کیسه صفرا یک اندام کوچک گلابی شکل است که درست در زیر کبد قرار دارد. صفرا را از کبد جمع آوری و ذخیره می‌کند. مشکلاتی که می‌توانند بر کیسه صفرا تأثیر بگذارند شامل سنگ کیسه صفرا و سرطان است، اما انتخاب رژیم غذایی ممکن است به جلوگیری از این مشکلات کمک کند.

پژوهش نشان می‌دهد افرادی که از رژیم غذایی سالم پیروی می‌کنند، کمتر در معرض بیماری کیسه صفرا قرار دارند.

این که بدانید چه غذاهایی را انتخاب کنید و از چه غذاهایی باید اجتناب کنید ممکن است به سلامت کیسه صفرا کمک کند، به ویژه برای افرادی که قبلاً سنگ کیسه صفرا یا سایر مشکلات کیسه صفرا را تجربه کرده‌اند.

رژیم غذایی خاصی برای کیسه صفرا سالم وجود ندارد، اما رعایت برخی از دستورالعمل‌ها می‌تواند به سلامت و عملکرد خوب کیسه صفرا کمک کند.

در این مقاله برخی از نکات رژیم غذایی برای حفظ سلامت کیسه صفرا را بیابید.

سنگ کیسه صفرا بیشتر در موارد زیر رایج است:

• زنان
• افراد 40 سال به بالا
• افراد مبتلا به دیابت
• افرادی که چاق هستند
• زنان حامله
• افرادی که داروهای هورمونی مصرف می کنند
• افرادی که رژیم های پرچرب دارند
• ترکیبی از عوامل ژنتیکی، رژیم غذایی و شیوه زندگی احتمالاً علت تشکیل سنگ صفراوی است.

رژیم غذایی و خطر سنگ کیسه صفرا

تعدادی از عوامل خطر در تشکیل سنگ‌های صفراوی نقش دارند، از جمله سابقه خانوادگی سنگ کیسه صفرا و جنسیت. زنان دو برابر مردان در معرض ابتلا به آنها هستند. وزن بدن نیز یک عامل است. خطر سنگ کیسه صفرا در افراد دارای اضافه وزن و چاقی بیشتر است. به نظر می‌رسد رژیم‌های غذایی سرشار از چربی و کلسترول و فیبر کم در این امر نقش دارند.

اگر اضافه وزن دارید، سعی کنید وزن اضافی خود را کاهش دهید، اما به تدریج این کار را انجام دهید. بین کاهش وزن سریع و تشکیل سنگ کیسه صفرا ارتباطی وجود دارد. رژیم‌های تصادفی یا “یویو” می‌توانند باعث شوند کبد کلسترول بیشتری را در صفرا آزاد کند و تعادل طبیعی کلسترول و نمک‌های صفراوی را مختل کند. کلسترول اضافی می‌تواند به کریستال تبدیل شود و منجر به سنگ کیسه صفرا شود.

علل مشکلات کیسه صفرا

دو نوع اصلی مشکلات کیسه صفرا وجود دارد: کوله سیستیت (التهاب کیسه صفرا) و کلستاز (سنگ کیسه صفرا). برخی از افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا هیچ علامتی ندارند.

علائم مشکلات کیسه صفرا می تواند شامل موارد زیر باشد:

• درد در سمت راست بالای شکم، به ویژه بعد از غذا و خوردن غذاهای چرب
• از دست دادن اشتها
• حالت تهوع
• استفراغ
• در صورت مسدود شدن مجاری کیسه صفرا، زردی ایجاد می شود.
• تب درجه پایین
• ادرار رنگ چای
• مدفوع رنگ روشن

سنگ کیسه صفرا می تواند دردناک باشد و اگر بزرگ باشند، می توانند مجرای خروجی از کیسه صفرا را نیز مسدود کنند. با گذشت زمان، می تواند تهدید کننده زندگی باشد. در این موارد، برداشتن کیسه صفرا اغلب ضروری است.

زنان بیشتر از مردان دچار سنگ کیسه صفرا می شوند. زنان باردار، زنانی که از روشهای پیشگیری از بارداری هورمونی استفاده می کنند و زنانی که از درمان جایگزینی هورمون استفاده می کنند، در معرض افزایش خطر تشکیل سنگ کیسه صفرا هستند.

سایر عوامل خطر عبارتند از:

• سابقه مشکلات کیسه صفرا، چه شخصاً و چه در خانواده نزدیک شما
• اضافه وزن
• کاهش سریع وزن و به دنبال آن افزایش وزن
• بیماری عروق کرونر
• دیابت
• رژیم های غذایی سرشار از کربوهیدرات ها و کالری تصفیه شده که فیبر کمی دارند
• نادیده گرفتن آلرژی های غذایی موجود، مانند بیماری سلیاک
• عدم تحمل لاکتوز
• غذای آماده

مشکلات کیسه صفرا می تواند دردناک و در برخی موارد خطرناک باشد. خوردن غذاهای مناسب و اجتناب از غذاهای اشتباه، یعنی غذاهایی که سرشار از چربی هستند می تواند به بهبود و محافظت از سلامت کیسه صفرا کمک کند. در نهایت، رژیم غذایی برای داشتن کیسه صفرا سالم برای سلامت کلی شما مفید است و کل بدن شما را در طولانی مدت سالم نگه می دارد.

غذاهایی که باید بخورید

رژیم غذایی گیاهی ممکن است به سلامت کیسه صفرا کمک کند. رژیم غذایی کیسه صفرا با هدف کاهش استرس ناشی از رژیم غذایی بر کیسه صفرا انجام می‌شود، چه با هضم آسان و چه با حمایت از کیسه صفرا.

یک مطالعه در سال 2015 عادات غذایی و خطر سنگ کیسه صفرا را در 114 زن بررسی کرد.

برای این مطالعه، محققان به طور گسترده دو نوع رژیم غذایی را توصیف کردند:

رژیم غذایی سالم: مصرف زیاد میوه‌ها و سبزیجات تازه، آب میوه، محصولات لبنی کم چرب، غلات کامل، آجیل، ادویه جات و حبوبات.

رژیم غذایی ناسالم: مصرف زیاد گوشت فرآوری شده، نوشابه، غلات تصفیه شده، گوشت قرمز، لبنیات پرچرب، شکر، چای، روغن جامد، سیب زمینی پخته، تنقلات، تخم مرغ، نمک، ترشی و کلم ترش.

افرادی که به طور کلی از رژیم غذایی سالم پیروی می‌کردند کمتر در معرض بیماری کیسه صفرا بودند.

در اینجا نکاتی در مورد غذاهایی وجود دارد که می‌توانند به سلامت کیسه صفرا کمک کنند.

غذاهای گیاهی

یک رژیم غذایی سالم انواع مواد مغذی را تأمین می‌کند. رژیم غذایی که شامل طیف وسیعی از غذاهای گیاهی است، می‌تواند مواد مغذی مورد نیاز بدن برای سالم ماندن را تأمین کند.

غذاهای گیاهی عبارتند از: منبع خوب از ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی اکسیدان ها. این‌ها ممکن است از بیماری کیسه صفرا جلوگیری کنند.

آنتی اکسیدان ها مواد مغذی هستند که کمک به خلاص شدن بدن از مولکولهای سمی معروف به رادیکالهای آزاد می کنند. رادیکالهای آزاد در نتیجه فرایندهای طبیعی و فشارهای محیطی از جمله غذاهای فرآوری شده در بدن ایجاد می‌شوند. با افزایش رادیکال‌های آزاد، استرس اکسیداتیو ایجاد می‌شود. این می‌تواند باعث آسیب سلول‌ها شود که می‌تواند منجر به بیماری‌های مختلف از جمله سرطان شود.

پروتئین بدون چربی

پروتئین برای ترمیم و رشد بافت‌های بدن ضروری است. گوشت قرمز و محصولات لبنی منابع خوبی از پروتئین هستند، اما می‌توانند چربی زیادی نیز داشته باشند و مصرف زیاد چربی می‌تواند بر کیسه صفرا فشار وارد کند.

غذاهای پروتئینی کم چرب گزینه مناسبی است. آن‌ها عبارتند از:

• طیور
• ماهی
• محصولات لبنی بدون چربی
• آجیل و دانه‌ها
• سویا و محصولات سویا
• حبوبات مانند لوبیا و عدس
• جایگزین‌های لبنی، مانند شیر سویا

گوشت‌های فرآوری شده و محصولات لبنی اغلب دارای نمک زیاد هستند. غذاهای تازه بدون قند اضافه شده گزینه‌ای سالم‌تر است.

یک مطالعه در سال 2016 ارتباط بین مصرف زیاد پروتئین گیاهی و کاهش خطر ابتلا به بیماری کیسه صفرا مشاهده شد.

فیبر

فیبر از سلامت دستگاه گوارش پشتیبانی می‌کند و از آن حمایت می‌کند. به گفته متخصصان، بیماری کیسه صفرا با افزایش حرکت غذا در روده و کاهش تولید اسیدهای صفراوی ثانویه انجام می‌شود.

در سال 2014، محققان به بررسی نحوه تأثیر رژیم غذایی با فیبر بالا بر تولید لجن صفراوی در طول رژیم کاهش وزن سریع برای افراد چاق پرداخت. لجن صفراوی یا کیسه صفرا ماده‌ای است که خطر ابتلا به بیماری کیسه صفرا را افزایش می‌دهد. این موضوع می‌تواند در افرادی که روزه می‌گیرند یا سریع وزن خود را کاهش می‌دهند، افزایش یابد.

کسانی که از رژیم غذایی با فیبر بالا پیروی می‌کردند، لجن کیسه صفرا را کمتر جمع می‌کردند که خطر ابتلا به بیماری کیسه صفرا را در آنها کاهش می‌داد.

این نشان می‌دهد که فیبر می‌تواند از بیماری کیسه صفرا در افرادی که نیاز به کاهش سریع وزن دارند، جلوگیری کند.

منابع فیبر عبارتند از:

• میوه‌ها
• سبزیجات
• حبوبات
• آجیل و دانه‌ها
• غلات کامل

چربی‌های سالم

چربی‌های اشباع نشده، مانند امگا 3، ممکن است به محافظت کیسه صفرا کمک کنند.

منابع عبارتند از:

• ماهی آب سرد
• آجیل، مانند گردو
• دانه‌ها، مانند دانه کتان
• روغن ماهی

افراد همچنین می‌توانند مکمل مصرف کنند، اما ابتدا باید با پزشک مشورت کنند، زیرا برخی مکمل‌ها برای همه مناسب نیستند.

قهوه

مصرف متوسط قهوه ممکن است به محافظت و عملکرد کیسه صفرا کمک کند.

پژوهش نشان می‌دهد که مواد موجود در قهوه ممکن است مزایای مختلفی برای عملکرد کیسه صفرا داشته باشد، از جمله متعادل سازی برخی مواد شیمیایی و تحریک عملکرد کیسه صفرا و احتمالاً فعالیت روده.

کلسیم

دریافت کافی کلسیم در رژیم غذایی می تواند به سلامت کیسه صفرا کمک کند.

منابع کلسیم:

• سبزیجات برگ تیره مانند کلم پیچ و کلم بروکلی
• غذاهای لبنی مانند ماست، پنیر و شیر
• جایگزین‌های لبنی غنی شده، مانند شیر بادام یا کتان
• ساردین
• آب پرتقال

افراد مبتلا به بیماری کیسه صفرا باید محصولات لبنی بدون چربی را انتخاب کنند.

ویتامین C، منیزیم و فولات

ویتامین C، منیزیم و فولات ممکن است به جلوگیری از بیماری کیسه صفرا کمک کنند. میوه‌ها و سبزیجات تازه منابع خوبی از این مواد مغذی هستند.

ویتامین C در موارد زیر موجود است:

• فلفل قرمز و سبز
• پرتقال و سایر غذاهای مرکبات
• کیوی
• کلم بروکلی
• توت فرنگی
• گوجه فرنگی ها

ویتامین C یک ویتامین محلول در آب است، به این معنی که پختن این خوراکی ها در آب ممکن است مقداری از ویتامین C را از غذا حذف کند. میوه‌ها و سبزیجات تازه و خام بهترین منابع هستند.

منابع منیزیم:

• بادام و بادام هندی
• بادام زمینی و کره بادام زمینی
• اسفناج
• لوبیا، از جمله لوبیا سیاه و ادامام
• شیر سویا
• سیب زمینی
• آووکادو
• برنج
• ماست
• موز

منبع خوب فولات عبارتند از:

• جگر گاو
• اسفناج
• نخود چشم سیاه
• غلات غنی شده
• مارچوبه

مکمل‌ها نیز در دسترس هستند، اما بهتر است مواد مغذی را از منابع غذایی دریافت کنید. افراد قبل از مصرف مکمل‌ها باید از پزشک خود سؤال کنند.

غذاهایی که باید از آنها اجتناب کرد

برخی از غذاها ممکن است شانس ایجاد اختلالات کیسه صفرا مانند سنگ کیسه صفرا را افزایش دهند.

افرادی که در مورد سلامت کیسه صفرا نگرانی دارند، باید از غذاهای زیر اجتناب کنند یا آنها را محدود کنند.

کربوهیدرات‌های تصفیه شده

کربوهیدرات‌ها بخش کلیدی رژیم غذایی اکثر مردم هستند و کربوهیدراتهای تصفیه نشده مانند غلات کامل و جو دوسر می‌توانند مواد مغذی ضروری را تأمین کنند.

با این حال، کربوهیدرات‌های تصفیه شده ممکن است افزایش خطر اختلالات کیسه صفرا را افزایش دهند. در یک مطالعه، محققان دریافتند که خوردن 40 گرم یا بیشتر شکر در روز خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا را با علائم افزایش می‌دهد.

کربوهیدرات‌ها برای محدود کردن یا اجتناب از آنها عبارتند از:

• قندها و شیرین کننده‌های اضافه شده
• آرد سفید
• سایر غلات تصفیه شده
• محصولات پخته شده از جمله کلوچه و کیک
• آب نبات و شکلات

چربی‌های ناسالم

کیسه صفرا، صفرا تولید می‌کند که به بدن در هضم چربی‌ها کمک می‌کند. مصرف زیاد چربی‌ها و به ویژه چربی‌های اشباع و ترانس، ممکن است فشار بیشتری بر این فرایند وارد کند.

محققان دریافتند افرادی که از گوشت قرمز، فرآوری شده و تخم مرغ به عنوان بخشی از رژیم غذایی ناسالم استفاده می‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به سنگ کیسه صفرا هستند.

چربی‌های ناسالم در موارد زیر وجود دارد:

• گوشت قرمز و چرب
• گوشت‌های فرآوری شده
• سایر غذاهای فرآوری شده
• محصولات لبنی پرچرب
• غذاهای سرخ شده
• بسیاری از فست فودها
• سس و سس سالاد آماده
• غذاهای پخته و دسرهای آماده
• شکلات و آب نبات‌های دیگر
• بستنی

نکات دیگر شیوه زندگی

افراد می‌توانند چندین قدم برای بهبود سلامت کیسه صفرا بردارند.

این شامل:

مدیریت وزن

حفظ شاخص توده بدن (BMI) در محدوده سالم می تواند به جلوگیری از مشکلات کیسه صفرا کمک کند، زیرا چاقی یک عامل خطر است.

اجتناب از کاهش سریع وزن

هنگامی که فرد به سرعت وزن خود را کاهش می‌دهد، این می‌تواند بر کبد و کیسه صفرا فشار وارد کند و ممکن است خطر سنگ صفرا را افزایش دهد. برای پیشگیری از ایجاد سنگ‌های صفراوی بهتر است وزن را به طور مداوم کاهش دهید. روزه گرفتن یا دریافت تغذیه به صورت داخل وریدی همچنین می‌تواند به بیماری کیسه صفرا کمک کند.

اجتناب از آلرژن ها

در برخی افراد، واکنش آلرژیک می‌تواند علائم کیسه صفرا را تحریک کند. انجام آزمایش آلرژی، پیروی از رژیم حذف و اجتناب از آلرژن های خاص ممکن است برای برخی از افراد مفید باشد.

ترک سیگار

سیگار کشیدن می تواند بر اختلال عملکرد کیسه صفرا، از جمله سرطان کیسه صفرا تاثیر بگذارد.

آیا غذاهایی وجود دارد که بتواند سنگ کیسه صفرا را از بین ببرد؟

هیچ ماده غذایی یا گروهی از غذاها وجود ندارد که سنگ کیسه صفرا را از بین ببرد. با این حال، رعایت یک رژیم غذایی سالم که چربی اشباع شده و کربوهیدراتهای تصفیه شده را محدود می‌کند، ممکن است به بهبود آن کمک کند. مصرف بیشتر فیبر با کاهش سنگ‌های صفراوی مرتبط است.

طبق مقاله‌ای، خوردن 10-50 گرم سبوس گندم در روز نشان می‌دهد که اشباع کلسترول صفرا در افرادی که سنگ کیسه صفرا دارند کاهش می‌یابد. همچنین نشان داده شده است که اجتناب از غذاهای حساسیت زا علائم کیسه صفرا را از بین می‌برد و مصرف حداقل 130 گرم آجیل در هفته 25٪ خطر حذف کیسه صفرا را کاهش می‌دهد.

آیا روشهای طبیعی برای درمان سنگ کیسه صفرا وجود دارد؟

آب سیب

برخی از افراد از آب سیب برای درمان سنگ کیسه صفرا استفاده می کنند. اینکار به این دلیل است که آنها معتقدند آب سیب ممکن است سنگ کیسه صفرا را نرم کرده و به شما در دفع سنگ کمک کند. این ادعا به این دلیل گسترش یافته است که یک نامه منتشر شده در سال 1999 که شرح حدیثی از زنی است که با استفاده از آب سیب با موفقیت سنگ های صفراوی خود را از بین برده است. با این حال، هیچ مطالعه علمی که این ادعا را تأیید کند، وجود ندارد.

اگر مبتلا به دیابت، هیپوگلیسمی، زخم معده و سایر بیماری ها هستید، نوشیدن مقدار زیادی آب میوه ممکن است برای شما مفید نباشد.

سرکه سیب

سرکه سیب (ACV) یک مکمل بهداشتی محبوب است که اغلب در پاک کننده ها موجود است. در حالی که ACV ممکن است اثرات مثبتی بر قند خون داشته باشد، هیچ مطالعه ای برای استفاده از ACV برای درمان سنگ کیسه صفرا وجود ندارد. شواهد کمی وجود دارد که نشان می دهد سرکه سیب بر سنگ کیسه صفرا موثر هستند.

 یوگا

برخی ادعاها وجود دارد که یوگا ممکن است به شما در دفع طبیعی سنگ های صفراوی کمک کند. محققان با بررسی افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا دریافتند افرادی که دارای این نوع سنگ کیسه صفرا هستند بیشتر دارای چربی غیر طبیعی هستند. با این حال، محققان نتوانستند ارتباطی بین این سطوح غیر طبیعی و وجود سنگ کیسه صفرا پیدا کنند.

در حالی که یوگا ممکن است به تسکین برخی از علائم مرتبط با سنگ کیسه صفرا کمک کند، هیچ شواهد علمی برای استفاده از یوگا برای درمان سنگ کیسه صفرا وجود ندارد.

خار شیر

خار شیر، یا Silybum marianum، ممکن است به درمان اختلالات کبد و کیسه صفرا که تصور می شود هر دو اندام را تحریک می کند کمک کند، اما محققان به طور خاص به فواید خار شیر برای درمان سنگ کیسه صفرا توجه نکرده اند.

خار شیر در قالب قرص به عنوان مکمل موجود است. قبل از استفاده از خار شیر با پزشک خود مشورت کنید، به خصوص اگر دیابت دارید. خار شیر ممکن است سطح قند خون را در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 کاهش دهد. همچنین ممکن است حساسیت به خار شیر به وجود داشته باشد.

کنگر فرنگی

چند منبع معتبر برای تاثیر کنگر فرنگی پیدا شده است که نشان می دهد برای عملکرد کیسه صفرا مفید است و به تحریک صفرا کمک می کند و همچنین برای کبد مفید است؛ اما هیچ تحقیقی به بررسی اثر کنگر فرنگی در درمان سنگ کیسه صفرا پرداخته نشده است.

کنگر فرنگی را می توان بخارپز، ترشی یا کبابی کرد. اگر بتوانید کنگر فرنگی را تحمل کنید هیچ ضرری ندارد. کنگر فرنگی به شکل قرص یا به عنوان مکمل فروخته می شود فقط باید قبل از مصرف با پزشک صحبت شود.

علف سکه طلا

از علف سکه طلا یا Lysimachiae herba در داروی سنتی چینی استفاده می شود و گفته شده برای درمان سنگ کیسه صفرا با کاهش تشکیل سنگ کیسه صفرا ارتباط دارد. برخی از افراد توصیه می کنند برای نرم شدن سنگ صفرا از این علف استفاده کنید.

روغن کرچک

روغن کرچک یکی دیگر از داروهای مردمی است و برخی افراد ترجیح می دهند از این روش به جای پاکسازی کیسه صفرا استفاده کنند. پارچه های گرم را به روغن کرچک آغشته می کنند و سپس آن را روی شکم خود قرار می دهند. این بسته ها باید درد را تسکین داده و به درمان سنگ کیسه صفرا کمک کنند. هیچ مطالعه علمی برای حمایت از ادعاهای موثر بودن این درمان وجود ندارد.

طب سوزنی

طب سوزنی ممکن است با کاهش اسپاسم، کاهش جریان صفرا و بازگرداندن عملکرد مناسب، به تسکین برخی از درد های سنگ کیسه صفرا کمک کند. طب سوزنی برای درمان سنگ کیسه صفرا گزارش شده است، اما تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

یک مطالعه کوچک به منظور بررسی اثرات طب سوزنی بر کوله سیستیت در 60 شرکت کننده انجام شد. کوله سیستیت التهاب کیسه صفرا است. مشخص شد که طب سوزنی علائم را کاهش داده و حجم کیسه صفرا را کاهش می دهد.

تحقیقات بیشتری برای بررسی فواید طب سوزنی برای درمان سنگ کیسه صفرا مورد نیاز است.

طب سوزنی نسبتاً بی خطر است. برای انجام اینکار، به دنبال متخصص طب سوزنی مجاز باشید و مطمئن شوید که از سوزن های جدید و یکبار مصرف استفاده می کند.

نحوه درمان سنگ کیسه صفرا بدون جراحی

سنگ کیسه صفرا می تواند باعث درد شدید در قسمت بالا و سمت راست شکم شود. این درد ممکن است به پشت و تا تیغه شانه شما منتشر شود. علائم دیگر شامل تهوع، استفراغ، مدفوع رنگ روشن یا خاکستری و اسهال است.

قبل از اینکه بخواهید سنگ کیسه صفرا را به تنهایی درمان کنید، با پزشک خود مشورت کنید. پزشک شما می تواند به شما در تشخیص صحیح کمک کند. آنها همچنین می توانند در مورد همه گزینه های درمانی خود به شما کمک کنند. اگر زردی چشم، تب یا لرز و درد شدید شکم دارید، فوراً به دنبال مراقبت های پزشکی باشید.

 پاکسازی کیسه صفرا

دلایل متعددی برای ایجاد سنگ کیسه صفرا وجود دارد:

• کبد شما ممکن است بیش از آنکه بتواند صفرا ترشح کند.
• بدن شما ممکن است دارای رنگدانه اضافی به نام بیلی روبین باشد که قابل حل شدن نیست.
• کیسه صفرا ممکن است به طور کامل یا به دفعات لازم خالی نشود.

در برخی افراد پاکسازی یا شستشوی کیسه صفرا می تواند به تجزیه سنگ کیسه صفرا و تخلیه کیسه صفرا کمک کند. هرچند هیچ شواهد علمی برای اثبات این ادعاها وجود ندارد، اما بدن قادر است خود را تمیز کرده و شستشو دهد.

با این وجود، برخی از افراد برای پاکسازی کیسه صفرا، ترکیبی از روغن زیتون، آب میوه و گیاهان را به مدت دو روز یا بیشتر مصرف می کنند. در این مدت، آنها نباید چیزی غیر از مخلوط روغن مصرف کنند. هیچ ترکیب یا دستورالعمل استانداردی برای اینکار وجود ندارد. این مخلوط می تواند برای افراد مبتلا به دیابت یا کسانی که قند خون پایینی دارند، خطرناک باشد.

یک مطالعه به بررسی نقش روغن زیتون و روغن آفتابگردان بر روی سنگ های صفراوی پرداخت. محققان دریافتند در حالی که روغن زیتون بر صفرا تأثیر می گذارد، اما بر سنگ صفرا تأثیر نمی گذارد.

قبل از شروع هر نوع پاکسازی با پزشک خود مشورت کنید؛ زیرا ممکن است برای همه افراد بی خطر نباشد.

زمان مراجعه به پزشک

همه افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا متوجه علائم نمی‌شوند، اما در صورت بروز علائم، ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• حالت تهوع
• درد
• زرد شدن پوست
• تب

هرکس متوجه این علائم شود باید به پزشک مراجعه کند.

سایر درمان های سنگ کیسه صفرا

داروها و جراحی اغلب برای درمان سنگ کیسه صفرا استفاده می شود.

اسید صفراوی اغلب برای حل سنگ های صفراوی کوچکتر تجویز می شود:

اورسودوکسی کولیک اسید

Chenodeoxycholic acid که در یک مطالعه قدیمی در سال 1989، ursodeoxycholic acid از تشکیل سنگ کیسه صفرا در افراد چاق که از رژیم های بسیار کم کالری پیروی می کردند جلوگیری کرد.

برای درمان سنگ های صفراوی ممکن است درمان اسیدهای صفراوی تا دو سال طول بکشد. با قطع مصرف دارو ممکن است سنگ کیسه صفرا دوباره شکل بگیرد.

عمل جراحي

جراحی اغلب برای سنگ کیسه صفرا توصیه می شود. جراحی که به کوله سیستکتومی معروف است، شامل برداشتن کیسه صفرا است، بنابراین سنگ های صفراوی قادر به تشکیل مجدد پس از این درمان نیستند.

کیسه صفرا برای بقا مورد نیاز نیست و در بیشتر افراد، بدن قادر است با حداقل عوارض جانبی، از دست دادن کیسه صفرا را جبران کند.

بعد از برداشتن کیسه صفرا

افرادی که تحت عمل جراحی برداشتن کیسه صفرا قرار می‌گیرند، همچنان قادر به هضم غذا هستند، اما ممکن است حداقل در چند روز یا هفته‌های اول نیاز به تغییر رژیم غذایی داشته باشند.

پزشک ممکن است به فرد توصیه کند:

• در روزهای بعد از عمل وعده‌های غذایی کوچک بخورید
• از رژیم کم چربی برای چند هفته پیروی کنید

اگر فرد دچار نفخ، اسهال یا سایر علائم گوارشی شود، موارد زیر ممکن است به بهبود این علائم کمک کند:

• از مصرف کافئین اجتناب کنید
• از خوردن غذاهای تند یا چرب خودداری کنید
• از هر چیزی که علائم را بدتر می‌کند خودداری کنید
• به تدریج فیبر بیشتری را وارد رژیم غذایی کنید
• هرکسی که متوجه مدفوع چرب یا کف دار می‌شود باید به پزشک مراجعه کند.

کلام آخر

اکثر افراد مبتلا به سنگ کیسه صفرا هرگز در طول زندگی خود علائم ندارند. هنگامی که علائم بیماری شما شروع می‌شود، باید کیسه صفرا را خارج کنید. اگرچه رژیم غذایی به طور مستقیم مشکلات کیسه صفرا را ایجاد نمی‌کند و آنها را درمان نمی‌کند، اما توجه به آنچه می‌خورید و حفظ وزن سالم ممکن است به شما در جلوگیری از تشکیل سنگ کیسه صفرا کمک کند و در صورت بروز سنگ کیسه صفرا از برخی ناراحتی‌ها جلوگیری کند.

منابع

https://www.healthline.com/health/how-to-get-rid-of-gallstones#takeaway

https://www.medicalnewstoday.com/articles/317196#takeaway

https://www.webmd.com/digestive-disorders/eat-healthy-exercise

The post رژیم غذایی عالی برای داشتن کیسه صفرا سالم appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

علت شایع انجام این جراحی، سنگ‌ صفرا است اما ممکن است به علت بیماری‌های متفاوت دیگری که مرتبط با کیسه صفرا هستند نیز، این کار انجام شود. دو نوع جراحی کوله سیستکتومی وجود دارد. یکی از این جراحی‌ها که کمتر تهاجمی است لاپاراسکوپی نام دارد و دیگری جراحی باز است. در این مقاله درباره این جراحی‌ها بیشتر می‌آموزیم.

کیسه صفرا چیست؟

کیسه صفرا یک عضو گلابی شکل و توخالی بدن است که درست زیر کبد، در سمت راست شکم قرار گرفته‌است و به عنوان مخزنی برای نگهداری و ترشح صفرا در روده کوچک کار می‌کند.

کبد، صفرا (یک مایع غلیظ به رنگ زرد-سبز) را می‌سازد، این مایع سپس راه خود را در طی یک ساختار لوله‌مانند به نام مجرای صفراوی طی می‌کند تا یا در کیسه صفرا ذخیره شود (برای استفاده بعدی) یا در روده کوچک ترشح شود که به اوبدن در هضم چربی‌هایی که از طریق غذا وارد بدن شده کمک کند.

هدف کوله سیستکتومی

بیماری‌های زیادی در ارتباط با کیسه صفرا وجود دارند که می‌توانند به وسیله کوله سیستکتومی درمان شوند.

سنگ کیسه صفرا

مشکلی به نام سنگ کیسه صفرا، یکی از شایع‌ترین دلایل انجام کوله سیستکتومی است. مواد داخل صفرا ممکن است سفت شده و سنگ‌های سختی به ابعاد متفاوت (از اندازه دانه غلات گرفته تا سنگ‌هایی به اندازه توپ پینگ پونگ) تشکیل ‌دهند. این سنگ‌ها به دلایل مختلفی مانند کلسترول بالا یا نمک زیاد در صفرا به وجود می‌آیند. 

تقریبا 15% افراد 50 ساله و بالاتر به این مشکل دچار می‌شوند.

وقتی صفرا در طول سیستم صفراوی حرکت می‌کند، (اعضای بدن و مجراها در دفع و ذخیره‌سازی صفرا نقش دارند)، معمولا سنگ‌های کوچکی در مجرای صفراوی که کیسه صفرا را به روده کوچک متصل می‌کند، گیر می‌کنند. این مسئله ممکن است باعث ایجاد درد  شدید یا مشکلات دیگری مانند پانکراتیت (التهاب پانکراس) شود. معمولا درمان سنگ صفرا با برداشتن کیسه صفرا انجام می‌شود.

سایر بیماری‌ها

سایر بیماری‌هایی که ممکن است منجر به برداشتن کیسه صفرا شود شامل موارد زیر است:

• پانکراتیت صفراوی حاد (یک بیماری که زندگی افراد را تهدید می‌کند و ممکن است در افرادی که دچار سنگ صفرا هستند به وجود آید)
• دیسکینزی صفراوی (هنگامیکه کیسه صفرا به درستی خالی نمی‌شود و منجر به درد شدید، تهوع و حساسیت به غذاهای چرب می‌گردد)
• التهاب کیسه صفرا (کوله سیستیت)
• پولیپ‌های بزرگ کیسه صفرا

علائم بیماری‌های مرتبط با کیسه صفرا

برخی از علائم شایع بیماری‌های کیسه صفراوی که ممکن است منجر به کوله سیستکتومی شود، شامل موارد زیر است:

• سوءهاضمه
• حالت تهوع و استفراغ
• درد شکم شدید
• تب
• زردی (زرد شدن رنگ پوس و سفیدی چشم به علت مسدود شدن مجرای صفراوی)

همچنین بخوانید: علائم و نشانه‌های سنگ کیسه صفرا

انواع عمل‌های جراحی کوله سیستکتومی

معمولا دو نوع عمل جراحی کوله سیستکتومی برای برداشتن کیسه صفرا انجام می‌شود. اولی به روش باز است. این روش، قبلا روش معمول جراحی کیسه صفرا بود که چون با برش بدن بیمار همراه بود، زخم‌های آن برای خوب شدن به زمان بیشتری نیاز داشتند. بر اساس مطالعه‌ای که در 2017 انجام شد، روش جراحی باز پیش از سال 1991 رواج داشت و شامل 2 تا 6 روز بستری در بیمارستان پس از عمل جراحی می‌شد.

همچنین ممکن بود کوله سیستکتومی شامل کلانژیوگرام حین عمل نیز بشود. کلانژیوگرام یک ویدیو زنده اشعه ایکس از مجراهای صفراوی بدست می‌داد که حین جراحی گرفته می‌شد. کلانژیوگرام برای این انجام می‌شود که بتوان وجود یا عدم وجود سنگ‌های صفراوی را بررسی کرد و همچنین جراح بتواند خیلی خوب مجرای صفراوی مشترک (قسمتی که گاهی تشخیص آن از سایر قسمت‌ها به علت ساختار فشرده‌شان سخت است) را ببیند.

دومین نوع جراحی که امروزه شایع است، کمتر تهاجمی است و با استفاده از تکنیک لاپاراسکوپی انجام می‌شود. در جراحی لاپاروسکوپی از وسیله‌ای به نام لاپاراسکوپ با یک دوربین کوچک استفاده می‌شود. این جراحی با کمک ابزارهای بسیار کوچک و یک دوربین انجام می‌شود تا پزشک بتواند به خوبی محل جراحی را ببیند.

لاپاراسکوپی می‌تواند کارهای درمانی مانند برداشتن کیسه صفرا را پس از ایجاد چند برش کوچک (بین نیم تا یک سانتی‌متر) توسط جراح انجام دهد. این برش‌ها برای ورود این ابزارها به شکم (و همچنین ایجاد محلی برای خارج کرده کیسه صفرا از بدن) ایجاد می‌شوند. امروزه، 92% جراحی‌های کوله سیستکتومی از راه لاپاراسکوپی انجام می‌شوند.

مزایای کوله سیستکتومی با لاپاراسکوپی

یکی از بزرگترین مزیت‌های کوله سیستکتومی از طریق لاپاراسکوپی این است که تعداد روزهای بستری بیمار پس از جراحی از 2 تا 6 روز، به مرخصی در همان روز جراحی (یا نهایتا یک روز بستری) کاهش می‌یابد. مطالعه‌ای در سال 2015، درباره مزایای لاپاراسکوپی موارد زیر را عنوان کرد:

• استفاده از بیهوشی اپیدورال (که در واقع شانس بیماری‌های پس از جراحی را نسبت به بیهوشی عمومی کاهش می‌دهد)
• این جراحی برای بیمار مقرون به صرفه‌تر است
• بیمار پس از جراحی دچار درد کمتری می‌شود
• خونریزی حین جراحی کمتر است
• دوره نقاهت و بستری در بیمارستان کوتاه‌تر است
• جای زخم کمتری می‌ماند و زخم بهتر درمان می‌شود

علل جراحی کوله سیستکتومی باز

دلالیل زیادی وجود دارد که باعث شود جراح، این عمل را به صورت باز انجام داده و آن را به لاپاراسکوپی ترجیح دهد. این دلایل شامل موارد زیر است:

• چاقی
• پانکراتیت (التهاب پانکراس)
• آسیب شدید کیسه صفرا (مانند جای زخم و التهاب)
• بارداری (در سه ماهه سوم)
• مشکلات شدید کبدی
• وجود بافت آسیب دیده در شکم به علت جراحی‌های قبلی
• مشکل در دیدن آناتومی فرد در جراحی لاپاروسکوپی
• خونریزی پیش‌بینی نشده که نتوان حین جراحی لاپاروسکوپی کنترل کرد
• هر گونه مشکل دیگر که منجر شود جراح تشخیص دهد جراحی باز برای فرد ایمن‌تر است (ممکن است پزشک بعد از اینکه لاپاراسکوپی شروع شد و توانست به خوبی آناتومی را ببیند، چنین تصمیمی بگیرد)

همچنین بخوانید: رژیم غذایی در بیماری های کیسه صفرا

قبل از جراحی

اقدامات زیادی هست که جراح پیش از جراحی، دستور به انجام آنها می‌دهد. این اقدامات شامل موارد زیر است:

• بر اساس دستور جراح، از خوردن و آشامیدن پرهیز کنید.
• شب قبل از عمل دوش بگیرید (ممکن است از شما بخواهد از شوینده ضدعفونی‌کننده استفاده کنید).
• صبح روز عمل فقط از داروهایی استفاده کنید که جراحتان به شما گفته است (فقط با مقدار کمی آب).
• دستورالعمل‌های پزشک در رابطه با اینکه پیش از جراحی از خوردن چه داروهایی پرهیز کنید را دنبال کنید (مانند داروهای رقیق‌کننده خون و سایر داروها).
• هماهنگ کنید که پس از جراحی یک نفر با ماشین شما را به خانه برساند.

عمل جراحی

عمل جراحی لاپاراسکوپی

مراحل جراحی لاپاراسکوپی جهت کوله سیستکتومی به شرح زیر است:

1. شما را بیهوش می‌کنند.
2. یک برش کوچک نزدیک ناف ایجاد می‌کنند تا از طریق آن یک پورت (یک وسیله کوچک که برای پرکردن شکم با گاز کربن دی اکسید، یک راه ورودی باز می‌کند. این گاز برای این وارد شکم می‌شود که شکم برای دیدن کیسه صفرا، مجراهای صفراوی و اعضای مجاور، تا حد ممکن منبسط شود)
3. از طریق این ورودی، یک دوربین کوچک وارد شده و تصویری که می‌گیرد روی یک نمایشگر در اتاق جراحی پخش می‌شود.
4. سایر ورودی‌ها برای جایگذاری ابزارهای کوچک هستند.
5. کیسه صفرا جدا شده و از طریق یکی از سه یا چهار برش، از بدن خارج می‌شود.
6. جراح، برش‌ها را با بخیه‌های کوچک، منگنه یا چسب جراحی که با خوب شدن زخم‌ها به صورت خودکار ناپدید می‌شوند (یعنی لازم نیست بعد جراحی آنها را بردارند)، می‌بندد.

جراحی رباتیک

ممکن است جراح از یک ربات جراحی برای انجام عمل کوله سیستکتومی استفاده کند. این ربات از طریق یک پلتفرم نمایشگر، توسط جراح هدایت می‌شود. تفاوت اصلی این روش با هدایت ابزارها با دست این است که جراح، ربات را هدایت می‌کند که از ابزارهایی که با آن کیسه صفرا را بر می‌دارند، استفاده کند. به این نوع جراحی، جراحی رباتیک می‌گویند.

پیشرفت تکنولوژی منجر به ساخت ابزراهای کوچک و عکس‌برداری با کیفیت‌تر حین جراحی لاپاراسکوپی شده است. این موارد به جراح اجازه می‌دهد بدن را دقیق‌تر تشریح کند و میزان خونریزی به حداقل برسد.

عمل جراحی باز 

تفاوت اصلی جراحی باز با جراحی از طریق لاپاراسکوپی این است که در جراحی باز باید برش بزرگتری به اندازه 15/24 سانتی‌متر در سمت راست شکم (زیر قفسه سینه) ایجاد شود. سپس بافت عضله جهت مشاهده کیسه صفرا کنار زده شده و این کیسه از طریق ابزارهای بزرگتر (نسبت به ابزارهایی که در لاپاراسکوپی استفاده می‌شوند) برداشته می‌شود. عمل جراحی کوله سیستکتومی باز معمولا یک تا دو ساعت طول می‌کشد.

پس از جراحی

پس از جراحی، بیمار معمولا بعد از اینکه مجددا بتواند به صورت عادی غذا بخورد و مایعات بنوشد و  همچنین بدون کمک راه برود مرخص می‌شود. معمولا افرادی که جراحی لاپاراسکوپی انجام می‌دهند، همان روز از بیمارستان مرخص می‌شوند و پس از یک هفته کاملا بهبود می‌یابند.

پس از کوله سیستکتومی باز، معمولا بیمار، 2 تا سه روز در بیمارستان بستری می‌شود و سپس به خانه باز می‌گردد. معمولا پس از حددو 4 تا 6 هفته، بهبودی کامل حاصل می‌شود.

معمولا دو تا سه هفته بعد از عمل، بیمار مجددا توسط پزشک معاینه می‌شود.

درد

معمولا داروهای ضد درد بدون نسخه توصیه می‌شوند. گاهی برای چند روز اول پس از کوله سیستکتومی، داروهای مسکن تجویز می‌شوند. این داروها معمولا برای جراحی‌های باز که نسبت به جراحی لاپاراسکوپی درد بیشتری دارند تجویز می‌شوند. حتما توصیه‌های پزشک راجع به اینکه چه داروهایی مصرف کنید و چند وقت یکبار مصرف کنید را رعایت کنید.

کمپرس سرد می‌تواند برای تسکین درد پس از جراحی استفاده شود. حتما از پرستاری که شما را مرخص می‌کند برسید چطور می‌توانید بدون آسیب به پوست از این کمپرس‌ استفاده کنید.

فعالیت

معمولا، یک هفته بعد از جراحی لاپاروسکوپی می‌توان به فعالیت‌های معمول پرداخت اما حتما با جراح یا متخصص راجع به اینکه چه زمانی می‌توانید به فعالیت‌هایی مانند وزنه‌برداری یا تمرین بدنی سنگین بپردازید مشورت کنید.

عوارض

پس از جراحی باز یا لاپاراسکوپی ممکن است عوارض متفاوتی را تجربه کنید که به شرح زیر است:

• درد خفیف شانه (به علت استفاده از گاز کربن‌دی‌اکسید جهت منبسط کردن محل جراحی)
• عفونت
• خونریزی
• نشت صفرا
• آسیب مجرای صفراوی مشترک (ساختار لوله‌مانند که صفرا را به روده کوچک می‌برد)
• آسیب ساختارهای نزدیک به محل جراحی (مانند روده کوچک)
• عوارض بیهوشی (مانند ذات‌الریه)
• فتق (قسمت کوچکی از روده از دیوار عضله بیرون می‌زند)

چه زمانی با پزشک تماس بگیریم

دلایل زیادی وجود دارد که ممکن است نیاز باشد با پزشک خود پس از لاپاراسکوپی تماس بگیرید:

• درد، قرمزی، خون یا چرک در محل یکی از برش‌ها
• حالت تهوع یا استفراغ شدید (به خصوص زمانی که از بلع غذا جلوگیری می‌کند)
• افزایش درد (به خصوص اگر درد پس از مصرف مسکن کاهش نیابد)
• ورم شکم
• زردی (زرد شدن رنگ پوست یا سفیدی چشم)
• تب ( بالای 101 درجه)
• زهکشی با بوی بد محل برش
• مشکلات تنفسی یا سرفه‌ای که قطع نشود

The post هر آنچه باید درباره جراحی کوله سیستکتومی بدانید appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

هنگامی که به سنگ کیسه صفرا فکر می‌کنید، ممکن است یک حمله ترسناک را تصور کنید. اما حقیقت این است که بیش از 80 درصد افرادی که مبتلا به سنگ کیسه صفرا هستند، هیچگاه در طول زندگی خود علامتی از این مشکل را تجربه نمی‌کنند. به علاوه، احتمال تجربه علائم با گذشت زمان کمتر می‌شود، اما با افزایش سن، شانستان برای ساخت سنگ کیسه صفرا بیشتر می‌شود. علائم سنگ کیسه صفرا نسبتا قابل توجه و دردناک هستند.

دو نوع سنگ صفرا وجود دارد:

سنگ کلسترول

سنگ‌های کلسترولی زمانی به وجود می‌آیند که صفرا از مقدار زیادی کلسترول یا بیلیروبین تشکیل شده باشد و مقدار نمک صفرا کم باشد. همچنین سنگ‌های کلسترولی ممکن است به این علت به وجود آیند که هنگام گوارش کیسه صفرا نتوانسته خالی شود. این سنگ‌های زرد-سبز رنگ از شایع‌ترین سنگ‌های صفراوی هستند.

سنگ‌های رنگدانه‌ای

معمولا افرادی که مبتلا به سیروز کبدی،  عفونت‌های دستگاه صفراوی یا مشکلات ارثی خون از جمله کم‌خونی داسی شکل هستند، این نوع سنگ‌ها را می‌سازند. این‌ها بیماری‌هایی هستند که منجر به ساخت بیش از اندازه بیلیروبین می‌شوند که مواد سازنده این نوع سنگ‌هاست. سنگ‌های رنگدانه‌ای معمولا قهوه‌ای تیره یا مشکی هستند.

همچنین بخوانید: کبد را بهتر بشناسید؛ وظایف اصلی کبد چیست؟

علل بروز سنگ صفرا

مجاری صفراوی، مسیری بین کبد و لوزالمعده است که در ابتدای روده کوچک قرار دارد. کیسه صفرا که بخش از این مجراست، یک عضو کوچک و گلابی‌شکل است که زیر کبد و در سمت راست و بالا، بین سینه و کمر قرار دارد. کیسه صفرا محل ذخیره صفراست و به بدن کمک می‌کند چربی را تجزیه کند.

صفرا کمک می‌کند بدن چربی و ویتامین‌های محلول در چربی را تجزیه کند. پس از خوردن چربی، کیسه صفرا منقبض می‌شود و صفرا را به مجرای صفراوی می‌برد. در نتیجه این مایع برای کمک به هضم، به روده کوچک می‌رود. 

صفرا ذخیره شده در کیسه صفرا از آب، نمک‌های صفرا، کلسترول، چربی، پروتئین و بیلیروبین تشکیل شده‌است. نمک‌های صفرا چربی غذایی که می‌خوریم را تجزیه می‌کنند. بیلیروبین به صفرا، رنگی زرد یا سبز مانند و به مدفوع رنگی قهوه‌ای می‌دهد.

وقتی صفرا در کیسه صفرا سفت می‌شود، سنگ صفرا را تشکیل می‌دهد. این اتفاق زمانی می‌افتد که در آن مقدار زیادی نمک صفرا، کلسترول یا بیلیروبین وجود داشته باشد.

اینکه چرا چنین اتفاقی می‌افتد دلایل زیادی دارد. اضافه‌وزن و خوردن غذاهایی که کربوهیدرات تصفیه‌شده زیادی دارند مانند نان سفید پاستا، چربی و همچنین رژیم‌های کم‌کالری و کاهش وزن ناگهانی و سریع می‌توانند منجر به تشکیل سنگ صفرا شوند. به علاوه، احتمال تشکیل سنگ صفرا با بالارفتن سن بیشتر می‌شود و احتمال تشکیل سنگ صفرا به علت هورمون‌ها، در زنان بیشتر از مردان است.

علائم رایج

وقتی علائم سنگ کیسه صفرا اتفاق می‌افتند اغلب به آنها “حمله” می‌گویند چون به صورت ناگهانی پدیدار می‌شوند. این حملات، معمولا به دنبال خوردن غذاهای چرب و در طول شب پیش می‌آیند.

تنها یک تا چهار درصد افراد هر ساله دچار سنگ کیسه صفرا می‌شوند. 

علائم رایج این مشکل شامل موارد زیر است:

• درد ادامه‌دار و زیاد بالای شکم که خیلی سریع شدت پیدا می‌کند و ممکن است از 30 دقیقه تا چند ساعت به طول بینجامد
• احساس درد در پشت بدن، بین شانه‌ها یا زیر شانه راست
• حالت تهوع یا استفراغ
• درد در مرکز شکم

سایر علائم سنگ کیسه صفرا شامل موارد زیر است:

• نفخ شکم
• حساسیت به غذاهای پر چرب
• درد ناگهانی شکم
• آروغ
• گاز
• سوءهاضمه
• سوزش سر دل

سنگ‌های صفرا بدون علائم

سنگ‌های کیسه صفرا که منجر به بروز علائم نمی‌شوند را “سنگ‌های ساکت” می‌نامند. سنگ‌های ساکت با عملکرد کیسه صفرا، کبد یا لوزالمعده اختلال ایجاد نمی‌کنند و به درمان نیاز ندارند. با اینکه 10 تا 15 درصد آمریکایی‌ها سنگ صفرا دارند، بیشتر آنها هرگز از خود علائمی بروز نمی‌دهند.

عوارض

در اثر سنگ‌های صفرا ممکن است بیماری‌هایی به وجود آیند. در حقیقت ممکن است خیلی از مردم علائمی که نشان‌دهنده وجود سنگ کیسه صفرا در آنهاست از خود نشان ندهند تا زمانی که به یکی بیماری‌های زیر دچار شوند:

• عفونت یا آسیب به یکی از اعضای بدن: اگر سنگ‌های صفرا برای مدت طولانی مجاری را ببندند، آسیب شدید و شاید کشنده یا عفونی در کیسه صفرا، کبد یا لوزالمعده اتفاق می‌افتد.
• التهاب: سنگ‌های کیسه صفرا ممکن است مجاری دیگری را ببندند. مثلا مجاری کبدی که صفرا را از کبد خارج می‌کنند یا مجرای صفراوی مشترک ، که صفرا را از مجاری کیستیک و کبد به روده کوچک می برد. هنگامی که صفرا در یکی از این مجاری گیر می‌افتد، ممکن است در کیسه صفرا یا در مجاری، التهاب رخ بدهد. 
• پانکراتیت یا التهاب لوزالمعده: سنگ کیسه صفرا ممکن است مجرای پانکراس را ببندد. مجرایی که آنزیم‌های هاضمه را از پانکراس به بیرون می‌برد. هنگامیکه مجرای پانکراس بسته می‌شود، این آنزیم‌ها گیر می‌افتند و ممکن است التهاب اتفاق بیفتد.
• سرطان کیسه صفرا: با اینکه سرطان کیسه صفرا خیلی نادر است اما اگر سابقه سنگ کیسه صفرا داشته باشید، احتمال ابتلا به آن بالاتر است.

همچنین بخوانید: رژیم غذایی در بیماری های کیسه صفرا

   چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم؟

اگر علائم سنگ کیسه صفرا دارید، به پزشک مراجعه کنید. اگر این سنگ‌ها درمان نشوند ممکن است کشنده باشند.

اگر این علائم را حین حمله سنگ کیسه صفرا یا پس از آن تجربه کردید باید سریعا به دکتر مراجعه کنید.

• درد شکم که بعد از چند ساعت از بین نرود یا اینکه خیلی شدید باشد
• عرق
• لرز
• تب کم
• زردی (زرد شدن رنگ پوست یا سفیدی چشم)
• مدفوع به رنگ رس
• ادرار به رنگ چای

این علائم یعنی شما به بیماری‌های جدی مانند انسداد مجرای پانکراس، مجرای مشترک صفراوی یا مجرای کبدی مبتلا هستید یا اینکه کیسه صفرا، کبد یا لوزالمعده شما عفونی شده‌است. مراجعه به پزشک برای درمان شما ضرورت دارد.

درمان سنگ های کیسه صفرا

درمان سنگ های کیسه صفرا تنها زمانی پیشنهاد می شود که شما علائم داشته باشید. اگر علامت داشتید و مخصوصا اگر همراه با درد شدید بود معمولا عمل جراحی برداشتن کیسه صفرا (کوله سیستکتومی لاپاروسکوپیک) انجام می شود.

در برخی موارد ممکن است راهبردهای بدون جراحی هم در نظر گرفته می شود ولی فقط مواقعی انجام می شوند که عوارض جراحی برای بیمار بیشتر از سود آن باشد.

همچنین بخوانید: هر آنچه باید درباره جراحی کوله سیستکتومی بدانید

سخن پایانی

اگر مشکوک هستید که سنگ کیسه صفرا دارید یا این که تشخیص قطعی داده شده که شما مبتلا به این بیماری هستید به یاد داشته باشید که جراحی یکی از معمول ترین درمان ها برای بزرگسالان است و جای هیچ نگرانی ای نیست و با پزشک خود درباره نگرانی ها و سوالات خود صحبت کنید تا اطمینان خاطر بیشتری داشته باشید.

The post علائم و نشانه‌های سنگ کیسه صفرا appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

کوله سیستوکینین از طریق خون وارد کیسه صفرا می شود و آن را منقبض می کند که در نتیجه آن صفرای غلیظ شده وارد روده کوچک شده که باعث  ذره ذره شدن یا امولسیفیکاسیون چربی ها می شود. در بیماری های کیسه صفرا که جریان صفرا قطع می شود اختلال در هضم چربی ها ایجاد می شود. 

اگر کیسه صفرا را بردارید یا در معرض خطر ابتلا به بیماری های کیسه صفرا باشید باید از یک رژیم غذایی خاص پیروی کنید. داشتن برنامه غذایی کمک می کند علاوه بر نگه داشتن وزن بدن در حالت ایده آل ناراحتی ایجاد شده را کاهش دهید و عوارض کمتری را احساس کنید. 

بیماری های کیسه صفرا 

اختلالات متفاوتی در عملکرد کیسه صفرا می تواند ایجاد شود که باعث ایجاد بیماری های کیسه صفرا می شود . به صورت کلی بیماری های کیسه صفرا شامل :

سنگ صفرا

در بعضی از افراد در داخل کیسه صفرا سنگ های کوچک و در موارد کمی سنگ های بزرگی یافت می شود. این سنگ ها در بعضی از افراد باعث احساس درد می شود ولی در بعضی دیگر کاملا بدون علامت است.

کولیک صفراوی

سنگ کیسه صفرا در مجاری صفراوی باعث ایجاد انسداد می شود در این حالت کیسه صفرا برای برطرف کردن این انسداد منقبض می شود که باعث ایجاد درد شدید برای فرد خواهد شد. این انقباضات دوره ای است و بعد از چند ساعت درد از بین می رود اما برگشت پذیر است و در صورت عدم درمان باعث ایجاد درد می شود. 

التهاب کیسه صفرا

التهاب در کیسه صفرا می تواند دلایل مختلفی مانند سنگ کیسه صفرا،مصرف الکل ،عفونت و حتی تومور باشد. اما شایع ترین دلیل التهاب وجود سنگ های صفراوی است. 

شایع ترین علائم بیماری های کیسه صفرا

 بیماری های کیسه صفرا معمولا دارای علائم مشابهی هستند، این علائم شامل:

• درد: شایع ترین علامت ایجاد مشکل در کیسه صفرا درد است. این درد معمولاً در قسمت میانی تا بالا سمت راست شکم ایجاد به وجود می آید . درد می تواند خفیف و متناوب یا شدید و مکرر باشد. در بعضی موارد درد به قسمت های دیگر هم منتقل می شود. 
• حالت تهوع یا استفراغ: در صورت مزمن شدن بیماری کیسه صفرا ممکن است با علائم گوارشی مانند رفلاکس همراه باشد. 
• تب و لرز: لرز یا تب غیر قابل توضیح ممکن است نشان دهنده  عفونت باشد. اگر عفونت داشته باشید ، قبل از بدتر شدن و خطرناک شدن به درمان نیاز دارید چون عفونت امکان گسترش در بدن را دارد. 
• اسهال مزمن:اگر به مدت سه ماه بیشتر از چهار بار اجابت مزاج در روز دارید ممکن است دارای بیماری مزمن روده باشید.
• زردی: داشتن پوست زرد یکی از علائم انسداد در مجاری صفرا است. 
• مدفوع غیرمعمول یا ادرار: مدفوع با رنگ روشن و ادرار تیره علائم احتمالی انسداد مجرای صفراوی است.

رژیم غذایی در بیماری های کیسه صفرا 

داشتن یک برنامه غذایی می تواند باعث کاهش به وجود آمدن بیماری های کیسه صفرا شود به خصوص برای افرادی که قبلا از بیماری های کیسه صفرا رنج می بردند. رژِیم غذایی بیماران کیسه صفرا در حقیقت دستورالعمل های ساده ای است که باعث کارآمد شدن کیسه صفرا و جلوگیری از به وجود آمدن سنگ در آن می شود. 

مواد غذایی مجاز 

مواد غذایی گیاهی

رژیم غذایی که بر پایه مواد غذایی گیاهی باشد می تواند به سلامت کیسه صفرا کمک کند. غذاهای گیاهی منبع خوبی از ویتامین ها ، مواد معدنی و آنتی اکسیدان ها هستند. آنتی اکسیدان ها باعث از بین رفتن مواد مضری به نام رادیکال های آزاد می شوند. رادیکال های آزاد در نتیجه فرآیندهای طبیعی و فشارهای محیطی از جمله غذاهای فرآوری شده در بدن ایجاد می شوند. با تشکیل رادیکال های آزاد، استرس اکسیداتیو به وجود می آید که  می تواند باعث آسیب سلول شود در نتیجه بیماری های مختلفی را ایجاد می کند.

پروتئین بدون چربی

پروتئین برای ترمیم و رشد بافتهای بدن ضروری است. گوشت قرمز و لبنیات منبع خوبی از پروتئین هستند، اما ممکن است حاوی چربی زیادی باشند و مصرف زیاد چربی می تواند به کیسه صفرا فشار بیاورد. غذاهای پروتئینی مناسب شامل:

• مرغ 
• ماهی
• لبنیات بدون  چربی
• آجیل و دانه ها
• سویا
• حبوبات مانند لوبیا و عدس

فیبر

مصرف مواد غذایی حاوی فیبر باعث تقویت سیستم گوارشی می شود ، با مصرف فیبر حرکات روده افزایش یافته و تولید اسیدهای صفراوی ثانویه کاهش می یابد در نتیجه فشار کمتری به کیسه صفرا وارد می شود. منابع فیبر عبارتند از :

• میوه ها
• سبزیجات
• حبوبات
• آجیل و دانه ها
• غلات کامل

چربی های سالم

چربی های غیر اشباع مانند امگا 3 می توانند باعث حفاظت از کیسه صفرا شوند . بعضی از منابع چربی های سالم شامل : 

• ماهی ها 
• آجیل 
• دانه ها مانند دانه کتان
• روغن های ماهی 
• استفاده از مکمل ها با نظارت پزشک

قهوه

مصرف متعادل قهوه می تواند باعث حفاظت عملکرد کیسه صفرا شود ، مواد موجود در قهوه می تواند فواید مختلفی داشته باشد از جمله متعادل کردن مواد شیمیایی  ، تحریک عملکرد کیسه صفرا و فعالیت بهتر روده ها. 

مواد غذایی حاوی کلسیم

مصرف کافی مواد غذایی حاوی کلسیم می تواند باعث بهبود عملکرد کیسه صفرا شود اما در نظر داشته باشید افرادی که دارای بیماری های کیسه صفرا هستند از لبنیات بدون چربی باید استفاده کنند. 

ویتامین سی

افرادی که از مواد غذایی حاوی ویتامین سی استفاده می کنند کمتر دچار بیماری های کیسه صفرا می شوند. داشتن یک رژیم غذایی حاوی میوه و سبزیجات متنوع نیاز ویتامین سی بدن را تامین می کند.

مواد غذایی غیر مجاز 

کربوهیدرات های تصفیه شده

کربوهیدرات ها به دو نوع ساده و پیچیده تقسیم می شوند. مصرف مواد غذایی حاوی کربوهیدرات های ساده با خطر بیماری های کیسه صفرا همراه است .کربوهیدرات های تصفیه شده، مانند قند ها و شیرینی ها آرد و نشاسته هستند. آنها اغلب در محصولات پخته شده مانند:کوکی ها، کیک ها و همچنین آبنبات و شکلات و نوشیدنیها و غذاهای سرخ شده یافت می شود.

مواد غذایی چرب

کیسه صفرا با تولید صفرا به هضم چربی ها کمک می کند. مصرف زیاد چربی ها به خصوص چربی های ترانس و اشباع فشار بیشتری به کیسه صفرا می آورد در نتیجه باعث ایجاد بیماری های کیسه صفرا می شود و علائم افرادی که از بیماریهای کیسه صفرا رنج می برند را تشدید می کند. بنابراین از خوردن مواد غذایی زیر تا حد امکان اجتناب کنید:

• گوشت های حاوی چربی 
• مواد غذایی فرآوری شده
• محصولات لبنی پرچرب
• غذاهای سرخ کرده 
• سس های سالاد
• شکلات و بستنی
• فست فود ها 
• دسرها 

کلام آخر 

بیماری های  کیسه صفرا می تواند دردناک و در بعضی موارد خطرناک باشد. خوردن غذاهای مناسب  و جلوگیری از مصرف غذاهای نامناسب  می توانند به بهبود و محافظت از سلامت کیسه صفرا کمک کنند. در حقیقت رژیم غذایی که  برای کیسه صفرا مناسب است در دراز مدت می تواند سلامتی عمومی را برای شما به همراه داشته باشد.

The post رژیم غذایی در بیماری های کیسه صفرا appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.