سیستم غدد درون ریز شامل اندام ها و غدد متعددی است که در سراسر بدن قرار دارند. این غدد هورمون هایی تولید می کنند که اکثر سیستم های بدن از جمله متابولیسم، نحوه ضربان قلب شما، نحوه رشد استخوان‌ها و بافت‌ها و حتی توانایی شما برای بچه دار شدن تأثیر می‌گذارد. این غدد نقش حیاتی در ابتلا یا عدم ابتلا به دیابت، بیماری تیروئید، اختلالات رشد، اختلال عملکرد جنسی و بسیاری از اختلالات مرتبط با هورمون دارد. در این مقاله هر آنچه لازم است درباره اختلالات غدد درون ریز بدانید، آورده شده است.

سیستم غدد درون ریز

هر غده سیستم غدد درون ریز هورمون‌های خاصی را در جریان خون شما ترشح می‌کند. این هورمون‌ها از طریق خون شما به سلول‌های دیگر می‌روند و به کنترل یا هماهنگی بسیاری از فرآیندهای بدن کمک می‌کنند.

غدد درون ریز عبارتند از:

غدد فوق کلیوی

دو غده که در بالای کلیه‌ها قرار دارند و هورمون کورتیزول را ترشح می‌کنند.

هیپوتالاموس

بخشی از قسمت میانی تحتانی مغز که به غده هیپوفیز می‌گوید که چه زمانی هورمون ترشح کند.

تخمدان‌ها

اندام‌های تناسلی زنانه که تخمک‌ها را آزاد می‌کنند و هورمون‌های جنسی تولید می‌کنند.

سلول‌های جزایر لانگرهانس در لوزالمعده

سلول‌های لوزالمعده ترشح هورمون‌های انسولین و گلوکاگون را کنترل می‌کنند.

تیروئید

یک غده پروانه‌ای شکل در جلوی گردن است که متابولیسم را کنترل می‌کند.

حتی کوچکترین سکسکه در عملکرد یک یا چند غدد می‌تواند تعادل ظریف هورمون‌ها را در بدن شما از بین ببرد و منجر به اختلال غدد درون ریز یا بیماری غدد درون ریز شود.

پاراتیروئید

چهار غده ریز در گردن که در رشد استخوان نقش دارند.

غده صنوبری

غده‌ای در نزدیکی مرکز مغز که ممکن است با الگوهای خواب مرتبط باشد.

غده هیپوفیز

غده‌ای که در پایه مغز در پشت سینوس‌ها قرار دارد. اغلب به آن “غده اصلی” می گویند زیرا بر بسیاری از غدد دیگر، به ویژه تیروئید تأثیر می‌گذارد. مشکلات غده هیپوفیز می‌تواند بر رشد استخوان، چرخه قاعدگی زنان و ترشح شیر مادر تأثیر بگذارد.

بیضه‌ها

غدد تولید مثل مردانه که اسپرم و هورمون‌های جنسی تولید می‌کنند.

تیموس

غده‌ای در بالای قفسه سینه که به رشد سیستم ایمنی بدن در اوایل زندگی کمک می‌کند.

علل اختلالات غدد درون ریز

اختلالات غدد درون ریز بسته به شرایط، علل مختلفی دارند. مثلاً، آکرومگالی و سندرم کوشینگ اغلب ناشی از تومور در غده فوق کلیوی یا هیپوفیز است. این تومورها معمولاً غیرسرطانی هستند، اما برای مدیریت شرایط نیاز به برداشتن دارند.

برخی از مشکلات ناشی از عدم تعادل هورمونی است. به عنوان مثال، پرکاری تیروئید و کم کاری تیروئید به میزان هورمون‌های تیروئیدی که غده تیروئید تولید می‌کند و اینکه آیا این غده هورمون تولید می‌کند مربوط می‌شود. همچنین، سطوح بالای آندروژن در زنان می‌تواند باعث سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) شود.

هورمون ها در برخی موارد سلول‌های تولید کننده انسولین در پانکراس را از بین می‌برد. بیماری گریوز نیز یک بیماری خود ایمنی است و می‌تواند منجر به پرکاری، یک بیماری خودایمنی باعث مشکلات غدد درون ریز می‌شود. به عنوان مثال، دیابت نوع 1 نتیجه این است که سیستم ایمنی مختل شود.

اختلالات غدد درون ریز معمولاً به دو دسته تقسیم می‌شوند:

بیماری غدد درون ریز زمانی رخ می‌دهد که یک غده بیش از حد یا خیلی کم هورمون تولید کند که به آن عدم تعادل هورمونی می گویند.

بیماری غدد درون ریز به دلیل ایجاد ضایعات مانند ندول ها یا تومورها در سیستم غدد درون ریز که ممکن است بر سطح هورمون تأثیر بگذارد ایجاد می شود.

سیستم بازخورد غدد درون ریز به کنترل تعادل هورمون‌ها در جریان خون کمک می‌کند. اگر بدن شما مقدار زیاد یا خیلی کم از یک هورمون خاص داشته باشد، سیستم بازخورد به غده یا غدد مناسب برای رفع مشکل سیگنال می‌دهد. اگر این سیستم بازخورد در حفظ سطح مناسب هورمون‌ها در جریان خون مشکل داشته باشد یا اگر بدن شما آنها را به درستی از جریان خون خارج نکند، ممکن است عدم تعادل هورمونی رخ دهد.

افزایش یا کاهش سطح هورمون غدد درون ریز ممکن است ناشی از موارد زیر باشد:

• مشکل در سیستم بازخورد غدد درون ریز
• بیماری
• ناتوانی غده‌ای در تحریک غده دیگر برای ترشح هورمون به عنوان مثال، مشکل در هیپوتالاموس می‌تواند تولید هورمون در غده هیپوفیز را مختل کند
• یک اختلال ژنتیکی، مانند نئوپلازی غدد درون ریز متعدد (MEN) یا کم کاری مادرزادی تیروئید
• عفونت
• آسیب به غده درون ریز

تومور غده درون ریز

بیشتر تومورهای غدد درون ریز و ندول ها و توده‌ها غیر سرطانی هستند. معمولاً به سایر قسمت‌های بدن سرایت نمی‌کنند. با این حال، یک تومور یا ندول روی غده ممکن است در تولید هورمون غده اختلال ایجاد کند.

نارسایی آدرنال

غده فوق کلیوی هورمون کورتیزول و گاهی اوقات آلدوسترون بسیار کمی ترشح می‌کند. علائم شامل خستگی، ناراحتی معده، کم آبی بدن و تغییرات پوستی است. بیماری آدیسون نوعی نارسایی آدرنال است.

هیپوفیتاریسم

غده هیپوفیز هورمون‌های کمی ترشح می‌کند یا اصلاً هورمون ترشح نمی‌کند. ممکن است توسط تعدادی از بیماری‌های مختلف ایجاد شود. زنان مبتلا به این بیماری ممکن است توقف عادت ماهانه داشته باشند.

نئوپلازی غدد درون ریز متعدد

این شرایط نادر ژنتیکی از طریق خانواده‌ها منتقل می‌شود. آن‌ها باعث ایجاد تومورهای غدد پاراتیروئید، آدرنال و تیروئید می‌شوند که منجر به تولید بیش از حد هورمون‌ها می‌شود.

بلوغ زودرس

بلوغ زودرس غیرطبیعی زمانی اتفاق می افتد که غدد به بدن می گویند که هورمون‌های جنسی را خیلی زود ترشح کند.

شایع ترین اختلالات غدد درون ریز

انواع مختلفی از اختلالات غدد درون ریز وجود دارد. برخی از نمونه‌ها شامل موارد زیر است.

دیابت

دیابت وضعیتی است که باعث می شود سطح گلوکز خون بالا باشد؛ زیرا بدن قادر به تولید یا استفاده کافی انسولین برای تنظیم گلوکز نیست. دو مورد از رایج‌ترین انواع دیابت نوع 1 و نوع 2 هستند.

دیابت علائمی را ایجاد می‌کند که عبارتند از:

• افزایش تشنگی و ادرار
• افزایش گرسنگی
• تغییرات وزن غیرمنتظره
• زخم‌های مداوم
• بی حسی یا گزگز در دست‌ها یا پاها
• خستگی
• تاری دید

بیشتر درمان‌های دیابت شامل ترکیبی از عوامل سبک زندگی و داروها است. افراد مبتلا به دیابت ممکن است به داروهای منظم انسولین برای کمک به تنظیم سطح گلوکز خود نیاز داشته باشند.

پرکاری تیروئید از شایع تری اختلالات غدد درون ریز

پرکاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید هورمون‌های بیش از حد تولید کند. این عارضه چندین علت احتمالی دارد، از جمله التهاب غده تیروئید یا بیماری گریوز.

هورمون‌های تیروئید به تنظیم مصرف انرژی در سراسر بدن کمک می‌کنند. این بدان معنی است که این بیماری می‌تواند طیف گسترده‌ای از علائم را ایجاد کند، از جمله:

• ضربان قلب سریع یا نامنظم
• مشکل در خوابیدن
• تحریک پذیری و عصبی بودن
• خستگی
• دمای پایین بدن
• حرکات مکرر روده
• کاهش وزن با افزایش اشتها
• گواتر

درمان پرکاری تیروئید به علت آن، علائم و سلامت کلی فرد بستگی دارد. درمان می‌توانند شامل داروها، درمان با ید رادیواکتیو یا جراحی تیروئید باشند.

کم کاری تیروئید

کم کاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که بدن به اندازه کافی هورمون تولید نکند. این بیماری شایع‌ترین اختلال تیروئید است و می‌تواند باعث کند شدن فرآیندهای بدن شود.

علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• خستگی
• حساسیت به سرما
• گفتار آهسته
• افتادگی پلک و تورم صورت
• پوست خشک
• ضربان قلب آهسته
• گرفتگی عضلات
• گیجی
• یبوست
• افزایش وزن
• سوزن سوزن شدن در دست‌ها

پزشک ممکن است درمان این بیماری را با دوزهای اضافی هورمون تیروئید برای کمک به مدیریت علائم پیشنهاد دهد.

سندرم کوشینگ

سندرم کوشینگ زمانی رخ می‌دهد که هورمون کورتیزول بیش از حد باشد. کورتیزول به بدن کمک می‌کند تا به استرس واکنش نشان دهد، فرآیندهای متابولیک را تنظیم کند و فشار خون را حفظ کند.

کورتیزول بیش از حد در افراد مبتلا به سندرم کوشینگ می‌تواند علائمی ایجاد کند که عبارتند از:

• افزایش وزن
• بازوها و پاهای لاغر
• صورت گرد
• یک توده چربی بین شانه‌ها
• رشد بیش از حد مو
• ضعف عضلانی
• تاری دید
• کاهش باروری و میل جنسی
• خستگی
• کبودی آسان

رایج ترین درمان سندرم کوشینگ جراحی برای برداشتن توموری است که باعث این مشکل شده است.

آکرومگال یاز اختلالات غدد درون ریز

آکرومگالی زمانی رخ می‌دهد که بدن هورمون رشد بیش از حد تولید کند. این بیماری می‌تواند منجر به رشد غیرعادی استخوان‌ها، اندام‌ها و سایر بافت‌های اطراف بدن شود. به عنوان مثال، می‌تواند باعث موارد زیر شود:

• دست‌ها و پاهای متورم
• رشد استخوان های صورت
• تغییرات استخوانی مانند بیرون زدگی فک
• پوست ضخیم و خشک
• تعریق و بوی بدن
• صدای کلفت

درمان‌ها می‌تواند شامل جراحی، داروها و پرتودرمانی برای کاهش تومور ایجاد کننده این بیماری باشد.

PCOS

PCOS زمانی رخ می‌دهد که یک عدم تعادل هورمون‌های تولید مثل ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی در تخمدان‌ها شوند.

می‌تواند علائمی ایجاد کند که عبارتند از:

• سیکل‌های قاعدگی نامنظم
• موهای زائد
• آکنه
• نازک شدن مو
• افزایش وزن یا مشکل در کاهش وزن
• تیره شدن پوست
• لک های پوستی

برای درمان PCOS، پزشک ممکن است قرص‌های هورمونی ضد بارداری، داروهای ضد آندروژن یا متفورمین را پیشنهاد کند.

پوکی استخوان

سطوح پایین استروژن، اغلب به دلیل یائسگی، منجر به تحلیل استخوان و شکنندگی استخوان‌ها می‌شود. پوکی استخوان همچنین می‌تواند ناشی از کمبود کلسیم یا سطوح بالای هورمون پاراتیروئید باشد.

بیماری آدیسون از اختلالات غدد درون ریز

وضعیتی که در آن غدد فوق کلیوی کورتیزول یا آلدوسترون کافی تولید نمی‌کنند. علائم شامل درد شکم، چرخه‌های قاعدگی غیر طبیعی، افسردگی و هوس نمک است.

تشخیص

اگر پزشک شما مشکوک باشد که علائم شما می‌تواند مربوط به سیستم غدد درون ریز شما باشد، احتمالاً آزمایش خون را برای بررسی عدم تعادل هورمونی انجام می‌دهد. ممکن است از ادرار یا بزاق شما آزمایش گرفته شود.

بسته به نتایج، ممکن است به یک متخصص غدد، پزشکی که در شرایط مربوط به سیستم غدد درون ریز متخصص است، ارجاع داده شوید.

متخصصان غدد آزمایش های دقیق‌تری را برای تعیین علت عدم تعادل هورمونی انجام می‌دهند. این اغلب شامل آزمایشهای تحریک و سرکوب غدد می شود.

برای این آزمایشها، هورمونهایی به شما تجویز می شود که شروع به تحریک یا سرکوب آهسته تولید هورمونهای خاص می کنند. سپس متخصص غدد چگونگی پاسخ بدن شما را ارزیابی می‌کند.

به عنوان مثال، برای بررسی سندرم کوشینگ، پزشک استروئیدی به نام دگزامتازون می‌دهد که تولید کورتیزول را مسدود می‌کند. سپس یک آزمایش خون که سطح کورتیزول بدن را اندازه گیری می‌کند، به ارزیابی اینکه آیا غدد فوق کلیوی بیش از حد کورتیزول تولید می‌کنند یا خیر، کمک می‌کند.

در برخی موارد، رشد سرطانی یا غیر سرطانی روی یک غده ممکن است باعث شود غده بیش از حد هورمون تولید کند. برای تأیید یا رد تومور، پزشکان ممکن است برای مشاهده جزئیات بیشتر غده، اسکن CAT یا MRI را درخواست کنند.

اختلالات غدد درون ریز طیف وسیعی از علائم را ایجاد می‌کند. بسیاری از این علائم با علائم سایر بیماری‌ها همپوشانی دارند. این می‌تواند تشخیص اختلالات غدد درون ریز را دشوار کند و تشخیص ممکن است به تعدادی ابزار و آزمایش نیاز داشته باشد.

برای مثال، پزشک ممکن است اختلال غدد درون ریز را با استفاده از موارد زیر تشخیص دهد:

• آزمایش ادرار
• اسکن‌های تصویربرداری، مانند اسکن MRI
• آزمایش ژنتیکی
• تست‌های هورمونی
• آزمایش خون

درمان

اکثر اختلالات غدد درون ریز قابل درمان نیستند و در صورت عدم درمان، برخی از آن‌ها می‌توانند تهدید کننده زندگی شوند. گفته می‌شود، زمانی که اختلالات غدد درون ریز به موقع تشخیص داده و درمان شوند، عدم تعادل هورمونی و علائم را می‌توان مدیریت کرد.

اولین مرحله درمان معمولاً هورمون درمانی است. این نوع درمان ممکن است به شکل جایگزینی هورمون باشد که در آن شما هورمونی را مصرف می‌کنید که بدن شما به اندازه کافی آن را ترشح نمی کند یا اگر بدن شما بیش از حد هورمون تولید می‌کند، ممکن است برای کاهش تولید هورمون، درمان سرکوب هورمونی برای شما تجویز شود.

هورمون درمانی معمولاً به شکل قرص یا گاهی از طریق تزریق یا چسب زدن روی پوست انجام می‌شود. یکی از این نمونه‌ها چسب پوستی استرادیول است که برای تسکین علائم یائسگی، استروژن را به بدن می‌رساند و ممکن است از پوکی استخوان جلوگیری کند.

اگر تومور علت عدم تعادل هورمونی باشد، ممکن است شیمی درمانی برای کشتن سلول‌های سرطانی و جلوگیری از گسترش آنها تجویز شود. همچنین ممکن است لازم باشد تمام یا بخشی از تومور با جراحی برداشته شود.

کلام آخر

سیستم غدد درون ریز شبکه پیچیده‌ای از غدد، هورمون‌ها و گیرنده‌هایی است که اکثر فرآیندهای بدن را کنترل می‌کنند. مغز متفکر آن هیپوتالاموس است. هیپوتالاموس یک اندام کوچک در مغز شما با یک هدف بزرگ است که این هدف ثابت نگه داشتن این فرآیندهای بدن با دوز مناسب از هورمون‌ها است.

اختلالات غدد درون ریز می‌تواند به دلایل زیادی خارج از کنترل شما ایجاد شود. اگر پزشک شما نگران عدم تعادل هورمونی باشد، سطح هورمون شما را آزمایش می‌کند و احتمالاً درمان‌هایی را برای تثبیت آن تجویز می‌کند.

خستگی، تغییرات وزن و افسردگی همگی علائم رایج بسیاری از اختلالات غدد درون ریز هستند. اگر این مشکلات را تجربه کردید، ممکن است تمایل داشته باشید که علائم خود را با یک برنامه فشرده یا استرس تغییر دهید.

با این وجود، هرگز نباید احساس کنید که بدن شما خارج از کنترل شماست. برای اطلاع از علت علائم خود به پزشک مراجعه کنید. برنامه درمانی مناسب می‌تواند تعادل را به بدن شما بازگرداند و به شما کمک کند دوباره سلامتی خودتان را به دست آورید.

منابع

https://www.verywellhealth.com/the-endocrine-system-2616551

https://www.medicalnewstoday.com/articles/endocrine-disorders#summary

https://www.webmd.com/diabetes/endocrine-system-disorders

The post اختلالات غدد درون ریز appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

کم کاری تیروئید چیست؟

تیروئید غده کوچک پروانه‌ای شکل در گلو است که وظیفه تولید هورمونهای تیروئیدی را برعهده دارد. هورمون‌های تیروئیدی برای تنظیم سوخت و ساز بدن ضروری هستند. هیپوتیروئید و یا کم کاری تیروئید به این معنی است که این غده، کمتر از نیاز بدن هورمون تیروئید تولید میکند. به دنبال کم کاری تیروئید، سوخت و ساز بدن بیمار کاهش پیدا کرده و منجر به خستگی، کاهش وزن و برخی علائم دیگر میشود.

این بیماری بیشتر در زنان و افراد بالای 60 سال بروز پیدا میکند. با این حال، افراد در هر سنی ممکن است به این بیماری مبتلا شوند. برای درمان این بیماری، مصرف داروهای حاوی هورمون تیروئید مصنوعی تجویز میگردد.

تقریبا 90% موارد کم کاری تیروئید اولیه به دلیل تیروئیدیت هاشیموتو رخ میدهد. تیروئیدیت هاشیموتو یک بیماری خود ایمنی است که به دنبال آن سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید حمله کرده و علیه سلول‌های آن آنتی بادی تولید میکند. از دیگر عوامل موثر در کم کاری تیروئید میتوان به کمبود ید، سابقه خانوادگی، مصرف داروهای خاص و جراحی برداشت بخشی از تیروئید اشاره کرد.

رژیم غذایی به تنهایی سبب درمان کم کاری تیروئید نمیشود اما میتواند تاثیر بسزایی در علائم کم کاری تیروئید داشته باشد. همچنین ترکیب رژیم غذایی مناسب در کنار درمانهای دارویی برای عملکرد بهتر غده تیروئید موثر است. برخی از غذاها سبب بهبود علائم شده و برخی دیگر ممکن است موجب تشدید بیماری شوند و یا با داروهای مورد نیاز برای درمان این بیماری تداخل داشته باشند. 

در ادامه به توضیح تاثیر رژیم غذایی بر علائم کم کاری تیروئید، و غذاهای مفید و مضر مرتبط با این بیماری می‌پردازیم. 

رژیم غذایی چه تاثیری بر کم کاری تیروئید دارد؟

تغییر رژیم غذایی سه نقش اصلی در کنترل شرایط دارد:

1. مصرف مواد غذایی که حاوی مواد مغذی مانند سلنیوم، ید و روی هستند، میتوانند به حفظ عملکرد صحیح تیروئید کمک کنند.
2. برخی از مواد غذایی اثر منفی بر عملکرد تیروئید داشته و مصرف آنها سبب تشدید علائم کم کاری تیروئید میشود.
3. برخی از مواد غذایی و مکمل‌ها با داروهای موثر در جذب تیروئید تداخل داشته و بنابراین کاهش مصرف این مواد غذایی میتواند در بهبود عملکرد تیروئید موثر باشد.

در کم کاری تیروئید سوخت و ساز بدن کاهش پیدا میکند. به همین دلیل میتواند منجر به افزایش وزن شود. برنامه غذایی مناسب و همچنین حفظ تحرک میتواند به بیمار جهت کنترل وزن و افزایش سطح انرژی کمک کند. در ادامه با مواد معدنی خاصی که برای بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید موثر هستند و مواد غذایی حاوی آن‌ها آشنا میشوید.

ید:

ید یک ماده معدنی ضروری برای ساخت هورمون تیروئید است که در بدن ساخته نمیشود؛ بنابراین باید از طریق مصرف مواد غذایی دریافت شود. کمبود ید سبب بزرگی غده تیروئید شده که اصطلاحا گواتر نامیده میشود.

مواد غذایی حاوی ید شامل:

– لبنیات

– نمک طعام ید دار

– ماهی آب شور

– جلبک دریایی

– تخم مرغ

توجه به این نکته ضروری است که مصرف بیش از اندازه ید میتواند سبب تشدید علائم کم کاری تیروئید و همچنین پرکاری تیروئید گردد. اضافه کردن ید به رژیم غذایی در افراد مبتلا به مشکلات تیروئیدی باید تحت نظر پزشک انجام گیرد.

سلنیوم

سلنیوم ریز مغذی موجود در مواد غذایی است که نقش به سزایی در تولید هورمون تیروئیدی داشته و دارای خاصیت آنتی اکسیدانی هم میباشد. همچنین بافت غده تیروئید دارای سلنیوم است.

در مقاله مروری در سال 2017 نشان داده شده که حفظ سطح سلنیوم از ابتلا به بیماری‌های تیروئیدی جلوگیری کرده و سبب بهبود سلامت بدن میشود.

مواد غذایی حاوی سلنیوم شامل:

• بادام برزیلی
• تن ماهی
• میگو
• گوشت گاو
• بوقلمون
• تخم مرغ
• جودوسر
• نان گندم

مصرف مکمل‌های حاوی سلنیوم باید با نظر پزشک انجام شود. چرا که این ماده معدنی در مقادیر بالا سمی خواهد بود.

روی

روی (زینک) یکی دیگر از مواد معدنی است که نقش مهمی در ساخت هورمون‌های تیروئیدی دارد. در مطالعه‌ای نشان داده شد که مصرف مکمل روی به تنهایی و یا در ترکیب با سلنیوم سبب بهبود عملکرد غده تیروئید در زنان مبتلا به کم کاری تیروئید میگردد.

مواد غذایی حاوی روی شامل:

• صدف خوراکی
• گوشت گاو
• خرچنگ
• غلات غنی شده
• گوشت خوک
• گوشت مرغ
• حبوبات
• دانه کدو حلوایی
• ماست

از خوردن چه غذاهایی باید اجتناب کرد؟ و چرا؟

ترکیبات موجود در بعضی از مواد غذایی موجب تداخل در عملکرد تیروئید میشوند. با وجودی که این مواد غذایی غیر مجاز نیستند، اما کاهش مصرف آنها سبب بهبود علائم خواهد شد. 

مواد غذایی حاوی گواتروژن

گواتروژنها ترکیباتی هستند که در صورت مصرف بیش از حد، سبب اختلال عملکرد غده تیروئید میشوند. این ترکیبات با از طریق مهار توانایی استفاده از ید و ورود ید به هورمونهای تیروئیدی در تشدید کم کاری تیروئید نقش دارند. با این حال، گواتروژن موجود در مواد غذایی با پختن از بین میرود.

مواد غذایی حاوی گواتروژن معمولا سبزیجات چلیپایی هستند و شامل:

• کلم سبز
• کلم بروکسل
• کلم برگ
• بروکلی
• بروکلی رابی
• گل کلم
• کلم پیچ

سویا

محققان دریافتند که مصرف سویا میتواند موجب اختلال در تولید  و جذب هورمونهای تیروئیدی شود. در یک مطالعه، زن 72 ساله پس از مصرف نوشیدنی حاوی مقدار زیاد سویا پس از 6 ماه دچار کمکاری شدید تیروئید گردید. به این ترتیب، وضعیت بیمار پس از قطع مصرف این نوشیدنی و استفاده از داروهای جایگزین هورمون تیروئید بهبود یافت. با این وجود تحقیقات بیشتری برای شناخت اثرات سویا بر عملکرد غده تیروئید مورد نیاز است.

موارد غذایی حاوی سویا شامل:

• شیر سویا
• لوبیای سبز سویا
• توفو (پنیر سویا)
• میسو (خمیر سویا)

گلوتن

گلوتن ترکیب پروتئینی است که در غلاتی مانند گندم، جو و چاودار یافت میشود. این ماده به تنهایی بر عملکرد تیروئید تاثیر نمیگذارد. با این حال، ممکن است برای بیماران مبتلا به تیروئیدیت هاشیموتو مضر باشد چرا که این بیماران مستعد ابتلا به بیماری سلیاک هستند. همچنین مطالعات نشان داد که حذف گلوتن از رژیم غذایی بیماران مبتلا به هاشیموتو که علائم بیماری سلیاک نداشتند، سبب بهبود کارآیی غده تیروئید گردید. در بیماری سلیاک، مصرف گلوتن منجر به التهاب مزمن و آسیب رودهی کوچک میشود. درمان بیماری سلیاک با مصرف مواد غذایی فاقد گلوتن انجام میگیرد. درصورتی که بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید پس از مصرف مواد غذایی حاوی گلوتن علائم گوارشی داشته باشند، باید از نظر بیماری سلیاک بررسی شده و در صورت ابتلا به این بیماری از مصرف غذاهای حاوی گلوتن خودداری کنند.

غذاهای فراوری شده

کاهش مصرف موادغذایی فراوری شده و قندی میتواند به بهبود علائم، کنترل وزن و افزایش بهبودی عمومی کمک کند

از جمله مواد غذایی فراوری شده شامل:

• فست فود
• هات داگ
• دونات
• کیکها
• بیسکوییتها

دیگر نکات مرتبط با رژیم غذایی بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید

توجه به این نکته ضروری است که جذب داروی تیروئید در حالت ناشتا بیشتر است. دارو را حداقل نیم ساعت قبل از صبحانه و یا 3 تا 4 ساعت پس از شام، مصرف کنید. همچنین پس از استفاده از داروی تیروئید، به مدت 4 ساعت از مصرف غذاهای حاوی آهن و یا کلسیم خودداری کنید. مصرف داروها و مکملهای زیر با جذب داروهای تیروئیدی تداخل دارد:

• آنتیاسید و یا کاهندهی اسید
• شیر و مکمل کلسیم
• مکمل آهن
• غذاهای با فیبر بالا مانند سبوس، میله فیبر، نوشیدنی حاوی فیبر
• مواد غذایی با مقدار زیاد ید 
• غذاهای حاوی سویا

نکاتی برای کاهش وزن بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید

بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید به دلیل کاهش سوخت و ساز بدن، نسبت به افراد سالم به راحتی دچار افزایش وزن میشوند. داشتن رژیم غذایی سالم شامل میوهها، سبزیجات، پروتئین و چربی سالم سبب کنترل وزن بیمار میگردد. از آنجایی که این غذاها حاوی مقدار زیادی مواد مغذی هستند، مصرف آنها سبب سیری طولانیمدت میشود. علاوه بر این، انجام ورزشهای هوازی و تمرینات قدرت بدنی به صورت منظم و با شدت متوسط تا زیاد میتواند سبب افزایش سوخت و ساز و کاهش وزن گردد. همچنین فعال بودن سبب بهبود سطح انرژی بدن و کیفیت خواب میشود. علاوه بر این، درمان با داروهای تیروئید میتواند تا حدی (حدودا 10 درصد) سبب کاهش وزن شود.

12 علامت و نشانه کم کاری تیروئید

کاهش میزان هورمون تیروئید سبب ایجاد طیف وسیعی از علائم و نشانهها از تغییرات عملکرد ذهن تا مشکلات گوارشی میگردد. ممکن است در مراحل اولیهی بیماری، علائمی مشاهده نشود. با این وجود، در صورت عدم درمان، این بیماری مشکلات شدیدی مانند ناباروری و بیماریهای قلبی ایجاد میکند. در این مقاله، به 12 علامت و نشانهی بیماری کم کاری تیروئید پرداخته شده است. همچنین درمورد میزان شیوع این بیماری و زمان مراجعه به پزشک بحث میکنیم.

1. خستگی

خستگی یکی از شایعترین مشکلات بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید است. شدت خستگی به حدی است که بیمار توانایی انجام کارهای معمول روزانه را ندارد. خستگی صرف نظر از مقدار خواب فرد یا چرت روزانه اتفاق میافتد. درمان کم کاری تیروئید معمولا منجر به بهبود سطح انرژی و عملکرد بیمار خواهد شد.

2. کاهش وزن

هورمونهای تیروئیدی در تنظیم وزن بدن، جذب غذا و متابولیسم چربی و قند نقش دارند. در بیماران مبتلا به کم کاری تیروئیدی افزایش وزن و شاخص توده بدنی (BMI) مشاهده میشود. حتی موارد خفیف کم کاری تیروئید هم میتوانند منجر به افزایش وزن و چاقی شود. در این بیماران پف صورت همراه با افزایش وزن دیده میشود.

3. درد عضلات و مفاصل

کم کاری تیروئید میتواند تاثیرات مختلفی بر عضلات و مفاصل بیماران داشته باشد. از جمله:

– درد

– سفتی

– تورم مفاصل

– حساسیت به فشار و لمس

– خستگی

بررسیها نشان میدهد که ارتباط مهمی بین بیماری تیروئیدی و رماتیسم مفصلی وجود دارد. رماتیسم مفصلی از جمله بیماریهای خودایمنی است که منجر به تورم و درد مفاصل میگردد. درمان موثر میتواند به کاهش علائم بیماران کمک کند.

4. تغییرات خلق و خو و حافظه

موارد زیر درصورت عدم درمان بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید معمول است:

• اضطراب
• افسردگی
• بیعلاقگی و یا احساس بیتفاوتی
• اختلال در عملکرد حافظه
• کاهش توجه و تمرکز
• بیحوصلگی
• کمصحبتی

نشانههای فوق به این دلیل اتفاق میافتند که مغز برای عملکرد صحیح به هورمون تیروئید نیازمند است. مطالعات نشان میدهند که کاهش سطح هورمونهای تیروئیدی منجر به تغییرات ساختار و عملکرد مغز میشوند. این تغییرات پس از درمان بیمار برگشتپذیر هستند.

5. احساس سرما

از آنجایی که کمکاری تیروئید منجر به کاهش سوخت و ساز بدن میشود، دمای بدن فرد بیمار کاهش پیدا میکند. به این ترتیب، ممکن است برخی از بیماران با سطح پایین هورمونهای تیروئیدی دائما احساس سرما کنند و تحمل سرما در این افراد سخت باشد. این میزان از احساس سرما ممکن است پایدار بوده و حتی درصورت حضور در اتاق گرم و یا در تابستان هم اتفاق بیفتد. در این بیماران معمولا دست و پاها سرد بوده و همچنین سرما را در همهی قسمتهای بدن خود احساس میکنند. این علائم مختص کم کاری تیروئید نیست و مشکلات گردش خون و یا کمخونی هم میتواند سبب احساس سرما شوند.

6. یبوست

گوارش یکی دیگر از مشکلات بیماران مبتلا به کمکاری تیروئید است. مطالعات نشان میدهند که کم کاری تیروئید میتواند سبب مشکلات در حرکات روده، فعالیت معده، رودهی کوچک و کولون شود. این تغییرات گوارشی منجر به یبوست میگردند. به طور معمول پزشکان یبوست را به صورت حرکات رودهای کمتر از 3 بار در هفته توصیف میکنند. ممکن است بیمار مشکلاتی مانند مدفوع سفت، اختلال در دفع و عدم تخلیهی کامل داشته باشد.

7. افزایش سطح کلسترول

هورمونهای تیروئیدی نقش مهمی در کاهش کلسترول اضافی از طریق کبد دارند. به همین دلیل در کم کاری تیروئید سطح کلسترول افزایش پیدا میکند. مطالعات نشان میدهند که حداکثر 13 درصد بیماران با سطح کلسترول بالا،  کم کاری تیروئید دارند. در نتیجه، متخصصان پیشنهاد میکنند که افراد با کلسترول بالا، برای کم کاری تیروئید مورد بررسی قرار گیرند. درمان مشکلات تیروئیدی میتواند به کاهش سطح کلسترول حتی در افرادی که داروهای کاهندهی کلسترول استفاده نمیکنند، موثر باشد.

8. کاهش ضربان قلب

ممکن است تعداد ضربان قلب در بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید کاهش یابد که اصطلاحا بردی کاردی نامیده میشود. کاهش سطح هورمونهای تیروئیدی میتواند اثرات مختلفی بر قلب داشته باشد که شامل:

• تغییرات فشار خون
• تغییرات ریتم قلبی
• کاهش الاستیسیته شریانها

برادی کاردی منجر به خستگی، گیجی و مشکلات تنفسی میشود. در صورت عدم درمان، این مشکل قلبی منجر به مشکلات جدی مانند افزایش یا کاهش فشار خون و یا نارسایی قلبی میگردد.

9. ریزش مو

عدم درمان بیماریهای هورمونی، از جمله مشکلات تیروئیدی میتواند با منجر به ریزش مو همراه باشد. به این دلیل که هورمونهای تیروئیدی نقش مهمی در رشد و سلامتی فولیکولهای مو دارند. کم کاری تیروئید میتواند منجر به ریزش موهای سر، ابرو، پاها و دیگر قسمتهای بدن گردد. افراد مبتلا به مشکلات تیروئیدی مستعد آلوپسی هستند. آلوپسی یک مشکل خود ایمنی است که منجر به از دست دادن تکهای مو میشود.

10. خشکی پوست و مشکلات مو و ناخن

کم کاری تیروئید میتواند تاثیرات زیادی بر پوست داشته باشد. از جمله:

• خشکی و زبری پوست
• رنگ پریدگی
• پوست نازک و فلس مانند

در بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید موها خشک، شکننده و زبر شده و همچنین ناخنها نازک شده و به راحتی میشکنند. معمولا این علائم پس از شروع درمان با هورمونهای تیروئیدی برطرف میشوند.

11. گواتر

به بزرگ شدن غده تیروئید گواتر گفته میشود که به صورت تورم در زیر گردن تظاهر پیدا میکند. علائم گواتر شامل:

• سرفه
• گرفتگی صدا
• مشکلات بلع و تنفس

بسیاری از مشکلات تیروئیدی منجر به گواتر میشوند شامل: کمبود ید و تیروئیدیت هاشیموتو. تیروئیدیت هاشیموتو یک بیماری خودایمنی است که سبب آسیب غده تیروئید و توقف تولید هورمونهای تیروئیدی میگردد.

12. تغییرات قاعدگی

در افراد مبتلا به کمکاری تیروئید، قاعدگی سخت و نامنظم و یا لکه بینی در فواصل سیکل قاعدگی دیده میشود. براساس انجمن تحقیقات چرخه قاعدگی، علت این تغییرات، اثر کم کاری تیروئید بر هورمونهای موثر بر قاعدگی است. مانند:

• اختلال در دتوکسیفیاسیون استروژن
• کاهش مقدار گلوبین باند شده به هورمون جنسی (SHBG) 

این بیماری چقدر شایع است؟

براساس گزارش سازمان دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی، در ایالات متحده آمریکا کم کاری تیروئید در 6/4 درصد از افراد با حداقل 12 سال سن اتفاق میافتد. با این وجود، بیشتر افراد مبتلا، علائم کمی دارند. کم کاری تیروئید بیشتر در زنان و افراد بالای 60 سال دیده میشود.

دیگر فاکتورهای خطر این بیماری شامل:

• افراد با سابقه خانوادگی بیماریهای تیروئیدی
• سابقه جراحی تیروئید و یا پرتو درمانی گردن و یا قفسه سینه
• بارداری
• دیگر مشکلات مانند سندرم ترنر، سندرم شوگرن، سندرم داون و یا بیماریهای خودایمنی خاص

کم کاری تیروئید چه تاثیری بر بارداری دارد؟

بارداری در زنان مبتلا به کم کاری تیروئید با چالشهایی همراه است. کاهش عملکرد تیروئیدی در دوران بارداری منجر به موارد زیر میشود:

• کم خونی
• سقط جنین
• پره اکلمپسی
• مرده زایی
• کاهش وزن نوزاد هنگام تولد
• اختلال در رشد مغزی
• نقایص هنگام تولد

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

بیماران باید درصورت مشاهدهی خستگی غیرمنتظره یا نشانههای دیگر مرتبط با کم کاری تیروئید به پزشک مراجعه کنند. در غیر این صورت، در صورت عدم درمان، مشکلات جدی مانند ناباروری، چاقی و بیماریهای قلبی اتفاق میافتد. پزشک برای بررسی سطح هورمونهای تیروئیدی درخواست آزمایش خون میدهد. درمان کم کاری تیروئید از طریق تجویز هورمونهای مصنوعی انجام میشود. این روش درمانی درصورت رعایت دوز درمانی مناسب ایمن و موثر میباشد.

خلاصه

کم کاری تیروئید یک مشکل نسبتا شایع است به گونهای که در ایالات متحده آمریکا از هر 100 نفر، 5 فرد به این بیماری مبتلا هستند. کم کاری تیروئید زمانی ایجاد میشود که غده تیروئید قادر به تولید مقدار کافی هورمون تیروئیدی نیست. از آنجایی که هورمونهای تیروئیدی برای عملکرد طبیعی بخشهای مختلف بدن ضروری است، کاهش سطح این هورمون میتواند سبب ایجاد طیف وسیعی از علائم گردد.

علائم شایع بیماری شامل:

• خستگی
• افزایش وزن
• تغییرات خلق و خو و حافظه
• احساس درد در عضلات و مفاصل

توجه به این نکته ضروری است که بیماران در صورت مشاهدهی این علائم و یا علائم دیگر به منظور ارزیابی و درمان به پزشک مراجعه کنند. پزشکان میتوانند قرصهای جایگزین هورمون را جهت درمان سطح پایین هورمون تیروئیدی تجویز کنند.

منابع 

https://www.medicalnewstoday.com/articles/324819

https://www.healthline.com/nutrition/hypothyroidism-diet

https://www.healthline.com/health/hypothyroidism/symptoms-treatments-more

The post کم کاری تیروئید appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

پرکاری تیروئید یا هایپرتیروئید، هنگامی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید بیش از حد هورمون تیروئید تولید کند. این بیماری تأثیر زیادی در تمام بدن دارد و در خانم‌ها شیوع بیشتری دارد.

درمان این بیماری حدودا 1 تا 2 سال طول می‌كشد. تاخیر در درمان یا عدم درمان، باعث ایجاد بیماری‌های دیگری از جمله مشکلات قلبی می‌شود که با کنترل ترشح تیروئید می‌توان از ابتلا به این بیماری‌ها جلوگیری کرد.

شایعترین علت ابتلا به پرکاری، بیماری گریوز است که یک نوع بیماری اختلال خودایمنی می باشد.

افرادی‌که بیشتر در معرض پرکاری تیروئید هستند

• زنان 2 تا 10 برابر بیشتر از مردان در معرض پرکاری‌تیروئید هستند.
• افراد دارای سابقه خانوادگی بیماری تیروئید
• افراد مبتلا به کم‌خونی شدید، بیماری‌های ناشی از کمبود ویتامینB12 و دیابت نوع 1
• مصرف مقدار زیادی مواد غذایی حاوی ید مانند کلم، یا مصرف داروهای حاوی ید مانند آمیودارون و مصرف داروی قلب
• افراد بالای 60 سال به خصوص خانم‌ها
• افرادی‌که طی 6 ماه گذشته باردار بوده‌اند.

اگر پرکاری تیروئید درمان نشود، می‌تواند برخی از مشکلات جدی برای سلامتی ایجاد کند که از جمله این بیماری‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ضربان قلب نامنظم که می تواند منجر به لخته شدن خون، سکته مغزی، نارسایی قلبی و سایر مشکلات مرتبط با قلب شود.

بیماری چشمی بنام افتالموپاتی گریوز که می تواند باعث دوبینی، حساسیت به نور و درد چشم شود و در برخی موارد می تواند منجر به کاهش دید شود.

• در برخی مواقع ابتلا به پرکاری تیروئید می تواند باعث حالت بیرون زدگی چشم‌ها شود.
• پوکی استخوان

علائم پرکاری تیروئید

بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید خفیف غالباً از داشتن آن آگاه نیستند زیرا تقریبا هیچ علایمی ندارد. اما علائم بیماری گسترده و بین افراد متفاوت است و بیماران به ندرت دارای همه این علائم هستند. بیشتر این علائم مربوط به افزایش میزان متابولیک بدن است، سایر علائم پرکاری تیروئید عبارت‌اند از:

• خستگی
• حساسیت به گرما
• مشکل خواب
• لرزش دست‌ها
• ضربان قلب سریع و نامنظم
• اسهال
• کاهش وزن
• نوسانات خلقی و عصب بودن
• گواتر
• اشکال در تنفس
• ضعف عضلانی
• بیش فعالی
• تعریق بیش از حد
• افزایش اشتها
• ناباروری و کاهش میل جنسی
• خارش پوست
• شکنندگی ناخن ها
• مشکلات قاعدگی در خانم ها
• قرمزی کف دستها
• بیماران دیابتی ممکن است علائم دیابت شدید مانند خستگی و افزایش تشنگی را داشته باشند.

مبتلایان به بیماری های قلبی خطر بیشتری برای آریتمی، نارسایی قلبی و سایر خطرات قلبی عروقی دارند.

تشخیص پرکاری تیروئید

راه های تشخیص پرکاری تیروئید عبارت‌اند از:

• آزمایش خون
• معاینه جسمی
• بررسی علائم بیمار
• اسکن تیروئید

پزشک می تواند یک آزمایش خون که به عنوان تست عملکرد تیروئید شناخته می‌شود، تجویز کند که مشخص می کند غده تیروئید به چه میزان کار می‌کند. این آزمایش سطح هورمون تیروئید را بررسی می‌کند. سطح پایین TSH و مقادیر بالای T3 و یا T4 معمولاً به معنای داشتن تیروئید بیش فعال است.

اسکن تشخیصی ویژه غده تیروئید یکی دیگر از راه‌هایی است که با استفاده از ید رادیواکتیو برای سنجش عملکرد تیروئید انجام می شود.

برای اسکن باید مقدار کمی از ماده رادیواکتیو که توسط تیروئید شما جذب می‌شود، بلعیده یا تزریق شود؛ سپس اسکن انجام می‌شود تا ببیند چه مقدار از این ماده جذب شده و اندازه و شکل تیروئید شما را بررسی می‌کند.

تشخیص پرکاری تیروئید پیشرفته معمولاً آسان است زیرا علائم مشخص‌تر هستند، اما تشخیص در مراحل اولیه کمتر مشهود است.

درمان پرکاری تیروئید

• دارو درمانی
• ید درمانی
• عمل جراحی

دارو درمانی 

برخی از داروها تولید هورمون تیروئید را هدف می‌دهند، درحالی‌که برخی داروهای دیگر علائم پرکاری تیروئید مانند مشکلات ضربان قلب را درمان می‌کنند مانند بتا بلوکرها که به تسکین علائم پرکاری تیروئید کمک می‌کنند

داروهای موسوم بهthionamides  (تیونامید) یک درمان رایج برای پرکاری تیروئید است. این داروها تیروئید شما را برای تولید هورمون‌های اضافی متوقف می‌کند.

متی‌مازول (Methimazole) نیز به‌عنوان مهارکننده تولید هورمون‌های تیروئید نیز استفاده می‌شود.

معمولاً برای درمان این بیماری باید یک یا دو ماه دارو مصرف کنند. زمانی که سطح هورمون تیروئید تحت کنترل باشد، ممکن است دوز دارو به‌تدریج کاهش‌یافته و متوقف شود. اما برخی از افراد نیاز به ادامه مصرف دارو برای چندین سال یا احتمالاً نیاز به مصرف همیشگی دارو دارند.

اثرات جانبی داروهای تیروئید

در طی دو ماه اول، برخی از افراد عوارض جانبی زیر را تجربه می‌کنند که بعد از سازگار شدن دارو با بدن این علائم از بین می‌روند.

• سردرد
• درد مفاصل
• ناراحتی معده
• خارش پوست
• یک عارضه جانبی کمتر شایع اما جدی‌تر ، افت ناگهانی سطح گلبول‌های سفید خون شما (agranulocytosis) است که می‌تواند به این معنی باشد که شما در برابر عفونت‌ها بسیار آسیب‌پذیر هستید.

درمان ید رادیو اکتیو

درمان با ید یک نوع درمان است که در آن از اشعه استفاده می‌شود و میزان هورمون‌های تولید شده را کاهش می‌دهد که یک درمان بسیار مؤثر است و می‌تواند پرکاری تیروئید را درمان کند. در این روش، به بیمار نوشیدنی یا کپسولی حاوی مقداری ید داده می‌شود که توسط تیروئید جذب می‌شود. این درمان می‌تواند چند هفته یا چند ماه طول بکشد تا بهبود کامل ایجاد شود.

در صورت بارداری یا شیردهی یا مشکلات شدید چشم، درمانید تجویز نمی‌شود.

موارد احتیاطی بعد از درمان با ید:

• جلوگیری از تماس نزدیک و طولانی با کودکان و زنان باردار برای چند روز یا چند هفته
• زنان باید حداقل شش ماه از بارداری خودداری کنند
• مردان حداقل باید چهارماه رابطه نداشته باشند

عمل جراحی

در موارد ذیل ممکن است جراحی برای از بین بردن تمام یا بخشی از تیروئید توصیه شود:

• غده تیروئید به شدت متورم
• مشکلات چشم شدید ناشی از پرکاری تیروئید
• در صورتیکه فرد مبتلا نتواند سایر درمان‌های ذکر شده را انجام دهد
• درصورتیکه علائم بیماری بعد از امتحان کردن درمان‌های ذکر شده، بازگردد

پرکاری تیروئید و بارداری

عموما در دوران بارداری، سطح هورمون تیروئید کمی بالا می‌رود. زنانی که پرکاری تیروئید دارند و می‌خواهند باردار شوند، باید ابتدا پرکاری تیروئید خود را درمان کنند.

برخی از خانم‌هایی که مستعد پرکاری تیروئید هستند، اما قبلاً بیماری آنها تشخیص داده نشده ممکن است در دوران بارداری به پرکاری مبتلا شوند.

پرکاری تیروئید شدید و درمان نشده در دوران بارداری موجب سقط جنین، تولد نوزاد با وزن کم، فشار خون بالا مشکلات قلبی در مادر می‌شود. اگر مادر مشکل تیروئید داشته باشد، نوزاد باید از نظر عملکرد تیروئید بررسی شود، زیرا مشکل تیروئید می توانند تأثیر زیادی بر رشد مغز نوزاد داشته باشد.

زنانی که قبل از بارداری تحت درمان هستند، در زمان بارداری نیز همان درمان را با تنظیم دوز مناسب دارو ادامه می‌دهند. مصرف لووتیروکسین در دوران بارداری بی خطر است، زیرا همان خصوصیات هورمون طبیعی را دارد. با درمان به موقع، بیشتر بارداری‌ها به طور عادی سپری می‌شوند.

همچنین بخوانید انواع اختلالات تیروئید. بیماری‌های تیروئید چگونه بر سلامت بدن تاثیر می‌گذارند؟

The post پرکاری تیروئید، علائم و روش‌های درمانی پرکاری تیروئید appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

غده تیروئید، ‌غده کوچک و پروانه‌ای شکل در جلوی گردن است که به تنظیم متابولیسم بدن کمک می‌کند. یک تیروئید سالم، مقدار مناسب هورمون‌های لازم برای حفظ عملکرد متابولیسم بدن را تولید می‌کند.

هورمون تیروئید از غدد هیپوفیز مغز ترشح می‌شود که این هورمون‌ها تیروکسین (T4)، تری یدوتیرونین (T3) و TSH نامیده می‌شوند. . TSH هورمونی است که در غده هیپوفیز ساخته‌شده است و به تیروئید پیام می‌دهد چه مقدار T4 و T3 ساخته شود.

اختلالات تیروئید بسیار شایع است اما طبق تحقیقات صورت گرفته درصد ابتلای زنان به اختلالات تیروئید 5 تا 8 برابر آقایان است، نوزادان، کودکان و افراد مسن نیز به انواع اختلالات تیروئید مبتلا میشوند.

اختلالات تیروئید

1. کم‌کاری تیروئید:

زمانی که تیروئید به‌اندازه کافی هورمون تیروئید تولید نکند باعث پایین آمدن متابولیسم یا سوخت‌وساز بدن می‌شود که به این بیماری، کم‌کاری تیروئید یا هایپوتیروئید گفته می‌شود. این بیماری اغلب در خانم‌ها شایع است.

سطح بالای TSH اغلب به معنای ابتلا به کم‌کاری تیروئید است. این بدان معنی است که تیروئید شما به‌اندازه کافی هورمون تولید نمی‌کند. درنتیجه، هیپوفیز باعث ترشح TSH در خون شما می‌شود.

افرادی که مبتلابه کم‌کاری تیروئید هستند سوخت‌وساز یا متابولیسم بدنشان کاهش پیدا می‌کند و این باعث چاقی شخص مبتلا می‌شود.

دلایل کم کاری تیروئید

شایع‌ترین دلیل کم‌کاری تیروئید،‌تیروئید هاشیماتو است که یک نوع اختلال خود ایمنی است. علت ابتلا به این نوع بیماری هنوز کاملاً شناخته‌شده نیست اما وراثت می‌تواند نقش عمده‌ای در ابتلا به این بیماری داشته باشد.

دلایل دیگر کم کاری تیروئید شامل موارد زیر است:

• التهاب غده تیروئید
• کمبود ید در بدن
• برداشتن قسمتی از غده تیروئید به‌وسیله جراحی

علائم کم‌کاری غده تیروئید:

• حساسیت به سرما
• خستگی
• خشکی پوست
• فراموشی
• افسردگی
• یبوست
• دوران قاعدگی مکرر و سنگین
• چاقی
• ریزش مو

تشخیص کم کاری تیروئید

پزشکان برای تشخیص این بیماری آزمایش هورمون تی اس اچ خون را تجویز می‌کند. از طرف دیگر، پزشک ممکن است پایین بودن هورمون تیروئید را که به تیروکسین معروف است، آزمایش کند.

درمان کم‌کاری تیروئید

کم‌کاری تیروئید درمان مشخصی ندارد و کسی که مبتلابه این بیماری است باید تا پایان عمر خود برای جبران کم‌کاری تیروئید به‌صورت روزانه قرص مصرف کند.

همچنین بخوانید نقش کم کاری تیروئید بر افسردگی

2. پرکاری تیروئید:

این بیماری زمانی است که بدن فرد بیش از نیاز معمول هورمون تیروئید تولید می‌کند که باعث بالا رفتن متابولیسم بدن می‌شود و فرد به‌سرعت لاغر می‌شود. به این بیماری پرکاری تیروئید یا هایپرتیروئید گفته می‌شود.

سطح TSH پایین به معنای پرکاری تیروئید یا تیروئید بیش‌فعال است. این بدان معنی است که تیروئید شما بیش‌ازحد هورمون تولید می‌کند، بنابراین هیپوفیز تولید و ترشح TSH را در خون متوقف می‌کند.

در افراد مبتلابه بیماری پرکاری تیروئید ممکن است چشم‌ها به‌صورت برجسته و بیرون زده باشد.

دلایل پرکاری تیروئید

پرکاری تیروئید اغلب به دلیل یک مشکل خود ایمنی به نام بیماری گریوز است.

گریوز یک بیماری خود ایمنی است که در این بیماری سیستم ایمنی بدن پادتن‌هایی ایجاد می‌کند که باعث رشد غده تیروئید می‌شود و ترشح هورمون تیروئید را به میزان قابل‌توجهی بالا می‌برد که این امر باعث پرکاری تیروئید می‌شود.

علت ابتلا به این بیماری هنوز به‌صورت دقیق مشخص نشده اما پزشکان سابقه خانوادگی را دلیل عمده ابتلا به این بیماری می‌دانند. بیماری گریوز بیشتر در زنان 20 تا 40 سال و به‌خصوص افراد سیگاری دیده می‌شود.

یکی دیگر از دلایل پرکاری تیروئید گواتر مولتی ندولار نام دارد. این بیماری نتیجه یک یا چند گره در غده تیروئید است که باعث تولید هورمون اضافی در بدن می‌شود و این کار علاوه بر پرکاری تیروئید، بزرگ شدن غده تیروئید را به دنبال دارد.

علائم پرکاری تیروئید

• خستگی بیش‌ازحد
• تپش قلب
• لرزش دست‌ها
• استرس
• اختلالات خواب (مشکلات خواب یک علامت شایع پرکاری تیروئید است)
• عصبی بودن
• ریزش مو
• کاهش وزن بدون دلیل
• اسهال
• نازک شدن پوست
• قاعدگی نامنظم

تشخیص پرکاری تیروئید

پزشک برای تشخیص این بیماری مانند بیماری کم‌کاری تیروئید آزمایش هورمون تی اس اچ خون را تجویز می‌کند.

درمان پرکاری تیروئید

روش درمان این بیماری مصرف داروهای ضد تیروئید است. تقریباً سه ماه پس از مصرف این داروها علائم به‌تدریج از بین می‌روند ولی ممکن است بیمار لازم باشد تا یک سال یا بیشتر به مصرف دارو ادامه دهد.

3. گواتر مولتی ندولار

یکی دیگر از اختلالات تیروئید گواترمولتی ندول است (هنگامی که غده تیروئید برای ترشح بیشتر هورمون تیروئید فعالیت می‌کند، تیروئید بزرگ می‌شود به این بیماری گواتر می‌گویند). در این حالت روی غده تیروئید چندین گره یا برجستگی می‌تواند پدیدار شود که بیشتر این گره‌ها بی‌ضرر هستند، اما برخی از آن‌ها می‌توانند سرطانی باشند که با نمونه‌برداری (بیوپسی از طریق سوزن) می‌توان سرطانی بودن یا نبودن آن را تشخیص داد. اگر علائمی از سرطان یا احتمال بروز سرطان وجود داشته باشد، پزشک توصیه می‌کند که این گره‌ها را خارج کنند.

دلایل گواتر مولتی ندولار

یکی از دلایل ابتلا به این بیماری ترشح بیش‌ازحد غده تیروئید برای تولید هورمون تیروئید است و دلیل دیگر آن کمبود ید در بدن است.

علائم گواتر مولتی ندو لار

• خشکی گلو
• مشکل در بلع
• تنگی نفس
• درد در ناحیه گلو

تشخیص گواتر مولتی ندولار

• گواتر مولتی ندولار از طریق معاینه جسمی با دست قابل‌تشخیص است.
• رادیولوژی
• سونوگرافی

درمان گواتر مولتی ندولار

اگر ندول شخص مبتلا سرطانی نباشد، پزشک معاینات بدنی منظم، آزمایش خون و سونوگرافی تیروئید تجویز می‌کند تا شرایط شخص را تحت نظر داشته باشد. در این صورت اگر ندول بیمار تغییر نکند، ممکن است نیازی به درمان بیشتر نباشد.

برای خارج کردن ندولهایی که ممکن است سرطانی یا بزرگ باشند که باعث ایجاد مشکل در تنفس یا بلع می‌شود، ممکن است عمل جراحی برای برداشتن این ندولها انجام بگیرد.

4. سرطان تیروئید

سرطان تیروئید از دیگر اختلالات تیروئید است. این بیماری نیز مانند سایر اختلالات تیروئید بیشتر در خانم‌ها شایع است و خانم‌ها به نسبت 3 به 1 احتمال ابتلا به سرطان تیروئید را دارند. سرطان تیروئید در هر گروه سنی ممکن است رخ دهد، اما بعد از 30 سالگی احتمال ابتلا به این بیماری بیشتر است.

انواع سرطان تیروئید:

• پاپیلری
• فولیکول تیروئید
• سرطان ندولاری تیروئید
• سرطان آنوپلاستیک تیروئید

رایج‌ترین سرطان‌های تیروئید، سرطان پاپیلری و فولیکول تیروئید است.

تشخیص سرطان تیروئید

تشخیص سرطان تیروئید از طریق سونوگرافی کامل با وضوح بالا و بیوپسی ارزیابی می‌شود. در این صورت باید به‌طور کامل تیروئید و تمام غدد لنفاوی گردن موردبررسی قرار گیرد تا مشخص شود که آیا شیوع آن در غدد لنفاوی وجود دارد یا خیر. همچنین هر غده لنفاوی مشکوک باید بیوپسی شود.

 علائم سرطان تیروئید

سرطان تیروئید غالباً هیچ علامتی را نشان نمی‌دهد. شایع‌ترین علامت توده در گردن است. خشکی یا تغییر صدا ودر موارد بسیار نادر درد از دیگر علائم سرطان تیروئید است

درمان سرطان تیروئید

سرطان‌های تیروئید به‌طورمعمول با برداشتن کامل لوب غده تیروئید که دارای سرطان است، درمان می‌شوند. پس از برداشتن کامل غده تیروئید، ید رادیواکتیو به بیماران با انواع خاصی از سرطان‌های تیروئید شامل سرطان پاپیلری و سرطان فولیکول تیروئید داده می‌شود. در حقیقت، شایع‌ترین انواع سرطان تیروئید (سرطان پاپیلری و فولیکول تیروئید) قابل‌درمان است.

همچنین بخوانید تأثیر ورزش بر درمان بیماری‌های تیروئید

The post انواع اختلالات تیروئید. بیماری‌های تیروئید چگونه بر سلامت بدن تاثیر می‌گذارند؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

متابولیسم شامل تمام فرایندهای شیمیایی است که به‌طور مداوم در بدن و به‌منظور حفظ عملکرد طبیعی اندام‌ها و ادامه حیات رخ می‌دهد.

فرایندهایی مانند ترمیم سلول‌ها، تنفس، هضم غذا و … ازجمله فرایندهای شیمیایی مربوط به متابولیسم هستند که به انرژی نیاز دارند. حداقل مقدار انرژی بدن برای انجام این فرآیندهای شیمیایی میزان متابولیسم پایه (BMR) نام دارد.

میزان متابولیسم پایه شامل 40 ت 70 درصد از کل انرژی روزانه موردنیاز بدن است که به سن و سبک زندگی افراد متفاوت می‌باشد.

سرعت متابولیسم بدن به چه عواملی بستگی دارد؟

اندازه بدن، سن، جنس و ژن‌ها در سرعت متابولیسم بدن نقش دارند.

سلول‌های عضله نیاز به انرژی بیشتری نسبت به سلول‌های چربی دارند، بنابراین افرادی که دارای عضله‌ای بیشتر هستند، متابولیسم سریع‌تری دارند.

با افزایش سن، بدن تمایل به افزایش چربی و کاهش عضلات پیدا می‌کند به همین دلیل سرعت متابولیسم با افزایش سن کاهش میابد.

به‌طورکلی، معمولاً سرعت متابولیسم بدن آقایان بیشتر است زیرا توده عضلانی بیشتر، استخوان‌های سنگین‌تر و چربی کمتری نسبت به زنان دارند.

برخی از بیماری‌ها و شرایط می‌تواند متابولیسم یک فرد را کاهش دهد، مانند سندرم کوشینگ و کم‌کاری تیروئید (تیروئید کم).

آیا در افراد چاق سرعت متابولیسم پایین است؟

تحقیقات درواقع نشان می‌دهد که افراد دارای اضافه‌وزن دارای متابولیسم سریع‌تر نسبت به افراد لاغر هستند، زیرا بدن بزرگ‌تر نیاز به انرژی بیشتری برای انجام کارهای اساسی بدن دارد؛ اما هر چه میزان چربی در بدن این افراد بیشتر باشد از سرعت سوخت‌وساز می‌کاهد.

در اکثر مواقع دریافت کالری بیش‌ازحد موردنیاز بدن منجر به اضافه‌وزن در فرد می‌شود و نباید علت آن را سرعت‌پایین متابولیسم بدن دانست.

آیا کاهش وزن سریع، در سرعت متابولیسم تأثیر دارد؟

رژیم‌های سریع کاهش وزن سرعت متابولیسم را کاهش می‌دهند. پیروی از برخی رژیم‌های غذایی بدن را مجبور به استفاده از ماهیچه‌ها برای تأمین انرژی می‌کند، درنتیجه توده عضلانی کاهش میابد و به‌تبع آن سرعت متابولیسم کاهش می‌یابد.

پس از پس از قطع رژیم غذایی و باکم شدن عضله و کند شدن سرعت متابولیسم، چربی‌های بدن با سرعت بالایی افزایش می‌یابد.

افزایش سرعت متابولیسم بدن به‌منظور کاهش وزن

برای افزایش متابولیسم بدن به‌منظور کاهش وزن، مشخص کردن نیاز روزانه هر فرد به کالری، افزایش فعالیت بدنی و کنترل دریافت کالری پس از فعالیت بدنی توصیه می‌شود.

مشخص کردن نیاز روزانه هر فرد به کالری

بدن هر فرد منحصربه‌فرد است و نیازهای روزانه افراد برای دریافت کالری متفاوت است. ازاین‌رو مهم‌ترین عددی که باید بدانید مقدار کالری است که به‌طورمعمول برای حفظ وزن خود نیاز دارید و دریافت می‌کنید. برای پی بردن به میزان دریافت کالری روزانه خود به مدت یک هفته هر آنچه می‌خورید را یادداشت کنید، سپس به متخصصین تغذیه مراجعه کنید تا شما را راهنمایی کنند و یا اینکه از نرم‌افزارهای آنلاین محاسبه کالری استفاده کنید.

پس از مشخص شدن میزان کالری دریافتی روزانه ممکن است پزشک متخصص تشخیص دهد برای کاهش وزن شما نیاز به دریافت کالری کمتری دارید، روش‌های متعددی برای کاهش دریافت کالری وجود دارد. ازجمله:

• کاهش مقدار غذا در وعده‌های غذایی
• محدود کردن مصرف قند و چربی‌های اشباع و ترانس
• انتخاب میوه‌ها، سبزی‌ها، دانه‌های کامل، پروتئین و چربی‌های سالم به‌جای غذاهای فرآوری شده.

و در نظر داشته باشید که معمولاً با افزایش سن ممکن است نیاز به دریافت کالری کمتری شود، زیرا با افزایش سن، حجم عضلات بدن کاهش می‌یابد بنابراین داشتن عضلات کمتر با کاهش میزان متابولیسم، نیاز به دریافت کالری را کاهش می‌دهد، درحالی‌که داشتن عضله بیشتر به سبب افزایش سرعت متابولیسم موجب افزایش نیاز به کالری می‌گردد.

فعالیت بدنی

فعالیت بدنی بیشتر برابر است با سوزاندن کالری بیشتر. درواقع میزان سوزاندن کالری و متابولیسم از طریق فعالیت بدنی قابل‌کنترل است. سه روش مؤثرتر برای سوزاندن کالری از طریق ورزش به شرح زیر است:

فعالیت‌های هوازی:

ورزش‌های هوازی مؤثرترین راه برای سوزاندن کالری است. برای افزایش سوخت‌وساز حداقل 150 دقیقه فعالیت هوازی مانند پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و شنا در هفته لازم است. این زمان را می‌توان به 30 دقیقه ورزش در روز و به مدت 5 روز در هفته تقسیم کرد.

برای کاهش وزن و دستیابی به وزن مطلوب احتمالاً باید بیش از 150 دقیقه در هفته ورزش انجام داد و در کنار آن از رژیم غذایی کاهش وزن پیروی کرد.

تمرینات قدرتی:

عضلات نسبت به بافت چربی کالری بیشتری می‌سوزاند؛ بنابراین افزایش توده عضلانی به کاهش وزن کمک می‌کند. برای این منظور لازم است حداقل دو روز در هفته را به انجام تمرینات قدرتی برای تمام عضلات بدن صرف کرد.

فعالیت بدنی روزانه

افزایش فعالیت بدنی در امور متداول روزانه به افزایش سوخت‌وساز بدن کمک می‌کند. این فعالیت‌ها شامل راه رفتن یا دوچرخه‌سواری در مسیر کار، استفاده از پله به‌جای اسانسور و انجام امور خانه و باغچه است.

با افزایش تحرک و فعالیت بدنی روزانه، احساس گرسنگی ممکن است افزایش یابد که طبیعی است. افزایش سوخت‌وساز بدن در طول روز نباید موجب شود که فرد کالری بیشتری دریافت کند و در چنین شرایطی مدیریت مصرف غذا برای حفظ بهبود سوخت‌وساز مهم است برای این منظور:

• یک وعده کوچک غذا حاوی غلات کامل و پرفیبر را جایگزین غذاهای نشاسته‌ای کنید
• مصرف پروتئین را در وعده‌های غذایی افزایش دهید
• مواد غذایی پرکالری و باارزش غذایی کم (آب‌نبات، چیپس، نوشیدنی‌های انرژی‌زا) را حذف و مواد غذایی مغذی و کم‌کالری (میوه و سبزی‌ها) را افزایش دهید.
• پس از اتمام تمرینات ورزشی دوش بگیرید، پیاده‌روی کنید، کتاب بخوانید و یا فیلم تماشا کنید تا بتوانید وسوسه خوردن غذای بیش از حد را سرکوب کتید.

درنتیجه ایجاد این تغییرات، شما قادر به افزایش کیفیت رژیم غذایی خود خواهید بود و بدون افزایش مصرف کالری کل، احساس سیری خواهید کرد.

The post چگونه متابولیسم بدن را به‌منظور کاهش وزن تنظیم کنیم appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

هورمون‌های تیروئیدی از غده تیروئید تولید و ترشح می‌شوند.

این هورمون‌ها با سوخت‌وساز و بسیاری از عملکردهای بدن مرتبط هستند. بنابراین زمانی که اختلالی در عملکرد این غده رخ دهد، طیف وسیعی از علائم را در ارگان‌های مختلف بدن ایجاد می‌کند.

ریزش مو و ابرو یکی از عواملی است که در اثر برهم خوردن تعادل هورمون‌های تیروئیدی ایجاد می‌شود.

تغییرات مو در کم کاری تیروئید

• در کم‌کاری تیروئید، بیمار با زبری و شکنندگی و ریزش مو مواجه است.
• ریزش در کل سر یا قسمتی از سر (اغلب بالا و جلو سر) و به‌صورت سکه‌ای( که بیشتر در افراد مبتلابه بیماران هاشیموتو رخ می‌دهد) دیده شود.

تغییرات مو در پر کاری تیروئید

• در پرکاری تیروئید موی فرد نازک می‌شود و رشد آن کم می‌شود.
• ریزش مو در ناحیه سر، ابرو و حتی زیر بغل رخ می‌دهد.

درمان ریزش مو

زمانی که بیمار با دلایلی چون خشکی پوست، یا تعرق زیاد، زبری و ریزش مو و یا نازک شدن مو به متخصص پوست مراجعه می‌کند، لازم است آزمایش‌هایی انجام دهد تا علت اصلی بیماری مشخص شود و درصورتی‌که نتایج نشان دهد فرد به اختلال عملکرد تیروئید مبتلا است، درمان خود را در جهت بهبود مشکلات تیروئیدی و در کنار آن درمان‌های مراقبتی از پوست و مو انجام دهد.

داروهای تیروئید و ریزش مو

مصرف برخی داروهای تیروئیدی مانند لووتیروکسین ممکن است موجب ریزش مو به‌ویژه در کودکان و خصوصاً در ماه اول درمان گردد، این عارضه معمولاً موقتی است و با کنترل بیماری این مشکل برطرف می‌شود. البته دوز نادرست جایگزین‌های هورمون تیروئید نیز می‌تواند مشکلات مو را تشدید کند. پس از درمان بیماری تیروئید، ممکن است رشد موها به حالت عادی برنگردد. در این صورت متخصص پوست و مو از داروهای تحریک‌کننده رشد که فولیکول مو را تقویت می‌کند تجویز می‌کند.در این خصوص متخصص باید دقت کند داروهایی که تجویز می‌کند بر عملکرد غده تیروئید اثر سو نداشته باشد. در کنار مصرف دارو، فرد بیمار باید اقدامات مراقبتی برای بهبود و تقویت موهای خود انجام دهد که برخی از آن‌ها به شرح زیر است:

شستشو مو

• برای شستشو موهای خشک و شکننده از شستشوی زیاد با آب جلوگیری کنید.
•  از شامپو و ماسک‌های آب‌رسان، شامپوهای تقویت‌کننده و نرم‌کننده استفاده شود.

شانه زدن مو

شانه زدن مو باید به‌آرامی و با برس مناسب انجام شود.

کاهش سشوار و اتو کردن مو

رنگ کردن مو، استفاده از سشوار و اتو مو ریزش و خشکی مو را تشدید می‌کند؛ پس تا حد امکان این موارد انجام نشود.

ماساژ مو

ماساژ مو و سر با روغن‌های گیاهی طبیعی مانند روغن نارگیل و زیتون به نرم شدن و رشد مو کمک می‌کنند.

کاشت ابرو

کاشت ابرو و تتو ابرو راهکار دیگری برای ترمیم و پر کردن جاهای خالی ابرو است.

تغذیه و ورزش

رعایت نکات تغذیه‌ای و انجام فعالیت‌های ورزشی مانند یوگا نیز به روند بهبود بیماری فرد کمک می‌کند.

The post تأثیر هورمون‌های تیروئیدی بر ریزش مو appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.