سبزیجات مناسب برای رژیم کتوژنیک

چه سبزیجات برای رژیم کتو مناسب‌تر هستند؟ در پاسخ باید گفت یک قانون ساده وجود دارد:

• به‌طورکلی سبزیجاتی که محصول خوراکی آن روی زمین رشد می‌کند کربوهیدرات کمتری دارد و گزینه‌های مناسبی برای رژیم کتو هستند.
• سبزیجاتی که قسمت خوراکی آن در زیر زمین رشد می‌کند، حاوی کربوهیدرات بیشتری هستند و باید بااحتیاط مصرف شوند، به‌ویژه سیب‌زمینی و سیب‌زمینی شیرین.
• سبزیجات برگی مانند کاهو و اسفناج برای رژیم کتوژنیک مناسب هستند.
• سبزیجات سبزرنگ کربوهیدرات کمتری از سبزیجات رنگی دارند، مثلاً فلفل دلمه سبز حاوی کربوهیدرات کمتری از فلفل دلمه قرمز و زرد است.

البته این قانون برای همه سبزیجات صحیح نیست. برای درک بهتر موضوع، جدول زیر را مشاهده کنید

علی‌رغم اینکه، پیاز سبزی پر کربوهیدرات است، معمولاً به‌صورت چاشنی در غذا استفاده می‌شود و افراد در یک وعده غذایی مقدار کمی پیاز مصرف می‌کنند؛ اما باید مراقب پیازداغ یا پیازهای سرخ‌شده بود، زیرا میزان مصرف پیاز به این صورت معمولاً بیشتر است. همچنین پیازچه یا تره فرنگ به‌اندازه یک قاشق غذاخوری برای سالاد، کافی است.

میوه‌های مناسب برای رژیم کتوژنیک

بیشتر میوه‌ها و انواع توت‌ها دارای مقدار زیادی کربوهیدرات هستند به همین دلیل طعم شیرین دارند. به‌طورکلی میوه‌های شیرین‌تر و بزرگ‌تر حاوی کربوهیدرات بیشتری هستند.

به‌جز توت‌ها، انواع دیگر میوه‌ها دارای کربوهیدرات بالایی هستند. اگر شخصی یک سیب بزرگ (حدود 25 گرم کربوهیدرات) یا یک موز متوسط (24 گرم کربوهیدرات) بخورد، از حد مجاز مصرف کربوهیدرات روزانه در رژیم غذایی کتوژنیک تجاوز کرده است.

افرادی که از این رژیم پیروی می‌کنند، می‌تواند مواد مغذی موجود در میوه‌ها را از سبزیجات دریافت کنند. درواقع، برخی از سبزیجات، ازجمله فلفل دلمه و کلم کیل، دارای ویتامین C بیشتر از هر یک از میوه‌های مرکبات است و کربوهیدرات و قند بسیار کمتری دارند.

برخی از بهترین انتخاب‌ها برای مصرف میوه با حفظ میزان کربوهیدرات، در زیر ذکرشده است:

تمشک: نصف فنجان (60 گرم) حاوی 3 گرم کربوهیدرات است.

توت سیاه: نصف فنجان (70 گرم) حاوی 4 گرم کربوهیدرات است.

توت‌فرنگی: هشت متوسط (100 گرم) حاوی 6 گرم کربوهیدرات است.

آلو: یک عدد متوسط (65 گرم) حاوی 7 گرم کربوهیدرات است.

زغال‌اخته: نصف فنجان (75 گرم) حاوی 9 گرم کربوهیدرات است

کیوی: یک اندازه متوسط (70 گرم)، حاوی 8 گرم کربوهیدرات است.

گیلاس: نصف فنجان (75 گرم) حاوی 8 گرم کربوهیدرات است.

نارنگی: یک اندازه متوسط (75 گرم) حاوی 9 گرم کربوهیدرات است.

گرمک: یک فنجان (160 گرم) حاوی 11 گرم کربوهیدرات است.

هلو: یک اندازه متوسط (150 گرم) حاوی 13 گرم کربوهیدرات است.

آجیل‌های مناسب برای رژیم کتوژنیک

آجیل‌ها به دلیل طعم مطلوب همواره موردپسند هستند به‌خصوص آجیل‌های شور و بوداده که فرد را به خوردن بیش‌ازحد وسوسه می‌کند، بنابراین نوع و میزان مصرف آجیل در رژیم کتوژنیک حائز اهمیت است.

آجیل‌هایی مانند گردو آمریکایی، آجیل برزیلی و فندق استرالیایی (ماکادمیا) حاوی کربوهیدرات کمی هستند و مصرف آن در رژیم کتوژنیک محدودیتی ندارد. خوردن آجیل‌های کم کربوهیدرات، به‌عنوان یک میان وعده، همراه با سالاد، نان تست و دسر، انتخاب مطلوبی است.

آجیل‌ها چربی بالایی دارند و مصرف آن‌ها در رژیم کتوژنیک موجب می‌شود که بدن به‌جای سوزاندن ذخایر چربی بدن، چربی حاصل از مصرف آجیل را برای تأمین انرژی استفاده کند. این موضوع برای افرادی که وزن و سوخت‌وساز مطلوبی دارند مفید است اما برای کسانی که باهدف کاهش وزن از این رژیم پیروی می‌کنند، مفید نیست و در کاهش وزن تداخل ایجاد می‌کند.

چربی‌های مناسب رژیم کتوژنیک

بسیاری از غذاها با مقدار اندکی طعم‌دهنده مانند انواع سس و کره خوش‌طعم می‌شوند و یک رژیم غذایی کتوژنیک باید به‌اندازه‌ی کافی چرب باشد تا شخص پس از صرف غذا احساس سیری کند.

نکته: اعداد واردشده تقریبی هستند و ممکن است مقدار کربوهیدرات در مارک‌های مختلف از محصولات متفاوت باشد، بنابراین مصرف‌کننده پیش از مصرف باید برچسب ترکیبات محصول را مشاهده کند.

نوشیدنی‌های مناسب رژیم کتوژنیک

تأمین آب بدن در رژیم کتوژنیک بسیار مهم است؛ اما برای هیدراته کردن بدن چه نوشیدنی‌های مناسب و چه نوشیدنی‌هایی ممنوع هستند؟

آب مناسب‌ترین گزینه است و فاقد کربوهیدرات است. چای و قهوه نیز از دیگر نوشیدنی‌های مفید رژیم کتو هستند، به‌شرط آنکه بدون شکر مصرف شوند.

شیرین‌کننده‌های مناسب برای رژیم کتوژنیک

شکر واقعی یک مولکول دوگانه از گلوکز (50٪) و فروکتوز (50٪) است. این باعث می‌شود که 100٪ شکر را کربوهیدرات تشکیل دهد و همه این قندها اثرات یکسان (بد) بر افزایش وزن، قند خون و پاسخ انسولین دارند.

در جدول زیر عدد مربوط به هر شیرین کننده نشان دهنده تاثیر شناخته شده هر محصول بر روی میزان قند خون و پاسخ انسولین نسبت به مقدار مشابه شکر سفید (100 درصد شکر خالص) است.

در رژیم غذایی کتو، شکر در تمام اشکال آن به‌شدت منع می‌شود. باید توجه داشت که بسیاری از شیرین‌کننده‌ها مانند شکر قهوه‌ای، شکر نارگیل و شربت افرا از قند ساخته‌شده‌اند و بنابراین اثر مشابه قند را اعمال می‌کنند.

فروکتوز عملکردی بدتر از شکر دارد زیرا مستقیماً وارد کبد می‌شود و موجب بروز کبد چرب، مقاومت به انسولین، چاقی میان تنه و تجمع چربی می‌گردد.

درحالی‌که اکثر شیرین‌کننده برای رژیم کتو منع شده است، سه شیرین‌کننده استویا، اریتیتول (قند الکلی حاصل از تخمیر گلوکز) و میوه مانک (میوه سبزرنگ آسیای جنوب شرقی) برای این رژیم مناسب هستند.

The post مواد غذایی که برای رژیم کتوژنیک توصیه می‌شود؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

کربوهیدرات‌ها منبع اصلی تولید انرژی در بافت‌های بدن هستند. هنگامی‌که بدن از کربوهیدرات محروم می‌شود (کاهش مصرف به کمتر از 50 گرم در روز) ترشح انسولین به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد و بدن وارد حالت کاتابولیک می‌شود.

در صورت دسترسی محدود به کربوهیدرات‌ها در بدن، دو فرآيند متابوليکي عمل می‌کنند: گلوکونئوژنز و کتوژنز

در فرایند گلوکونئوژنز، گلوکز از مواد غیر کربوهیدرات، عمدتاً از لاکتیک اسید، گلیسرول و اسیدآمینه‌های آلانین و گلوتامین تولید می‌شود. وقتی‌که دسترسی به گلوکز افت بیشتری پیدا می‌کند، بدن دیگر قادر به حفظ نیازهای بدن نیست و فرایند کتوژنز شروع می‌شود تا منبع جایگزین انرژی در قالب اجسام کتونی تأمین شود.

اجسام کتونی به‌عنوان منبع اصلی انرژی، جایگزین گلوکز می‌شود. در طی کتوژنز گلوکز خون و ترشح انسولین نیز کم می‌گردد که به‌شدت باعث کاهش ذخیره‌سازی چربی و گلوکز می‌شود.

اجسام کتونی که در بدن سنتز می‌شوند، به‌آسانی برای تولید انرژی توسط قلب، بافت عضلانی و کلیه مورداستفاده قرار گیرند، همچنین از سد خونی مغزی عبور می‌کنند تا یک منبع جایگزین انرژی برای مغز فراهم کنند. گلبول‌های قرمز به علت نداشتن میتوكندری و کبد به علت نداشتن آنزیم diaphorase، از کتون‌ها استفاده نمی‌کنند.

رژیم کتوژنیک چیست؟

رژیم کتوژنیک درواقع یک رژیم غذایی کم کربوهیدرات است که به‌منظور تولید انرژی بدن، چربی‌ها را می‌سوزاند و کتون تولید می‌کند و کتون‌ها را برای تأمین انرژی، جایگزین گلوکز می‌کند.

فواید رژیم کتوژینک

• کاهش وزن
• کاهش حساسیت به انسولین در بیماران دیابتی
• کاهش فشارخون
• بهبود سطح کلسترول
• پیشگیری و درمان بیماری‌های دیابت، پارکینسون، آلزایمر، سندرم متابولیک و سندرم تخمدان پلی کیستیک

انواع رژیم کتوژنیک

راه‌های مختلفی برای تولید کتون‌ها وجود دارد، بنابراین انواع مختلفی از رژیم‌های غذایی کتوژنیک را می‌توان نام برد. از آنجائی که هدف نهایی این رژیم‌ها یکسان است، انواع مختلف رژیم‌های کم کربوهیدرات شباهت‌هایی با یکدیگر دارند، به‌خصوص در داشتن کربوهیدرات کم و چربی بالا در رژیم غذایی.

رژیم کتوژنیک استاندارد (SKD)

رژیم کتوژنیک استاندارد، نوعی رژیم با کربوهیدرات بسیار کم، پروتئین متوسط و چربی بالا است. به‌طورمعمول این رژیم حاوی 70 تا 75 درصد چربی، 20 درصد پروتئین و حدود 5 تا 10 درصد کربوهیدرات است.

با توجه به مصرف گرم در روز، رژیم استاندارد کتوژنیک استاندارد شامل موارد زیر است:

• 20 تا 50 گرم کربوهیدرات
• 40-60 گرم پروتئین
• هیچ محدودیتی برای مصرف چربی وجود ندارد زیرا تأمین بخش قابل‌توجه انرژی بر عهده چربی‌ها است

رژیم کتوژنیک استاندارد برای کاهش وزن، کنترل قند خون و بهبود سلامت قلب کاربرد دارد.

رژیم غذایی (WFKD)

اصطلاح “رژیم کتوژنیک خوب فرموله شده” از یکی از محققان پیشرو در رژیم‌های غذایی کتوژنیک گرفته‌شده است.

رژیم WFKD مشابه رژیم استاندارد کتوژنیک است. اصطلاح خوب فرموله شده بدان معنی است که درشت مغذی‌ها مانند چربی، پروتئین و کربوهیدرات نسبت به رژیم استاندارد کتوژنیک نسبت بهتری دارند، بنابراین فرایند کتوزیس عملکرد بهتری می‌یابد. هدف از این رژیم فقط دستیابی به حالت کتوز نیست، بلکه این رژیم به گونه ای است که از سلامت مطلوب حمایت می کند و می توان به طور ایمن و نامحدود پیگیری شود.

ویژگی‌های رژیم WFKD عبارت‌اند از:

• مصرف کربوهیدرات به‌اندازه‌ای که سطح کتون بین 0.5-4.0 میلی مول بر لیتر برسد.
• مصرف متوسط پروتئین
• مصرف زیاد چربی
• مصرف حداقل1200 کالری در روز
• دریافت کافی الکترولیت(سدیم، منیزیم، پتاسیم)
• مصرف همه گروه‌های غذایی

رژیم کتوژنیک MCT

این رژیم مشابه رژیم کتوژنیک استاندارد است، اما بر استفاده از تری گلیسرید با زنجیره متوسط (MCTs) برای تهیه مقدار زیادی از چربی رژیم غذایی تأکید دارد. MCT ها کتون بیشتری را در هر گرم چربی نسبت به تری گلیسیریدهای با زنجیره بلند (که در چربی‌های رژیم غذایی معمول وجود دارد) فراهم می‌کنند.

تری گلیسرید با زنجیره متوسط در روغن نارگیل یافت می‌شود و به‌عنوان روغن MCT و امولسیون MCT در دسترس است.

رژیم‌های کتوژنیک MCT برای درمان صرع استفاده می‌شود. توجه داشته باشید درصورتی‌که این رژیم به‌طور مداوم استفاده شود، MCT ها منجر به ناراحتی‌های معده و اسهال می‌شوند. برای جلوگیری از این عارضه‌ها، بهتر است که وعده‌های غذایی هر دو چربی MCT و غیر MCT را در حد تعادل داشته باشید.

مواد غذایی که در رژیم کتوژنیک استفاده می‌شود

رژیم کتوژنیک معمولاً یک رژیم کم کربوهیدرات با پروتئین متوسط و چربی بالا است، اما محتوای رژیم غذایی بسته به اهداف فردی، سلامت شخصی و وضعیت مالی ممکن است تغییر کند.

به‌طور خلاصه، در رژیم کتوژنیک غذاهایی با کربوهیدرات کم (تا 5 درصد کربوهیدرات) مانند گوشت، ماهی، تخم‌مرغ، سبزی‌ها و چربی‌های طبیعی مانند روغن‌زیتون مصرف می‌شود و مواد با کربوهیدرات بالا مانند غذاهای قندی و نشاسته دار مصرف نمی‌شود.

درصد کربوهیدرات موجود در مواد غذایی و نوشیدنی‌ها

نکاتی که در رژیم کتوژنیک باید رعایت کرد:

• بهتر است به‌جای نوشیدن یک لیوان شیر (حاوی 15 گرم کربوهیدرات است)، مقدار کمی شیر را به قهوه اضافه کرد.
• بهترین سبزیجات برای رژیم کتوژنیک سبزیجاتی هستند که روی زمین رشد می‌کنند، سبزیجات ریشه‌ای مانند سیب‌زمینی، سیب‌زمینی شیرین و هویج کربوهیدرات بالایی دارند.
• سبزیجات سبزرنگ کربوهیدرات کمتری نسبت به سبزیجات رنگی دارند، به‌عنوان‌مثال کلم سبز کربوهیدرات کمتری نسبت به کلم بنفش دارد و در مورد فلفل سبز و فلفل قرمز نیز صادق است.
• اکثر میوه‌ها کربوهیدرات بالایی دارند اما میوه‌هایی مانند توت‌فرنگی، زردآلو، کیوی و اووکادو کربوهیدرات کمتری دارند و برای رژیم کم کربوهیدرات مناسب‌تر هستند
• آجیل باید در حد اعتدال مصرف شود به‌خصوص برای کسانی که قصد کاهش وزن دارند
• در مصرف گوشت و مواد پروتئینی باید اعتدال رعایت گردد زیرا رژیم کتوژنیک یک رژیم با میزان پروتئین متوسط است.

همچنین بخوانید عوارض جانبی رژیم کم کربوهیدرات

The post رژیم کتوژنیک (کم کربوهیدرات) چیست؟ انواع رژیم کتوژنیک appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.