همه میدانیم که شیر مادر بهترین گزینه تغذیه برای نوزاد است. شیر مادر سرشار از مواد مغذی و آنتی بادی هایی است که سبب محافظت از کودک در برابر بیماری های مختلف میشود. جالب توجه است که شیردهی به نوزاد علاوه بر نوزاد فواید زیادی برای مادر هم دارد. از جمله اینکه منجر به آرامش مادر، کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه و تخمدان میشود. همه بیماری‌ها نیازمند درمان با آنتی بیوتیک نیستند اما مصرف آنتی بیوتیک در زمان شیردهی در درمان در برخی موارد مانند عفونت گوش، سینوس‌ها، دندان و ماستیت (عفونت سینه) ضروری است. با توجه به اهمیت تغذیه کودک با شیر مادر، بسیاری از مادران در مورد خطرات و عوارض مرتبط با آنتی بیوتیک نگران میشوند.

 با این حال، بگذارید این را بپذیریم که چه بخواهید و چه نخواهید، گاهی اوقات مادران شیرده هم بیمار میشوند. این موضوع میتواند نگران کننده باشد. چرا که از نظر یک مادر، وقت خوبی برای بیمار شدن نیست. 

 آیا دارو وارد شیر میشود؟ 

آیا مصرف این دارو برای کودک بی ضرر است؟

 اگر آنتی بیوتیکی که تجویز شده برای نوزاد شیرخوار مضر باشد آیا داروی جایگزین دیگری وجود دارد؟

تمام این سوالات میتواند نگرانی بسیاری برای شما داشته باشد. این موضوع کاملا قابل درک است. در این مقاله درباره تاثیر آنتی بیوتیک بر شیر مادر، آنتی بیوتیک‌های بی خطر، عوارض برخی از آنتی بیوتیک‌ها و راهکارهایی برای مشکل مورد نظر صحبت میکنیم.

آیا میتوانید بدون نگرانی در طول شیردهی آنتی بیوتیک مصرف کنید؟

خبر خوب این است که در بیشتر موارد، آنتی بیوتیک‌ها برای مادران شیرده و نوزادشان بی خطر هستند. به گفته انجمن اطفال آمریکا  (AAP)، آنتی بیوتیک یکی از معمول ترین داروهای مصرفی در مادران بوده و مقداری از آن میتواند وارد شیر مادر شود. با این حال، اگر آنتی بیوتیک می تواند به طور مستقیم برای نوزاد نارس یا تازه متولد شده تجویز شود؛ پس مصرف آن برای مادر شیرده هم بی ضرر خواهد بود.

پزشک معالج برای تجویز نوع آنتی بیوتیک با توجه به موارد زیر مزایا و معایب دارو را در نظر خواهد گرفت:

• میزان نیاز مادر به دارو
• تاثیر بالقوه دارو بر تولید شیر
• مقدار دارویی که وارد شیر میشود
• میزان جذب گوارشی دارو توسط نوزاد از طریق خوردن شیر مادر
• اثرات جانبی دارو بر روی نوزاد شیرخوار
• سن نوزاد

اما این برای شما و کودک شیرخوارتان چه معنی میتواند داشته باشد؟

در ابتدا توجه به این نکته ضروری است که بدانید به طور کلی داروها در طول شیردهی چطور عمل میکنند.

اکثر داروهایی که در خون وجود دارند، وارد شیر هم میشوند. با این حال، مقدار دارو در شیر به طور معمول کمتر از مقدار آن در خون است و بیشتر داروها برای اکثر نوزادان خطری ندارند اما استثناهایی هم وجود دارد به همین دلیل باید به عنوان مادر شیرده پیش از مصرف هرنوع دارویی از جمله آنتی بیوتیک‌ها با پزشک اطفال مشورت کنید. 

در تعیین مضر و یا بی ضرر بودن دارو علاوه بر خود دارو، باید به فاکتورهای دیگری مانند سن نوزاد توجه شود چرا که مواجهه با آنتی بیوتیک‌ها در نوزادان بزرگتر و نوپا خطرات کمتری نسبت به نوزادان نارس و تازه متولد شده دارد. اگر به این نتیجه رسیدید که مصرف آنتی بیوتیک برای کودکتان ایمن نیست، باید به این نکته توجه کنید که مصرف آنتی بیوتیک تا چه اندازه اهمیت دارد. آیا درمان جایگزینی وجود دارد؟ چه مدت باید از دارو استفاده کنید؟ آیا پمپ کردن شیر میتواند مناسب باشد؟

کدام آنتی بیوتیک‌ها در دوران شیردهی بی خطر هستند؟

پاسخ این سوال بستگی به سن، وزن، وضعیت کلی نوزاد، و نظر پزشک اطفال بستگی دارد. با این حال لیست برخی از آنتی بیوتیک هایی که به طور کلی برای زنان شیرده بی خطر هستند شامل:

• پنیسیلین
• آموکسیسیلین
• آمپیسیلین
• آزیترومایسین
• سفاکلور
• سفرادین
• کلاریترومایسین
• کو آموکسی کلاو
• اریترومایسین
• فلو کلوکسیلین
• تری متوپریم
• سفالوسپورین‌ها مانند سفالکسین (کفلکس)
• فلوکونازول (دیفلوکن). این دارو آنتی بیوتیک نیست اما به طور معمول برای درمان عفونت‌های قارچی استفاده میشود.
• کلاوولانیک اسید
• ماکرولید

برخی از آنتی بیوتیک‌ها مانند جنتامایسین و مروپنم از جمله داروهای داخل وریدی هستند که به میزان بسیار کمی از طریق گوارش جذب میشوند به همین دلیل ضرورتی برای قطع مصرف دارو وجود ندارد.

مصرف آنتی بیوتیک در زمان شیردهی ممکن است چه اثراتی داشته باشد؟

جدا از این که ممکن است آنتی بیوتیک‌ها برای نوزاد مضر باشند، نگرانی‌های دیگری نیز برای استفاده از آنتی بیوتیک برای مادران شیرده وجود دارد. نقش آنتی بیوتیک‌ها از بین بردن باکتری‌هاست. چه باکتری‌های مضر و چه باکتری‌های مفیدی که برای بدن ضروری هستند. به همین دلیل مصرف آنتی بیوتیک میتواند سبب ایجاد مشکل در مادر و کودک شود.

مشکل معده و تحریک پذیری کودکان

گاهی اوقات مادران بیان میکنند که نوزادشان پس از مصرف آنتی بیوتیک احساس ناراحتی معده دارد. برخی از آنتی بیوتیک‌ها حرکت روده نوزاد را بیشتر کرده و منجر به اسهال میشوند. این وضعیت در برخی از نوزادان منجر به درد شکم و کولیک در نوزادان میشود؛ با این حال این علائم قابل توجه نبوده و نیازمند درمان نیستند.

 علت وجود علائم گوارشی ممکن است به این دلیل باشد که آنتی بیوتیک همه‌ی باکتری‌های گوارشی، اعم از باکتری‌های مضر و مفید را از بین میبرد. توجه به این نکته ضروری است که ارزش ادامه‌ی شیردهی بیشتر از علائم موقتی است چرا که شیر مادر برای گوارش کودک هم بسیار مفید است؛ به همین دلیل در صورت امکان باید شیردهی ادامه یابد. برای حل مشکل گوارشی کودک، با مشورت با پزشک میتوان از پروبیوتیک استفاده کرد.

برفک دهان

همانطور که گفته شد، گاهی اوقات مصرف آنتی بیوتیک‌ها سبب حذف باکتری‌های مفیدی میشود که رشد باکتری‌های دیگر را کنترل میکنند. به همین دلیل ممکن است با مصرف آنتی بیوتیک کودک و یا مادر دچار برفک شوند. برفک یک عفونت قارچی است که معمولا به علت کاندیدا آلبیکانس (قارچ) ایجاد میشود.

رشد بیش از اندازه ی کاندیدا آلبیکنس سبب بروز علائم در مادر و کودک میشود؛ همچنین ممکن است در کودکان سبب ایجاد علائمی مانند ناراحتی معده، بثورات پوستی و سفیدی زبان و دهان گردد. همچنین مادر هم علائمی مانند درد در نوک سینه (درد مثل فرو رفتن شیشه در سینه)، قرمزی و براق بودن نوک سینه را خواهد داشت.

برای درمان برفک، داروهای ضد قارچ برای مادر و کودک تجویز میشود. با این حال پیشگیری مهم تر از درمان است. اگر آنتی بیوتیک مصرف میکنید، استفاده از پروبیوتیک برای متعادل نگه داشتن باکتری‌های روده توصیه میشود.

در صورت تجویز مصرف آنتی بیوتیک در زمان شیردهی ، باید چه مواردی را با پزشک خود در میان بگذارید؟

در صورت تجویز مصرف آنتی بیوتیک در زمان شیردهی با پزشک اطفال صحبت کنید. مواردی که باید از پزشک بپرسید شامل موارد زیر است:

• آیا مصرف این دارو برای نوزاد من بی خطر است؟
• آیا ممکن است مصرف آنتی بیوتیک برای نوزاد من عوارضی داشته باشد؟
• آیا نوزادم باید پروبیوتیک استفاده کند؟

اگر متوجه شدید که مصرف آنتی بیوتیک برای کودکتان مضر است، نگران نباشید. معمولا داروی جایگزینی وجود دارد.

• از پزشک خود بخواهید که آنتی بیوتیک جایگزین و بی خطر برای شیردهی معرفی کند.
• از پزشک خود بپرسید که آیا دوزهای پایینتر آنتی بیوتیک موثر هستند؟
• بپرسید چه مدت باید این دارو را مصرف کنید؛ و دارو تا چه مدت در بدن شما باقی خواهد ماند. 

اگر مجبور شوید دارویی استفاده کنید که برای شیردهی بی خطر نیست شرایط چگونه است؟

اگر در نهایت مجبور به استفاده از دارویی شدید که برای کودک شما بی خطر نبود نگران نباشید. گاهی اوقات استفاده از آنتی بیوتیکی که منع مصرف در زمان شیردهی دارد، برای سلامت مادر بسیار مهم است و نباید به خاطر مصرف آن احساس گناه کنید. 

اگر نمیتوانید در طول مصرف آنتی بیوتیک به نوزاد خود شیر دهید، حتما شیر خود را دوشیده و دور بریزید تا سطح تولید شیر حفظ شود و در این مدت برای تغذیه نوزاد از روش‌های دیگری استفاده کنید. زمانیکه آنتی بیوتیک از بدن شما حذف شود، میتوانید شیردهی به نوزادتان را از سر بگیرید.

خلاصه مقاله مصرف آنتی بیوتیک در زمان شیردهی

مواجه شدن با بیماری و شرایط نیازمند آنتی بیوتیک در طول دوره شیردهی سخت است. در این شرایط، باید از بی خطر بودن مصرف آنتی بیوتیک برای شیردهی مطمئن بود. به احتمال زیاد مصرف آنتی بیوتیک برای نوزاد بی خطر است؛ چرا که آنتی بیوتیک برای نوزادان هم تجویز میشود. 

با این حال، در صورتی که برای شما آنتی بیوتیکی تجویز شده که منع مصرف دوران شیردهی دارد، معمولا روش‌های جایگزینی وجود دارد. در صورت مصرف آنتی بیوتیک، شیر دادن به کودک را متوقف کرده، شیر خود را بدوشید و دور بریزید تا سطح تولید شیر حفظ شود. 

منابع

https://www.healthline.com/health/breastfeeding/breastfeeding-and-antibiotics#safe-antibiotics

https://www.cdc.gov/breastfeeding/breastfeeding-special-circumstances/vaccinations-medications-drugs/prescription-medication-use.html

https://www.drugs.com/drug-safety-breastfeeding.html

The post مصرف آنتی بیوتیک در زمان شیردهی appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

نيازهاي تغذيه‌اي در دوران شیردهی ٢٥ درصد افزايش می‌یابد و مادر برای حفظ انرژی خود و فرزند به 500 کالری انرژی بیشتر نسبت به دوران قبل بارداری احتیاج دارد.

شیردهی، ترشح و تولید شیر در زنان پس از زایمان است که طی آن شیر توسط غدد شیری در داخل پستان تولید می‌شود.

شیردهی از مراحل مهم در زندگی زنان و نوزادانشان است و در طی این دوران دریافت مواد غذایی به هر میزان بر وضعیت سلامت مادر و كودك تأثير دارد.

تغذيه مادر در شش ماه اول شیردهي نسـبت بـه مراحـل بعدازآن اهميت بيشتري دارد، زیرا تنها منبع دریافت مواد غذایی موردنیاز نوزاد در این شش ماه، شیر مادر است. مادرانی که دچار سوءتغذیه هستند و یا تغذیه آن‌ها اصولی نیست دارای شیر کم و بی‌کیفیت هستند و ترکیبات موجود در آن دچار تغییرات می‌گردد.

علاوه بر این‌ها ذخایر بدن در این شرایط برای خود مادر هم کافی نیست و وی با کمبود ويتامین، املاح، پروتئین و سایر مواد مغذی مواجه است.

خطرات تغذيه نامطلوب در مادران زير ١٨ سال و بالاي ٣٥ سـال، تولدهای بافاصله کم در یک خانواده و افراد با توان مالی کم بیشتر است.

نیازهای تغذیه‌ای مادران شیرده

نيازهاي تغذيه‌اي در دوران شیردهی ٢٥ درصد افزايش می‌یابد و مادر برای حفظ انرژی خود و فرزند به 500 کالری انرژی بیشتر نسبت به دوران قبل بارداری احتیاج دارد. نیازهای کالری مادر بسته به متابولیسم بدن و میزان فعالیت وی متفاوت است.

کارشناسان تغذیه 2700 کیلوکالری در روز را برای زنان شیرده مناسب می‌دانند.

تأمین منابع تغذيه‌اي در مادران شيرده مستلزم مصرف کافي هر یک از گروه‌های غذایی( نان و غلات، میوه و سبزی‌ها، لبنیات، گوشت، حبوبات و مغزیجات) است.

برنامه هرم غذایی توصیه‌شده برای مادران شیرده شامل:

• نان و غلات ٦ واحد
• شير و لبنيات ٣ واحد
• سبزی‌ها ٣ واحد
• ميوه ٢ واحد
• گوشت و حبوبات، تخم‌مرغ و مغزها  ٢ واحد
• چربي ٢ واحد

برخی از مهم‌ترین ترکیبات و میزان روزانه دریافت آن‌ها برای زنان شیرده به شرح زیر است:

چربی:

مادران شیرده نیاز به انرژی بیشتر نسبت به افراد معمولی دارند به‌گونه‌ای که 30 درصد از کل کالری دریافتی مادر را تأمین کند.

مقدار چربی توصیه‌شده در روز برای زنان شیرده 30 گرم در روز است.

پروتئین:

پروتئین کلیدی برای سلامتی مادر و کودک است.

باید دو بار در روز پروتئین مصرف شود و از چند واحد گوشت، مرغ یا ماهی یا تخم‌مرغ یا دو قاشق غذاخوری کره بادام‌زمینی تهیه شود.

زنان گیاهخوار می‌توانند با مصرف سویا، مغزیجات، لبنیات و تخم‌مرغ، پروتئین موردنیاز را تأمین کنند.

ید:

ید ماده معدنی حیاتی است که به تولید هورمون تیروئید کمک می‌کند و منجر به رشد سالم و رشد طبیعی می‌شود.

یک زن شیرده روزانه به 66 تا 110 میکروگرم ید نیاز دارد.

منابع تأمین ید:

• گوشت و سبزی‌های دریایی
• شیر
• نمک
• موز
• آلو خشک
• سیب‌زمینی پخته

 روی:

روی بر یکپارچگی ساختار پروتئین‌ها و حفظ ساختار ژنوم و خصوصیات ارثی اثرگذار است.

کمبود روی می‌تواند منجر به بیان نامنظم ژن و جهش در نوزاد شود.

زنان شیرده به روزانه 10 میلی‌گرم روی نیاز دارند که می‌توانند آن را از طریق گوشت، دانه‌های کامل، شیر، غذاهای دریایی و آجیل‌ها تأمین کنند.

کلسیم:

مصرف کافی کلسیم در جلوگیری از پوکی استخوان برای ادامه زندگی لازم است.

این ماده به مقدار 400 میلی‌گرم در روز برای مادران شیرده توصیه‌شده است.

محصولات لبنی بهترین منابع تأمین کلسیم هستند.

ویتامین A :

برای رشد و جلوگیری از انواع عفونت‌ها ضروری است.

میزان موردنیاز این ویتامین 400 تا 670 میکروگرم در روز برای زنان شیرده است که می‌توان آن را از طریق مصرف مواد غذایی موجود تمام گروه‌های هرم غذایی تأمین کرد.

منابع ویتامین A:

• محصولات لبنی
• تخم‌مرغ
• روغن ماهی
• میوه و سبزی‌های زرد و نارنجی‌رنگ

ویتامین B6 :

برای انتقال پیام‌های عصبی، رشد و عملکرد مغز و تولید گلبول‌های قرمز به‌خصوص در زنانی که سزارین و جراحی‌شده‌اند لازم است.

این ماده را می‌توان در گوشت مرغ و ماهی و گوشت قرمز، جوانه گندم، دانه آفتاب‌گردان، برنج قهوه‌ای، هویج، اسفناج، لوبیا و عدس تهیه کرد. م

یزان موردنیاز این ویتامین برای زنان شیرده 0.06 تا 0.09 میلی‌گرم در روز است.

فولات:

ذخایر فولات بدن زیاد نیست زیرا مقدار بیش‌ازاندازه آن از طریق ادرار دفع می‌شود؛ بنابراين با محدود کردن منابع غذايي حاوی فولات، ذخاير آن پس از چند ماه از شروع شيردهي تمام می‌شود.

میزان موردنیاز فولات در زنان شیرده 100 میکروگرم در روز است.

برخی منابع غذایی سرشار از فولات:

• سبزیجات تیره رنگ
• بروکلی
• مارچوبه
• دانه ها و آجیل
• میوه های خانواده ی مرکبات
• عدس، لوبیا و نخود فرنگی

تغذیه مادران لاغر در دوران شیردهی

مادران لاغر که BMI کمتر از 19.8 دارند و دچار سوءتغذیه هستند باید میزان کالری دریافتی روزانه خود را به میزان بیشتری از 500 کیلوکالری افزایش دهند. در غیر این صورت میزان شیر آن‌ها کمتر می‌شود و به دلیل تخلیه ذخایر بدنی خود، احساس ضعف و خستگی و بی‌حوصلگی می‌کند.

برای این مادران باید میزان هریک از گروه‌های مواد غذایی در روز را افزایش داد.

به‌عنوان‌مثال:

• افزودن جوانه غلات و یا پودر آن‌ها در ماست، سالاد و سوپ
• استفاده از تخم‌مرغ در وعده غذایی صبحانه، میان وعده و یا همراه با برخی غذاها
• مصرف خشکبار و مغزها به‌عنوان میان وعده
• خوردن سیب‌زمینی در وعده‌های اصلی و میان وعده

تمام موارد فوق توصیه‌های کلی هستند و پیشنهاد می‌شود مادرانی که قصد افزایش وزن‌دارند به کارشناسان و متخصصین تغذیه برای تنظیم برنامه‌ی غذایی مراجعه نمایند.

مصرف مایعات در دوران شیردهی

میزان مصرف مایعات در دوران شیردهی 3.1 لیتر (معادل 13 فنجان) توصیه‌شده است.

اما اغلب مادران به دلیل افزایش مشغله‌های بعد از زایمان، فراموش می‌کنند که آب موردنیاز بدنشان را بنوشند. راهکار مناسب این است که همیشه  یک لیوان آب در نزدیک فرزند خود یا در مکان شیردهی قرار دهند.

برای تأمین آب موردنیاز علاوه بر نوشیدن آب می‌توانند از:

• میوه‌ها
• سبزی‌ها
• آب‌میوه
• سوپ
• شیر و  چایی سبک استفاده کنند.

نکته:

مصرف آب بیشتری ازآنچه نیاز دارید شیر بیشتری تولید نمی‌کند، بنابراین نباید در مصرف آب نیز زیاده‌روی کرد.

پرهیزات غذایی مادران شیرده

غذایی وجود ندارد که لازم باشد همه مادران از آن اجتناب کنند و هر کودک ممکن است واکنش متفاوت به یک غذا نشان دهد. مادران قبل از هرگونه پرهیز غذایی باید در درجه اول واکنش های فرزند خود را به غذاها بررسی کند و بعد تحت نظارت پزشک غذاهای مضر برای فرزند را حذف کند تا خود دچار مشکلات تغذیه‌ای نشود.

برای اطمینان از اینکه فرزند شما نسبت به یک ماده غذایی خاص واکنش نشان می‌دهد، بهتر است به مدت یک هفته از مصرف آن غذا خودداری کنید و اثر آن را در فرزندتان ببینید.

در زیر به متداول‌ترین مواد غذایی که برای نوزاد حساسیت و مشکل ایجاد می‌کند پرداخته شده است:

الکل:

مصرف الکل در دوران شیردهی برای مادر ممنوع است. زیرا الکل از طریق شیر به نوزاد منتقل می‌گردد و برای  تکامل سیستم عصبی نوزاد خطرناک است.

در صورت مصرف الکل باید از شیر دادن به نوزاد پرهیز کرد تا اثر آن کاملا ازبین برود.

کافئین:

به مادران توصیه میشود بیش از دو فنجان قهوه یا چای در روز مصرف نکنند.

بر خلاف بزرگسالان، نوزادان نمی‌توانند کافئین را به طور صحیح دفع کنند. بنابراین کافئین انباشته شده در بدن آنها باعث بیخوابی، بی‌قراری و خستگی در نوزاد می‌شود، همچنین میزان بالای کافئین، آهن در شیر مادر و به دنبال آن میزان هموگلوبین در نوزاد را کاهش می‌دهد.

مرکبات:

مصرف مرکبات به دلیل اینکه منبع ویتامینC  هستند بسیار مفید است اما این دسته از میوه‌ها ترکیبات اسیدی دارند که معده نوزاد را اذیت می‌کند. بنابراین بهتر است مواد غنی از ویتامین  C  مانند آناناس، توت فرنگی، پاپایا، انبه و سبزیجات را جایگزین مرکبات کرد.

ماهی:

غذاهای دریایی و فراورده های آن مانند تن ماهی حاوی جیوه و سایر آلاینده‌ها هستند.

جیوه از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل می‌شود و مشکلات عصبی را برای کودک ایجاد می‌کند.

برخی غذاها مانند سیر، پیاز، ادویه‌های تند و بو دار، کلم و خیار روی طعم و بوی شیر تأثیر می‌گذارند و تمایل کودک به شیر خوردن را کم می‌کنند. همچنین معده و روده کودک دچار مشکلاتی مانند دفع مکرر گاز می‌شود.

ذرت:

آلرژی به ذرت در میان نوزادان زیاد است.

نوزادانی که به ذرت حساسیت دارند، دچار ناراحتی و خارش  در ناحیه پوست می‌شوند.

گندم:

گندم حاوی پروتئین گلوتن است. عدم تحمل این پروتئین در نوزاد منجر به بی‌قراری، مدفوع خونی و حساس شدن معده می‌شود.

The post تغذیه مادران در دوران شیردهی appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.