وظایف کبد در بدن

کبد بخشی از سیستم گوارش و یکی از بزرگ‌ترین ارگان‌های بدن است. کبد، وظایف متعددی بر عهده دارد که به شرح زیر است:

• آنزیم‌ها و صفرا را برای کمک به هضم غذا تولید می‌کند.
• پروتئین‌هایی را تولید می‌کند که به لخته شدن خون کمک می‌کند.
• ویتامین A، D، E، K و B12 را ذخیره می‌کند
• آهن را به شکل فریتین ذخیره می‌کند و آن را در خون آزاد می‌کند تا بدن بتواند RBC های جدید تولید کند.
• مس را ذخیره و در صورت نیاز آزاد می‌کند.
• به بدن کمک می‌کند که کربوهیدرات را متابولیزه کند. بدن کربوهیدرات را از غذا به گلیکوژن تجزیه می‌کند که در کبد ذخیره می‌شود. کبد گلیکوژن را به گلوکز تجزیه می‌کند و آن را به خون برای حفظ سطح قند خون طبیعی می‌فرستد.
• با از بین بردن مواد زائد به پاکسازی خون کمک می‌کند.  هورمون‌هایی نظیر استروژن، آلدوسترون و هورمون آنتی دیورتیک، الکل و داروهای دیگر مانند آمفتامین، باربیتورات‌ها و استروئیدها از جمله این مواد هستند.

سرطان کبد

سرطان کبدی تومور بدخیم یا سرطانی است که در سلول‌های کبد شروع می‌شود. بدخیم بدان معنی است که می‌تواند به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابد یا متاستاز شود. هنگامی‌که سرطان در سلول‌های کبدی آغاز می‌شود، سرطان اولیه کبد نامیده می‌شود.

سلول‌های کبدی گاهی تغییر می‌کنند و دیگر رشد نمی‌کنند یا به‌طورمعمول رفتار نمی‌کنند. این تغییرات ممکن است منجر به تومورهای خوش‌خیم مانند همانژیوم شود. تومورهای خوش‌خیم، سرطانی نیستند، اما در بعضی موارد موجب سرطان می‌شود.

انواع سرطان کبد

تومورهای سرطانی

هپاتوسلولار کارسینوما Hepatocellular carcinoma (HCC)

اغلب، سرطان کبد در سلول‌های به نام هپاتوسیت (hepatocytes) شروع می‌شود. این سلول‌ها، سلول‌های اصلی بافت کبد هستند. این نوع سرطان به نام سرطان هپاتوسلولار کارسینوما (HCC) نامیده می‌شود.

HCC می‌تواند به روش‌های مختلف توسعه یابد. در افراد مبتلابه التهاب شدید کبد (به نام سیروز کبد)، HCC ممکن است به‌عنوان تک تومور رشد کند و اگر به‌موقع تشخیص داده نشود، می‌تواند بسیار بزرگ شود.

سرطان Fibrolamellar کبد نوعی از سرطان HCC است. این نوع سرطان کبد در زنان زیر 40 سال شایع‌تر است. آن‌ها تومورهای بزرگ و کند رشد هستند و عمیقاً به بافت‌های اطراف رشد نمی‌کنند. این نوع سرطان اغلب با عمل جراحی کاملاً برطرف می‌شود.

سرطان مجرای صفراوی داخل کبدی (intrahepatic bile duct cancer)

سرطان کبد می‌تواند در سلول‌هایی که مجرای صفرا را درون کبد قرار می‌دهند شروع شود. این نوع سرطان مجرای صفراوی داخل کبدی یا کلانژیوکارسینوما (Cholangiocarcinoma) نامیده می‌شود.

سرطان مجرای صفراوی داخل کبدی مانند HCC، معمولاً با جراحی درمان می‌شود.

تومورهای اولیه کبدی

انواع دیگر سرطان همچنین می‌توانند در کبد ایجاد شوند، اما آن‌ها نادر هستند. این نوع سرطان‌ها شامل سارکوم‌های بافت نرم، تومورهای نورو آندوگرین، لنفوم غیر هوچکین و هپاتوبلاستوما است.

این تومورها معمولاً با جراحی درمان می‌شوند. شیمی‌درمانی ممکن است برای درمان تومورهایی که نمی‌توانند با عمل جراحی برداشته شود یا برای کاهش تومور قبل از جراحی استفاده شود.

متاستاز کبدی (Liver metastasis)

متاستاز کبدی سرطانی است که در جایی دیگر از بدن شروع شده و به کبد گسترش می‌یابد. به‌عنوان‌مثال، سرطان کولورکتال اغلب به کبد گسترش می‌یابد و به آن سرطان کولورکتال متاستازدهنده به کبد نامیده می‌شود.

درمان این نوع سرطان مانند درمان سرطان کولورکتال انجام می‌شود. متاستاز کبدی در کانادا بسیار شایع‌تر از سرطان کبد اصلی است.

 تومورهای غیر سرطانی یا خوش‌خیم

تومور غیر سرطانی یا خوش‌خیم کبد، توموری است که به سایر قسمت‌های بدن گسترش (متاستاز) نمی‌یابد. تومورهای غیر سرطانی معمولاً تهدیدکننده جدی در زندگی نیستند.

بسیاری از مردم نمی‌دانند که تومور کبدی خوش‌خیم دارند زیرا معمولاً این عارضه علائمی در بدن ندارد و هنگامی‌که شخص برای مشکل دیگری، سونوگرافی یا یک سیتی اسکن از کبد انجام می‌دهد، متوجه این عارضه نیز می‌شود.

بیشتر تومورهای غیر سرطانی کبد نیاز به درمان ندارند. اگر تومور باعث درد، خونریزی، انسداد مجاری صفراوی شوند یا بزرگ‌تر از 5 سانتیمتر گردند، ممکن است عمل جراحی انجام شود.

انواع مختلفی از تومورهای غیر سرطانی کبد به شرح زیر است:

همانژیوم (Hemangioma)

همانژیوم شایع‌ترین تومور غیر سرطانی کبدی است و به‌صورت عروق خونی غیرطبیعی نمایان می‌شود. همانژیوم در زنان شایع‌تر از مردان است.

ﻫﺎﯾﭙﺮ ﭘﻼزي ﻧﺪوﻻر ﮐﺎﻧﻮﻧﯽ (Focal nodular hyperplasia)

هیپرپلازی ندولار کانونی دومین تومور خوش‌خیم رایج در کبد است؛ و در زنان 20 تا 30 ساله شیوع بیشتری دارد.

آدنوم کبد (Hepatic adenoma)

آدنوم‎های کبدی ازجمله بیماری‌های نادر در کبد هستند. این بیماری می‌تواند به‌صورت یک تومور و یا چند تومور در سراسر کبد توسعه یابد.

احتمال ابتلا به آدنوم کبدی در افراد زیر بیشتر است:

• زنان در سن باروری
• زنانی که داروهای ضدبارداری دارای استروژن بالا مصرف می‌کنند
• افرادی که استروئیدهای آنابولیک استفاده می‌کنند
• افرادی که دیابت نوع I دارند

سیست آدونوم کبدی (Hepatic cystadenoma)

سیست آدنوم کبدی نوع بسیار نادر تومور کبدی خوش‌خیم است. تومور اغلب در مناطق مختلف کبد یافت می‌شود. پزشکان نمی‌دانند که عوامل خطر برای این نوع تومور چیست، اما در زنان رایج‌تر است.

این نوع تومور اگر بزرگ شود ممکن است به تومور بدخیم تبدیل گردد. به همین علت، پزشکان آن‌ها را با جراحی برمی‌دارند. متأسفانه، این تومورها اغلب پس از برداشتن دوباره ظاهر می‌شوند یا عود می‌کنند.

کیست‌های کبدی (Liver cysts)

کیست‌های کبدی کیسه‌های پر از مواد مایع یا نیمه جامد هستند. آن‌ها ممکن است در هنگام تولد وجود داشته باشند (به نام کیست مادرزادی) و در طول زندگی فرد گسترش یابند. اکثر کیست‌های کبدی بسیار آرام رشد می‌کنند و به‌ندرت علائمی ایجاد می‌کنند.

اگر کیست‌ها موجب درد شوند، پزشکان با خارج کردن آب آنها و یا برداشتن کامل از طریق جراحی، بیمار را درمان می‌کنند.

برای مطالعه مقاله های علائم و تشخیص سرطان کبد و پیشگیری و درمان سرطان کبد کلیک کنید.

The post آشنایی با سرطان کبد و انوع سرطان کبد appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

دانشمندان و پزشکان جهت جلوگیری از ابتلا به سرطان روده بزرگ به عوامل خطر و عوامل محافظتی اشاره می‌کنند. هر چیزی که موجب افزایش احتمال ابتلا به سرطان می‌شود عامل خطر سرطان نامیده می‌شود و هر چیزی که شانس ابتلا به سرطان را کاهش می‌دهد، عامل محافظت‌کننده سرطان است.

برخی از عوامل خطر سرطان قابل‌کنترل هستند و برخی دیگر خیر. به‌عنوان‌مثال، سیگار کشیدن و وراثت برخی ژن‌ها هر دو عامل خطر برای برخی از انواع سرطان هستند، اما فقط می‌توان از سیگار کشیدن اجتناب کرد.

اجتناب از عوامل خطر و افزایش عوامل محافظتی می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را تا 75 درصد کاهش دهد

غربالگری سرطان کلورکتال

غربالگری فرآیند جستجوی سرطان یا پیش سرطان در افرادی است که علائم بیماری را ندارند. غربالگری منظم سرطان کولورکتال یکی از قوی‌ترین روش‌های جلوگیری از سرطان کولورکتال است.

به‌طور میانگین 10 تا 15 سال طول می‌کشد که پولیپ‌های دیواره روده بزرگ و راست‌روده تبدیل به سرطان شوند. با غربالگری منظم، اکثر پولیپ ها قبل از اینکه بتوانند به سرطان تبدیل شوند، شناسایی و حذف می‌گردند. علاوه بر این‌ها به‌وسیله غربالگری می‌توان سرطان را در همان مراحل اولیه بیماری شناسایی کرد و برای درمان مؤثر در سریع‌ترین زمان ممکن عمل کرد.

غربالگری سرطان کلورکتال برای افرادی که سابقه ابتلا به پولیپ کلورکتال یا سرطان دارند یا افراد خانواده یا فامیل نزدیک آن‌ها به این بیماری‌ها مبتلا هستند و همچنین افراد بالای 45 سال توصیه می‌گردد.

حذف پولیپ

بیشتر پولیپ‌های کولورکتال از نوع آدنوم هستند که ممکن است به سرطان تبدیل شوند. از بین بردن پولیپ‌های کولورکتال بزرگ‌تر از یک سانتیمتر ممکن است خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را کاهش دهد؛ اما مشخص نیست که اگر پولیپ‌های کوچک‌تر حذف شوند، خطر ابتلا به سرطان کولورکتال کاهش می‌یابد یا خیر.

پرهیز از نوشیدن الکل

نوشیدن بیش از سه نوشیدنی الکلی در روز خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش می‌دهد. همچنین نوشیدن الکل با خطر تشکیل آدنومهای بزرگ کولورکتال (تومورهای خوش‌خیم) مرتبط است.

اجتناب از سیگار

سیگار کشیدن طولانی‌مدت با افزایش خطر ابتلا به سرطان کولورکتال و همچنین بسیاری از سرطان‌های دیگر مرتبط است. ترک سیگار به کاهش خطر ابتلا به سرطان کولورکتال و بسیاری از انواع دیگر سرطان کمک می‌کند.

کاهش وزن

داشتن اضافه‌وزن یا چاقی خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را در مردان و زنان افزایش می‌دهد، اما این ارتباط در مردان بیشتر است. چربی شکمی نیز به سرطان روده بزرگ مرتبط است. درحالی‌که حفظ وزن سالم و اجتناب از افزایش وزن به کاهش خطر ابتلا به سرطان کلورکتال کمک می‌کند.

فعالیت بدنی منظم

افزایش میزان فعالیت بدنی باعث کاهش خطر ابتلا به سرطان کولورکتال و تشکیل پولیپ می‌شود. فعالیت ورزشی با شدت متوسط و زیاد بیشترین تأثیر در کاهش خطر ابتلا به سرطان را دارند.

تغذیه سالم

به‌طورکلی، رژیم غذایی که حاوی سبزیجات، میوه‌ها و دانه‌های فراوان است، با کاهش خطر ابتلا به سرطان روده ارتباط دارد.

علاوه بر این‌ها، بسیاری از مطالعات پیوند بین گوشت قرمز (گوشت گاو، گوشت خوک و گوشت بره) یا گوشت‌های فرآوری شده (مانند هات‌داگ، سوسیس و گوشت ناهار) و افزایش خطر سرطان کولورکتال را تائید کرده‌اند؛ بنابراین محدود کردن گوشت قرمز و گوشت‌های فرآوری شده و خوردن سبزیجات و میوه توصیه ضروری در کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ است.

ویتامین‌ها و کلسیم

برخی مطالعات نشان می‌دهد که مصرف روزانه مولتی‌ویتامین حاوی اسیدفولیک یا فولات ممکن است خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را کاهش دهد، اما همه مطالعات این موضوع را تائید نکرده‌اند و نیاز به تحقیقات بیشتر دارد.

در برخی مطالعات، سطح پایین کلسیم در رژیم غذایی با افزایش خطر سرطان کولورکتال ارتباط داده‌شده است. مطالعات دیگر نشان می‌دهد که افزایش مصرف کلسیم ممکن است خطر سرطان کولورکتال را کاهش دهد؛ اما به دلیل افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات در مردان و مصرف بالای کلسیم، انجمن سرطان توصیه نمی‌کند که صرفاً برای پیشگیری از سرطان روده بزرگ، مصرف کلسیم را افزایش داد.

برخی مطالعات پیشنهاد کرده‌اند ویتامین D که می‌توان از طریق قرار گرفتن در معرض آفتاب، در برخی غذاها و یا یک قرص ویتامین دریافت کرد، ممکن است خطر سرطان کولورکتال را کاهش دهد.

به دلیل نگرانی‌هایی که در مورد پرتوهای مضر آفتاب و سرطان پوست وجود دارد، اکثر متخصصان این توصیه را به‌عنوان راهی برای کاهش خطر ابتلا به سرطان کولورکتال توصیه نمی‌کنند.

کلسیم و ویتامین D در کنار یکدیگر خطر سرطان کولورکتال را کاهش می‌دهند، زیرا ویتامین D به جذب کلسیم کمک می‌کند.

مصرف آسپرین

مطالعات بسیاری نشان داده‌اند، افرادی که مرتباً آسپرین یا سایر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن (Motrin، Advil) و ناپروکسن (Aleve) مصرف می‌کنند، خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ و پولیپ کمتری دارند.

اما آسپرین و سایر NSAIDs می‌توانند عوارض جانبی جدی یا حتی تهدیدکننده زندگی مانند خونریزی از معده و یا زخم معده را ایجاد کنند. به همین علت، اکثر کارشناسان، مصرف NSAID ها فقط برای کاهش خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را توصیه نمی‌کنند و لازم است قبل از هرگونه مصرف با پزشک مشورت کرد.

هورمون درمانی زنان

دریافت هورمون‌های استروژن و پروژسترون بعد از یائسگی  ممکن است خطر ابتلای زنان به سرطان کولورکتال را کاهش دهد.

ازآنجاکه مصرف استروژن و پروژسترون بعد از یائسگی، می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، لخته‌های خون و سرطان سینه و ریه را افزایش دهد، معمولاً توصیه نمی‌شود، فقط برای کاهش خطر سرطان کولورکتال هورمون درمانی انجام دهند.

The post آیا سرطان روده بزرگ (کلورکتال) قابل پیشگیری است؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.