در مغز، قند اضافی، هم مهارت‌های شناختی و هم مهارت مدیریت خود را مختل می‌کند. در بیشتر مردم، مصرف مقداری شکر، منجر به برانگیخته‌شدن برای مصرف بیشتر می‌گردد. شکر روی مرکز پاداش مغز، اثری شبیه مواد مخدر دارد. دانشمندان می‌گویند غذاهای شیرین مانند غذاهای شور و پرچرب، می‌تواند در مغز انسان اثری مانند مواد مخدر بگذارند و منجر به کاهش مهارت مدیریت خود و در نتیجه افزایش وزن شوند.

این محرک به انسان‌های اولیه برای پیداکردن غذاهای پرکالری کمک کرد و  در نتیجه وقتی غذا کم بود، موجب نجات آنها شد. اما امروزه این محرک، منجر به همه‌گیری چاقی و دیابت شده است. ویژگی‌های رفتاری و نوروبیوشیمیایی سوء مصرف مواد مخدر و پرخوری به هم شبیه‌اند و نقطه‌نظر اعتیاد به غذا دارد در میان دانشمندان جا می‌افتد.

واکنش پاداش در اثر مصرف شکر

ثابت شده که غذاهای دارای قند بالا، به فعال‌شدن نواحی در مغز می‌انجامند که مسئول پاداش‌دهی هستند و در مقایسه با غذاهای با قند کم، حس گرسنگی بیشتری ایجاد می‌کنند. غذاهایی که گلوکز خون را افزایش می‌دهند می‌توانند در مغز، محرک اعتیادآور بیشتری تولید کنند.

تحقیقی که در مجله تغذیه بالینی آمریکا منتشر شد از شاخص گلایسمیک (GI)- شاخصی برای اندازه‌گیری اینکه چطور غذاها در بدن به قند تبدیل می‌شوند- برای آزمایش این فرآیند استفاده کرد و دریافت که خوردن غذاهای حاوی GI بالا منجر به فعالیت بیشتر در مغز و نواحی که در رفتارهای مربوط به خوردن، پاداش و هوس درگیر بودند، می‌شود. 

همچنین بخوانید: مقدار شاخص گلایسمی و بار گلایسمی مواد غذایی

اعتیاد به شکر

مطالعات دیگر درباره فعالیت مغز، شواهد بیشتری برای اثبات این ایده که پرخوری سیستم‌ پاداش‌دهی مغز را تغییر می‌دهد و در نتیجه منجر به پرخوری بیشتر می‌شود را نشان دادند. به نظر می‌آید اعتیاد نیز فرآیند مشابهی دارد.

با گذشت زمان برای رسیدن به همان میزان از پاداش، به مواد بیشتری نیاز است. مطالعات تلویحا اشاره می‌کنند که پرخوری منجر به پاداش کمتر در مغز می‌شود و به صورت پیش‌رونده‌ای اعتیاد به غذاهای دارای ارزش غذایی کم و قند بالا، شور و چرب را بیشتر می‌نماید. 

مطالعه‌ای که در PLoS One  منتشر شد نشان می‌دهد غذاهای شیرین از کوکائین اعتیادآور ترند. اگرچه این تحقیق روی حیوانات انجام شده بود، محققان دریافتند پاداشی که شیرینی منجر به فعال‌شدن آن در مغز می‌شود حتی در افرادی که به مواد حساس یا به آن معتادند، می تواند از پاداشی که کوکائین در مغز ایجاد می‌کند، فراتر رود. 

شکر بر حافظه چه تاثیری می‌گذارد؟

شکر اضافی برای بدن مضر است. حتی مقدار کمی افزایش گلوکز در جریان خون می‌تواند برای مغز مضر باشد و منجر به عملکرد شناختیِ کند و نقص در حافظه و تمرکز شود.

برخی تحقیقات نشان می‌دهند که مصرف بالای شکر می‌تواند منجر به التهاب مغز و مشکلات حافظه شود. مطالعه‌ای که در سال 2016 در مجله  Behavioral Brain Research منتشر شد نشان می‌دهد که در هیپوکامپ موش‌هایی که به آنها غذا با شکر زیاد داده شده بود، ساختارهای التهابی مشاهده می‌شد اما در موش‌هایی که رژیم غذایی استاندارد داشتند اینگونه نبود.

این خبر خوبی است، اگرچه، این آسیب التهابی حاصل از شکر دائمی نیست.

مطالعه‌ای که در سال 2017 در مجله Appetite منتشر شد، نشان داد آسیبی که در اثر مصرف شکر به حافظه وارد می‌شود را می‌توان با دنبال‌کردن رژیم غذایی با قند پایین و با شاخص گلایسمیک پایین از بین برد.

به علاوه، تحقیقی که در مجله Nutrients در سال 2015 انجام شد نشان می‌دهد مصرف کمتر شکر و استفاده از اسیدهای چرب امگا-3 و نیز کورکومین (زردچوبه)، می‌تواند کارکرد حافظه را تقویت کند.

شکر روی خلق و خو تاثیر می‌گذارد

شکر می‌تواند روی خلق و خو نیز تاثیرگذار باشد. بر اساس بررسی تصاویر گرفته شده از مغز، در افراد جوان و سالم، توانایی پردازش اطلاعات با بالا رفتن گلوکز ارتباط مستقیم دارد.

تحقیق دیگری که در Diabetes Care   انجام شد دریافت افرادی که دیابت نوع 2 دارند در هیپرگلیسمی حاد (بالا رفتن قند خون) دچار حالت‌های غم و اضطراب می‌شوند.

یکی از بزرگترین مطالعاتی که برای بررسی رابطه شکر و افسردگی انجام شد- تحلیل رژیم غذایی و خلق 23245 که در مطالعه Whitehall 2 شرکت کرده بودند- نشان داد که مصرف مقادیر بالای شکر با شانس بیشتر ابتلا به افسردگی ارتباط دارد.

این تحقیق که در سال 2017 در مجله Scientific Reports منتشر شد نشان داد احتمال ابتلا به بیماری‌های روانی در کسانیکه شکر بیشتری مصرف می‌کنند، 23% بیشتر از کسانی است که قند کمتری مصرف می‌کنند.

مصرف شکر، به مغز آسیب می زند

بالارفتن میزان گلوکز در خون به رگ‌های خونی آسیب می‌رساند. آسیب به رگ‌های خونی یکی از بزرگترین علل بیماری‌های عروقی دیابت است که به مشکلات دیگر مانند آسیب به رگ‌های خونی مغز و چشم و رتینوپاتی منتهی می‌شود.

مطالعه روی کسانی که مدت زیادی است که به دیابت مبتلایند نشان‌دهنده آسیب پیش‌رونده مغز است که منجر به نقص در یادگیری، حافظه، سرعت اعصاب جنبشی و سایر عملکردهای شناختی می‌شود. قرار گرفتن در معرض گلوکز به صورت مداوم، ظرفیت ذهن را پایین می‌آورد چون سطح بالای HbA1c باعث می‌شود مغز به میزان بیشتری کوچک شود.

حتی در کسانی که به دیابت مبتلا نیستند، مصرف بالای شکر منجر به کسب نمره کمتر در آزمون‌های عملکرد شناختی می‌شود. به نظر می‌آید، علت این امر ترکیب قند خون بالا، فشار خون بالا، مقاومت به انسولین و کلسترول بالاست. 

تحقیقات دیگر نشان می‌دهند، رژیم‌های غذایی حاوی شکر افزوده، فاکتور نورون‌زایی مشتق‌شده از مغز (BDNF) را که برای به خاطرسپاری و یادگیری ضروری است کاهش می‌دهند. تحقیقی که در مجله Diabetologia  منتشر شد، نشان داد سطوح پایین BDNF همچنین با زوال عقل و آلزایمر در ارتباط است.

چکیده

همانطور که تحقیقات نشان می‌دهند، هرگونه شکر افزوده به غذا خطرناک است. ما می‌توانیم با اغنای نیاز خود به شکر از طریق میوه به جای شکر تصفیه‌شده از این خطرات پرهیز کنیم.

خوردن میوه‌های تازه، شیرینی اغنا کننده خوراکی‌های دارای شکر را جبران می‌کند و علاوه بر آن فیبر، آنتی‌اکسیدان و همچنین مواد شیمیایی گیاهی دارد که افزایش شکر در جریان خون را کاهش می‌دهد و مانع اثرات منفی آن می‌شود.

The post اثر منفی شکر بر مغز! appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

مصرف بیش‌ازحد قند با مشکلات متعدد سلامتی همراه است و تعداد زیادی از کودکان و بزرگسالان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مغز انسان نسبت به سایر ارگان‌ های بدن انرژی بیشتری مصرف می‌کند و گلوکز منبع اصلی تأمین انرژی مغز است؛ اما مصرف قند بیشتر، قطعاً به نفع مغز و سیستم عصبی مرکزی نیست.

قند اضافی منجر به مختل شدن مهارت‌های شناختی و کنترلی مغز می‌شود. مصرف قند با تأثیر بر سیستم پاداش‌ده‌ی مغز منجر به پرخوری و اعتیاد به قند می‌گردد. در انسان‌های اولیه این محرک فرد را به سمت غذاهای پرکالری و حفظ بقا در شرایط کمبود غذا سوق می‌دهد اما امروزه این حرکت به گسترش اپیدمی‌های چاقی و دیابت کمک می‌کند.

تأثیر قند بر سیستم پاداش دهی مغز

مصرف قند مرکز پاداش دهی مغز را فعال می‌کند و زمانی که مرکز لذت یا مرکز پاداش دهی مغز فعال شود، احساس خوشی و لذت در فرد به وجود می‌آید. غذاهای با شاخص گلایسمی بالا در مرکز پاداش خاصیت اعتیادآور ایجاد می‌کند و احساس گرسنگی شدیدتری را در مقایسه با غذاهای کم قند به وجود می‌آورد و این یعنی غذاهایی که باعث بالاتر رفتن قند خون می‌شوند باعث ایجاد اعتیاد بیشتر در مغز می‌ شوند.

اعتیاد به شکر

اعتیاد به شکر یکی از رایج‌ترین انواع اعتیاد به مواد غذایی است. این مسئله زمانی دردناک می‌شود که ما گاهی مواد غذایی را می‌خوریم که نمی‌دانیم در آن‌ها شکر هست و یا چه مقدار شکر دارند. شکر یکی از خوراکی‌های خوش‌طعم و اعتیادآور است و با این دانش، تولیدکنندگان مواد غذایی اغلب از مقادیر بیش‌ازحد آن در غذاهایی استفاده می‌کنند.

خوردن شیرینی سیستم پاداش مغز ما را تغییر می‌دهد و سپس باعث پرخوری بیشتر می‌شود. همین روند موجب کاهش تحمل فرد می‌گردد و با گذشت زمان، مقادیر بیشتری از ماده برای رسیدن به همان سطح رضایت مغزی را لازم دارد. درواقع پرخوری منجر به کاهش پاداش و افزایش اعتیاد تدریجی به غذاهای کم مغذی و سرشار از قند، نمک و چربی می‌شود.

غذاهای شیرین همراه با غذاهای شور و چرب می‌توانند اثرات اعتیادی در مغز انسان ایجاد كنند که باعث از بین رفتن خودکنترلی، پرخوری و افزایش وزن تدریجی می‌گردد.

مصرف بیش‌ازحد قند باعث اعتیاد بسیاری از کودکان و بزرگ‌سالان به شکلات و کاکائو می‌شود که خطر اعتیاد به کافئین را به همراه دارد، زیرا شکلات دارای کافئین است.

تأثیر قند بر حافظه

مقادیر زیاد گلوکز در خون باعث کندی عملکرد شناختی و کاهش حافظه و توجه فرد می‌شود. طبق تحقیقات انجام‌شده مصرف زیاد قند باعث التهاب مغز می‌ گردد ولی اگر شخص عادت غذایی خود را تغییر دهد و مصرف مکمل‌های اسید چرب امگا سه و کوکورمین (موجود در زردچوبه) را افزایش و مصرف قند را کاهش دهد، التهاب مغز برطرف می‌شود و قدرت حافظه فرد بهبود می‌یابد.

همچنین بخوانید مواد مغذی مفید برای تقویت حافظه

تأثیر قند بر خلق‌وخو

توانایی پردازش احساسات با افزایش مصرف قند، کاهش می‌یابد. میزان بالای قند مصرفی با شیوع بیشتر افسردگی همراه است و کسانی که بیشترین میزان مصرف قند را دارند، 23 درصد بیشتر از کسانی که کمترین میزان قند مصرف می‌کنند، مبتلابه یک اختلال روانی هستند.  طبق مطالعات انجام‌شده افراد مبتلابه دیابت نوع دو در شرایط هایپر گلایسمی (قند خون بالا) احساس غم و اندوه و اضطراب دارند.

همچنین بخوانید تأثیر کربوهیدرات‌ها بر خلق و خو چگونه است؟

تاثیر قند بر ظرفیت ذهنی

افزایش قند خون رگ‌های خونی را آزار می‌دهد. آسیب به رگ‌های خونی مهم‌ترین عامل بروز آسیب عروق دیابتی است که منجر به مشکلات دیگری ازجمله آسیب به رگ‌های خونی در مغز و چشم‌ها و رتینوپاتی (بیماری چشم در افراد مبتلابه دیابت) می‌ شود.

آسیب مغزی پیش‌رونده در افراد دیابتی منجر به نقص در یادگیری، حافظه و سایر عملکردهای شناختی می‌شود. قرار گرفتن در معرض مکرر مقادیر بالای گلوکز، به انقباض مغز و کاهش ظرفیت ذهنی منجر می‌شود. در مبتلایان به دیابت، مصرف قند بالاتر با نمرات پایین‌تر در تست های عملکرد شناختی همراه است. این اثرات ممکن است به دلیل ترکیبی از قند خون، فشارخون بالا، مقاومت به انسولین و کلسترول بالا است.

رژیم غذایی حاوی قند بالا، باعث کاهش تولید فاکتور نورون زایی مشتق شده از مغز (BDNF) میشود، BDNF ماده شیمیایی که برای تشکیل حافظه و یادگیری جدید در مغز اهمیت بالایی دارد. سطح پایین‌تر BDNF با زوال عقل، آلزایمر و استرس مرتبط است.

درنهایت توصیه می‌کنیم تلاش کنید عادت غذایی خود را به سمت مواد غذایی سالم سوق دهید و با مصرف میوه و آب‌میوه‌های طبیعی به‌جای قندهای تصفیه‌شده مانع از آسیب به مغز خود شوید. مصرف میوه علاوه بر ایجاد حس رضایت‌بخش ناشی از طعم شیرین آن با تزریق فیبر، ویتامین‌ها و انتی اکسیدانها به بدن باعث حفظ تعادل قند خون می‌گردد.

The post اعتیاد به شکر!! کاری که شکر با مغز شما می‌کند appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

تأثیر غذا بر شناخت و احساسات می‌تواند قبل از عمل تغذیه شروع شود، زیرا یادآوری غذا از طریق حس بویایی و بینایی باعث تغییر وضعیت احساسی مغز می‌شود. پس‌ازآن صرف و هضم غذا باعث آزاد شدن هورمون‌ها یا پپتیدهایی مانند پپتید انسولین و پپتید شبه گلوکاگون 1 (GLP1) می‌شود.

این مواد می‌توانند به مراکز مغز مانند هیپوتالاموس و هیپوکامپ منتقل شوند و مسیرهای انتقال پیام عصبی را فعال کنند که باعث افزایش فعالیت سیناپسی و کمک به یادگیری و حافظه می‌شود. برخی مواد مغذی یا اجزا مواد غذایی در تقویت حافظه قدرت بیشتری دارند که در این مقاله به معرفی آن‌ها پرداخته شده است:

اسیدهای چرب امگا 3

اسیدهای چرب غیراشباع امگا 3 (PUFAs) نقش مهمی در ساختار و عملکرد مغز دارند و شواهد بالینی نشان می‌دهد که کمبود اسیدهای چرب غیراشباع می‌تواند اثرات شناختی ناخوشایند داشته باشد.

امگا 3 نوع دوکوزاهگزانوئیک اسید DHA)) بیش از 30 درصد کل ترکیب فسفولیپید غشاهای پلاسما در مغز را تشکیل می‌دهد و بنابراین برای حفظ یکپارچگی غشاء و درنتیجه، تحریک‌پذیری عضلانی و عملکرد سیناپسی بسیار مهم است.

رژیم غذایی DHA (امگا 3 نوع دوکوزاهگزانوئیک اسید ) برای حفظ نفوذپذیری یون‌های غشا و عملکرد گیرنده‌های غشایی که از انتقال سیناپسی و قدرت شناخت پشتیبانی می‌کند، ضروری است.

 منابع غذایی امگا 3:

• انواع ماهی (مانند غزل آلا، ساردین، شاه ماهی)
• صدف
• جلبک دریایی
• بذر کتان
• دانه چیا
• گردو

مصرف زیاد ماهی‌های غنی از PUFA با عملکرد شناختی مثبت همراه است و عکس آن نیز با پیشرفت زوال عقل همراه است.

چگونه از بروز آلزایمر جلوگیری کنیم؟

در یک مطالعه روی افراد مسن مصرف ماهی یا غذاهای دریایی به‌صورت یک‌بار در هفته انجام شد و نتایج کاهش قابل‌توجه ابتلا به زوال عقل را در دوره هفت‌ساله نشان داد. اجتناب از چربی‌های ترانس و اشباع‌شده به‌اندازه مصرف اسیدهای چرب امگا 3 مهم است. به‌گونه‌ای که مصرف زیاد چربی‌های اشباع‌شده باعث زوال عقل و آلزایمر می‌گردد.

لوتئین (Lutein)

لوتئین یکی دیگر از مواد مغذی است که به سلامت مغز و حافظه کمک می‌کند.

منابع غذایی لوتئین:

این ترکیب یک کاروتنوئید زرد رنگ است که در زرده تخم‌مرغ آووکادو سبزی‌های برگ دار تیره مانند اسفناج و کلم یافت می‌شود.

لوتئین مهم‌ترین کاروتنوئید در مغز است و قسمتی از بافت مغز که حاوی لوتئین است به عملکرد شناختی و حافظه مربوط می‌شود. هنگامی‌که لوتئین و اسید چرب امگا 3 با یکدیگر همراه شوند تأثیر قوی‌تری بر عملکرد شناختی خواهند داشت.

ویتامین‌ها

مطالعات نشان می‌دهد که مصرف ویتامین‌ها و مواد معدنی مناسب (رژیم غذایی یا مکمل) با کاهش خطر کمبود شناختی همراه است. ویتامین‌های گروه B و ویتامین E، C و D نقش مهمی در حفظ عملکرد طبیعی مغز دارند.

تعدادی از این ویتامین‌ها مانند تیامین و ویتامین E جزء غشاءهای عصبی هستند و دیگر ویتامین ها ازجمله B6، B12 و ویتامین C در انجام وظایف مانند ساخت و عملکرد انتقال‌دهنده‌های عصبی دخیل هستند. اعضای خانواده ویتامین B و ویتامین C نیز برای تولید انرژی در مغز ضروری هستند. همچنین قدرت آنتی‌اکسیدانی ویتامین C و E برای کاهش اکسیداسیون و حفاظت از غشای سیناپسی در مغز نیز مهم است. با توجه به اهمیت ویتامین‌ها در عملکرد سلول‌های عصبی، این مواد مغذی به‌عنوان راهی برای کمک به نورون‌ها در مقابله با پیری، با تأکید خاص بر ویتامین E و ویتامین B مورد مطالعه قرار گرفته است.

ویتامین E

ویتامین E آنتی‌اکسیدانی است که در هشت فرم وجود دارد و می‌توان هر 8 فرم را از طریق مصرف مواد غذایی تأمین کرد. درحالی‌که مکمل‌های این ویتامین دو فرم از آن را دارند و ضمن اینکه همه افراد نمی‌توانند از مکمل استفاده کنند. این هشت فرم با هماهنگی یکدیگر در بدن ایفای نقش می‌کنند.

منابع غذایی ویتامین E:

• مارچوبه
• آجیل
• غلات غنی شده
• میوه‌های تیره‌رنگ مانند بلوبری و تمشک
• سبزی‌های برگ تیره مانند اسفناج
• فلفل دلمه
• روغن‌های گیاهی
• آووکادو
• زیتون

ویتامین‌های گروه B

سطوح پایین ویتامین‌های B12 و فولات با افزایش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر همراه است. یکی از ارتباطات احتمالی میان این ویتامین‌ها و زوال عقل، نقش آن‌ها در متابولیسم آمینواسید هموسیستئین است.

تحقیقات بالینی نشان می‌دهد که افراد مبتلابه اختلال شناختی دارای سطوح بالایی از هموسيستئین هستند و مقدار کم ویتامین‌های و B6، B12، فولات، تیامین و ریبوفلاوین در سطوح بالای هموسیستئین و نقص شناختی معنی‌دار است.

منابع غذایی ویتامین‌های گروه B :

• جگر
• ماهی
• گوشت قرمز
• شیر
• ماست
• سبزی‌های برگ سبز
• حبوبات
• دانه‌ها
• غلات
• مرکبات
• کنجد
• آجیل
• مخمر
• سیب‌زمینی

پلی فنول ها:

ترکیبات آنتی‌اکسیدانی پلی فنولی موجود در میوه‌ها، سبزی‌ها، چای و آبمیوه‌ها با اثر ضدالتهابی و محافظت از نورون‌ها در حفظ عملکرد مغز مؤثر هستند.

پلی فنول زردرنگ کورکومین (Curcumin ) که از زردچوبه به دست می‌آید دارای اثر آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و محافظت‌کننده سلول‌های عصبی است. کورکومین به‌عنوان یک روش تغذیه‌اي جایگزین به‌منظور کاهش آسیب‌های ناشی از اکسید شدن و آسیب‌های ناشی از آمیلوئید که منجر به اختلال آلزایمر می‌شود، مؤثر است.

رزوراتول

رزوراتول ترکیب پلی فنولی موجود در انگور، شراب، بادام زمینی و برخی انواع توت‌ها است.

اثرات رزوراترول در بدن:

• تخریب پذیری رادیکال های آزاد
• کاهش کلسترول بد
• تنظیم فشارخون
• کاهش خطر لخته شدن خون و آسیب عروق خونی

طی آزمایشی که در آن به رژیم غذایی سالمندان کم‌حافظه، آب انگور اضافه‌شده بود، بهبود وضعیت شناختی و حافظه در این افراد پس از 12 هفته مشاهده شد است.

کاتچین (Catechins)

پلی فنول کاتچین (Catechins) آنتی‌اکسیدان قوی با خاصیت ضدالتهابی است که 30 تا 42 درصد وزن جامد چای سبز دم کشیده شده را تشکیل می‌دهد. کاتچین همچنین در چای سفید، چای سیاه و چای اولانگ وجود دارد. تاثیر کاتچین بر مغز به‌صورت بهبود زبان و حافظه کلامی و کاهش خطر ابتلا به آلزایمر مشخص‌شده است.

مواد معدنی

روی:

این عنصر برای انتقال پیام عصبی بسیار مهم است و همچنین با اثر ضدالتهابی از هیپوکومپوس مغز محافظت می‌کند. کمبود روی با بسیاری از بیماری‌های عصبی، ازجمله بیماری آلزایمر، افسردگی و بیماری پارکینسون مرتبط است.

منابع غذایی روی:

• صدف
• خرچنگ دریایی
• لوبیا
• نخود
• عدس
• دانه آفتاب گردن
• تخم کدو
• دانه کاج
• بادام
• قارچ
• اسفناج
• کلم
• سیر
• شکلات تلخ

منیزیم:

منیزیم برای یادگیری و حافظه ضروری است و باعث بهبود عملکرد سیناپسی می‌شود.

منابع غذایی منیزیم:

• لوبیا سفید
• لوبیا قرمز
• موز،
• اسفناج
• قارچ
• دانه کدوتنبل

مس:

مغز از مس برای کمک به کنترل سیگنال‌های عصبی استفاده می‌کند. هنگامی‌که سطوح مس پایین آید، خطر ابتلا به اختلالات نوروژنیک مانند بیماری آلزایمر وجود دارد.

تحقیقات نشان داده که افراد مبتلابه آلزایمر داری فقر عنصر مس در پلاسمای خون هستند.

منابع غذایی مس:

• غذاهای دریایی
• جگر گوسفند و گوساله
• گوشت قرمز
• کاکائو
• فلفل سیاه
• قارچ
• سیب‌زمینی
• مغزها

آهن:

کمبود آهن نقش مهمی در انتقال اکسیژن خون دارد. با بهبود سطح اکسیژن و خون در مغز، حافظه و عملکرد شناختی نیز حفظ می‌شود.

منابع غذایی آهن:

•  سبزی‌ها برگ‌دار مانند کلم و اسفناج
• گوشت قرمز بدون چربی
• جگر
• ماهی
• صدف
• عدس
• لوبیا سیاه
• پسته

The post مواد مغذی مفید برای تقویت حافظه appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.