرض خطر ناتوانی (محدودیت فعالیت‌های زندگی روزمره) و مرگ‌ومیر بیشتری هستند.

بهبود عوامل تشدیدکننده کاهش طول عمر در افراد چاق

ممکن است وزن بدن عامل اصلی مرگ‌ومیر افراد چاق نباشد و عوامل خطر دیگری برای کاهش میزان طول عمر در این افراد وجود داشته باشد. به‌عنوان‌مثال یک مطالعه در ایالت متحده امریکا نشان داد که با بهبود سه عامل از شش عامل مهم مرگ‌ومیر در افراد چاق یعنی سیگار کشیدن، کلسترول بالا و فعالیت بدنی، میزان مرگ‌ومیر ناشی از بیماری‌های قلبی عروقی کاهش‌یافته است.

پارادوکس چاقی

عبارت پارادوکس چاقی برای مواردی به کار می‌رود که در آن مسائل حاد مانند سکته قلبی، نارسایی قلبی و دیالیز (در نارسایی کلیه) در بیماران دارای اضافه‌وزن و چاقی بهبودیافته است. این مسئله در خصوص کسانی که دارای بیماری خاص مانند سرطان هستند و بیماری منجر به کاهش وزن آن‌ها می‌گردد مشاهده‌شده است، اما به‌طورکلی مکانیسم قابل قبولی برای پارادوکس چاقی وجود ندارد و هیچ پزشکی به طور قطع تایید نمیکند که چاقی شانس بقا را افزایش می‌دهد. زیرا بررسی رابطه طول عمر با شاخص توده بدنی اطلاعات ناقصی می‌دهد، بنابراین این موضوع نیاز به مطالعات بیشتر دارد.

The post اضافه‌وزن، چاقی و طول عمر: آیا افراد چاق طول عمر بیشتری دارند؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.