صرع یک ​​بیماری عصبی است که باعث تشنج های غیرقابل تحریک و مکرر می شود. تشنج یک حمله ناگهانی فعالیت الکتریکی غیرطبیعی در مغز شما است. پزشکان صرع را زمانی تشخیص می دهند که دو یا چند تشنج بدون هیچ دلیل قابل شناسایی دیگری داشته باشید. بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی (WHO) صرع 50 میلیون نفر در سراسر جهان را تحت تاثیر قرار می دهد.

هر کسی ممکن است به صرع مبتلا شود، اما معمولاً در کودکان خردسال و بزرگسالان مسن تر شروع می شود. بر اساس تحقیقات منتشر شده در سال 2021، مردان بیشتر از زنان به صرع مبتلا می شوند، احتمالاً به دلیل قرار گرفتن در معرض عوامل خطر بیشتر مانند مصرف الکل و ضربه به سراست .

انواع صرع

دو نوع اصلی تشنج عبارتند از:

• تشنج عمومی
• تشنج های کانونی

تشنج عمومی کل مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. تشنج‌های کانونی یا جزئی، تنها یک قسمت از مغز را تحت تأثیر قرار می‌دهد. تشنج خفیف ممکن است به سختی قابل تشخیص باشد و فقط چند ثانیه طول بکشد تشنج شدیدتر می تواند باعث اسپاسم و انقباضات غیرقابل کنترل عضلانی شود. آنها می توانند از چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشند و ممکن است باعث سردرگمی یا از دست دادن هوشیاری شوند. پس از آن، ممکن است هیچ خاطره ای از وقوع تشنج نداشته باشید.در حال حاضر هیچ درمانی برای صرع وجود ندارد، اما می توان آن را با داروها و استراتژی های دیگر مدیریت کرد.

علائم صرع چیست؟

تشنج علامت اصلی صرع است. علائم در افراد مختلف و با توجه به نوع تشنج متفاوت است.

تشنج کانونی

تشنج کانونی ناشی از فعالیت الکتریکی غیر طبیعی در یک ناحیه از مغز است. تشنج کانونی می تواند با یا بدون از دست دادن هوشیاری رخ دهد:

تشنج کانونی

این تشنج ها شامل تغییر یا از دست دادن هوشیاری است که به نظر می رسد در خواب هستید ولی ممکن است بیدار به نظر بیایید، اما به فضا خیره شده اید و به طور معمول به محیط خود پاسخ نمی دهید یا حرکات تکراری انجام می دهید. اینها ممکن است شامل مالش دست، حرکات دهان، تکرار کلمات خاص یا راه رفتن در دایره باشد.

تشنج کانونی بدون از دست دادن هوشیاری

این تشنج ها ممکن است احساسات را تغییر دهند یا ظاهر، بو، مزه یا صدا را تغییر دهند، اما شما هوشیاری خود را از دست نمی دهید. ممکن است ناگهان احساس خشم، شادی یا ناراحتی کنید. برخی از افراد حالت تهوع یا احساسات غیرعادی دارند که توصیف آنها دشوار است. این تشنج ها همچنین ممکن است منجر به مشکل در صحبت کردن، تکان دادن غیرارادی قسمتی از بدن مانند بازو یا پا و علائم حسی خود به خودی مانند گزگز، سرگیجه و دیدن چراغ های چشمک زن شود.علائم تشنج کانونی ممکن است با سایر اختلالات عصبی مانند میگرن، نارکولپسی یا بیماری روانی اشتباه گرفته شود.

تشنج عمومی

تشنج هایی که به نظر می رسد تمام نواحی مغز را درگیر می کند، تشنج عمومی نامیده می شود. انواع مختلف تشنج عمومی عبارتند از:

تشنج پتی مال

اغلب در کودکان رخ می دهد و با خیره شدن به فضا یا حرکات ظریف بدن، مانند پلک زدن یا ضربه زدن به لب مشخص می شود. آنها معمولاً 5 تا 10 ثانیه طول می کشند، اما ممکن است تا صدها بار در روز رخ دهند.

تشنج تونیک

تشنج تونیک باعث سفت شدن عضلات شما می شود. این تشنج ها معمولاً عضلات پشت، بازوها و پاهای شما را تحت تأثیر قرار می دهند و ممکن است باعث از دست دادن هوشیاری و افتادن روی زمین شوند.

تشنج کلونیک

تشنج کلونیک با حرکات مکرر یا ریتمیک و تکان دهنده عضلانی همراه است. این تشنج ها معمولاً گردن، صورت و بازوها را در دو طرف بدن درگیر می کنند.

تشنج میوکلونیک

تشنج‌های میوکلونیک معمولاً به صورت تکان‌های ناگهانی یا تکان‌های کوتاه دست‌ها و پاها ظاهر می‌شوند. اغلب از دست دادن هوشیاری وجود ندارد.

تشنج های تونیک-کلونیک

تشنج های تونیک-کلونیک، که قبلاً به عنوان تشنج گراند مال شناخته می شدند، شدیدترین نوع تشنج صرعی هستند و می توانند باعث از دست دادن ناگهانی هوشیاری، سفت شدن و لرزش بدن و گاهی از دست دادن کنترل مثانه یا گاز گرفتن زبان شوند. ممکن است چند دقیقه طول بکشد.

چه چیزی باعث صرع می شود؟

در حدود نیمی از افراد مبتلا به صرع، به گفته سازمان جهانی بهداشت، علت نامشخصی دارند. عوامل مختلفی می توانند در ایجاد تشنج نقش داشته باشند، مانند:

• آسیب مغزی تروماتیک یا سایر ضربه های سر
• اسکار مغزی پس از آسیب مغزی (صرع پس از سانحه)
• بیماری جدی یا تب بسیار بالا
• سکته مغزی
• کمبود اکسیژن به مغز
• تومور مغزی یا کیست
• زوال عقل، از جمله بیماری آلزایمر
• استفاده مادر از برخی داروها، آسیب قبل از تولد، ناهنجاری مغزی، یا کمبود اکسیژن در بدو تولد
• شرایط عفونی مانند HIV و ایدز و مننژیت
• اختلالات ژنتیکی یا رشدی یا بیماری های عصبی

صرع چگونه تشخیص داده می شود؟

اگر مشکوک به تشنج هستید، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. تشنج می تواند نشانه ای از یک مشکل جدی پزشکی باشد.سابقه پزشکی و علائم به پزشک کمک می کند تا تصمیم بگیرد کدام آزمایش مفید خواهد بود. آنها احتمالاً یک معاینه عصبی برای آزمایش توانایی های حرکتی و عملکرد ذهنی انجام می دهند.برای تشخیص صرع، سایر شرایطی که باعث تشنج می شوند باید رد شوند. پزشک احتمالاً شمارش کامل خون (CBC) و آزمایش شیمیایی خون را تجویز خواهد کرد.ممکن است از آزمایش خون برای بررسی موارد زیر استفاده شود:

• علائم بیماری های عفونی
• عملکرد کبد و کلیه
• سطح گلوکز خون

الکتروانسفالوگرافی (EEG) رایج ترین آزمایشی است که برای تشخیص صرع استفاده می شود. این یک آزمایش غیر تهاجمی و بدون درد است که شامل قرار دادن الکترود روی پوست سر برای جستجوی الگوهای غیر طبیعی در فعالیت الکتریکی مغز است. ممکن است در طول آزمون ازفرد خواسته شود که کار خاصی را انجام دهد. در برخی موارد، آزمایش در هنگام خواب انجام می شود.تست های تصویربرداری می توانند تومورها و سایر ناهنجاری هایی را که می توانند باعث تشنج شوند را نشان دهند. این آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• سی تی اسکن
• ام آر آی
• توموگرافی گسیل پوزیترون (PET)
• توموگرافی کامپیوتری گسیل تک فوتون

صرع چگونه درمان می شود؟

درمان صرع ممکن است به فرد کمک کند تشنج کمتری داشته باشد یا تشنج را به طور کامل متوقف کند.برنامه درمانی شامل موارد زیر خواهد بود:

• شدت علائم
• سلامتی فرد
• پاسخ گویی به درمان

برخی از گزینه های درمانی عبارتند از:

داروهای ضد صرع (ضد تشنج)

داروهای ضد صرع می توانند به کاهش تعداد حملات کمک کنند. در برخی افراد، ممکن است تشنج را از بین ببرند. برای مؤثرتر بودن، دارو باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شود.

محرک عصب واگ

این دستگاه با جراحی زیر پوست روی قفسه سینه  قرار می گیرد و عصب را که از گردن عبور می کند برای جلوگیری از تشنج تحریک الکتریکی می کند.

رژیم کتوژنیک

به گفته بنیاد صرع، بیش از نیمی از کودکانی که به داروها پاسخ نمی‌دهند، از رژیم کتوژنیک بهره می‌برند که رژیم غذایی پرچرب و کم کربوهیدرات است.

جراحی مغز

ناحیه ای از مغز که باعث تشنج می شود را می توان برداشت یا تغییر داد .

تحقیقات در مورد درمان های جدید ادامه دارد. یکی از درمان هایی که ممکن است در آینده به طور گسترده در دسترس باشد، تحریک عمیق مغز است. این شامل کاشت الکترودها در مغز شما و یک ژنراتور در قفسه سینه شما است. ژنراتور برای کمک به کاهش تشنج، تکانه های الکتریکی را به مغز ارسال می کند.

کلام پایانی

صرع یک بیماری مغزی است که در آن سلول های عصبی به درستی سیگنال نمی دهند، که باعث تشنج می شود. تشنج، انفجارهای کنترل نشده ای از فعالیت های الکتریکی است که احساسات، رفتارها، آگاهی و حرکات ماهیچه ای را تغییر می دهد. اگرچه صرع قابل درمان نیست، گزینه های درمانی زیادی در دسترس است. تا 70 درصد افراد مبتلا به صرع می توانند این بیماری را با داروها کنترل کنند.

منابع نوشته

https://www.healthline.com/health/epilepsy

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/seizure/diagnosis-treatment/drc-20365730

https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17636-epilepsy

The post بیماری صرع و علت ابتلا به آن appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

مغز انسان میلیاردها سلول عصبی دارد. این سلول‌ها، نحوه تفکر و احساس ما را به وسیله ارسال سیگنال به یکدیگر، کنترل می‌کنند. تخلیه الکتریکی ناگهانی می‌تواند با این سیگنال‌ها تداخل کند و منجر به تشنج شود.

بیماری‌هایی مانند صرع و همچنین آسیب مغزی، سوءمصرف مواد مخدر و الکل می‌توانند منجر به تشنج شوند.

در ادامه، درباره انواع تشنج، ریشه آنها و روش‌های درمان‌ موجود توضیح می‌دهیم.

انواع تشنج

پزشکان، تشنج را بر اساس اینکه چه قسمتی از مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهد و چطور بروز می‌یابد، دسته‌بندی می‌کنند.

تشنج ژنرالیزه

تشنج ژنرالیزه در نتیجه فعالیت غیرعادی، در هر دو نیمکره مغز به وجود می‌آید.

این نوع تشنج، ممکن است ابسانس یا تونیک-کلونیک باشد.

تشنج ابسانس

پزشکان معمولا این نوع تشنج را، تشنج خفیف می‌نامند. ممکن است موجب شود فرد برای چندثانیه، تند پلک بزند یا به یک نقطه خیره شود. می‌توان گفت فرد برای چند ثانیه، هشیاری‌اش را از دست می‌دهد.

تشنج تونیک-کلونیک

نام دیگرش، گراندمال است. فردی که دچار این نوع تشنج می‌شود، ممکن است ناله کند یا هشیاری‌اش را از دست بدهد. ممکن است روی زمین بیفتد، بلرزد، یا دچار گرفتگی عضلانی شود. بعد از تشنج، ممکن است فرد، احساس خستگی کند.

تشنج کانونی

تشنج کانونی زمانی رخ می‌دهد که جریان الکتریکی غیرطبیعی، تنها در یک قسمت از مغز به وجود می‌آید. پزشکان به این نوع تشنج، تشنج جزئی نیز می‌گویند.

علائم تشنج کانونی به این بستگی دارد که کدام قسمت مغز را تحت تاثیر قرار داده باشد. این نوع تشنج ممکن است، حرکات، آگاهی، عواطف و احساسات فرد را تحت تاثیر قرار دهند. 

مبتلایان به تشنج کانونی ممکن است:

• مدام تکان بخورند
• احساس بی‌رمقی یا در عضله داشته‌باشند
• ناله‌کنند یا جیغ بزنند
• دچار آشناپنداری شوند
• طعم‌ها و بوهای عجیب حس کنند
• بی‌حس شوند یا احساس گزش کنند
• نورهای رنگی و چشمک‌زن ببینند
• دچار توهم شوند
• سردرگم شوند

همچنین بخوانید: راه‌های مدیریت استرس

تشنج‌های ژنرالیزه ثانویه

اختلال الکتریکی که منجر به تشنج می‌شود ممکن است از یک سمت مغز شروع شود و به هر دو نیمکره برسد. نام این نوع تشنج، تشنج ژنرالیزه ثانویه یا تشنج تونیک-کلونیک است که از یک نیمکره آغاز می‌شود و به هر دو نیمکره مغز سرایت می‌کند.

وقتی این اتفاق می‌افتد، فرد معمولا هشیاری‌اش را از دست می‌دهد و شروع به لرزش می‌کند.

بیماری‌هایی که موجب تشنج می‌شوند

تشنج‌ معمولا در نتیجه بیماری‌هایی مانند بیماری‌های زیر به وجود می‌آید:

• صرع
• دیابت
• مننژیت؛ عفونت غشای دربرگیرنده مغز
• آماس؛ التهاب مغز
• زوال عقل؛ همینطور آلزایمر
• ضربه مغزی
• در موارد نادر؛ تومور مغزی

سایر علل

بعضی افراد مستعد اختلال‌های الکتریکی منجر به تشنج هستند. علت این اتفاق را نمی‌شود همیشه تشخیص داد.

یک یا چند عامل زیر ممکن است دخیل باشد:

• استرس
• نخوردن غذا به میزان کافی
• نداشتن خواب کافی
• عوارض جانبی دارو
• سوءمصرف مواد یا الکل
• ضربه به سر

پیشگیری

بسته به علت، تشنج می‌تواند قابل پیشگیری باشد. مثلا کسی که صرع دارد ممکن است اگر برنامه درمانش موثر واقع شود و داروهایش را در زمان مناسب مصرف کند، جلوی تشنج را بگیرد.

تشنج می‌تواند در اثر بالا رفتن یا پایین‌رفتن قند خون نیز به وجود بیاید. در نتیجه کسی که به دیابت مبتلاست، باید برای پیشگیری از تشنج، قند خون خود را ثابت نگه ‌دارد. همچنین، پزشک ممکن است برای این فرد داروی ضد صرع (AEDs) تجویز کند. 

پرهیز از سوءمصرف مواد و الکل و با دقت‌خواندن برچسب داروها، پیش از مصرف نیز، می‌تواند از تشنج پیشگیری کند. 

درمان

اگر فرد فقط یکبار دچار تشنج شود، ممکن است به درمان نیاز نداشته باشد، اما اگر پزشک تشخیص دهد احتمال وقوع تشنج در آینده نیز هست، ممکن است برای فرد مبتلا، داروهای ضد صرع تجویز کند. دارو های ضد صرع در 70% مبتلایان، تشنج را به طور کامل از بین می‌برد.

اگر داروها جواب ندهند و تشنج‌ها کانونی باشند، ممکن است دکتر تصمیم به جراحی بگیرد که بافت غیر طبیعی مغز که منجر به تشنج می‌شود را بردارد.

گزینه دیگر جراحی، دیسکانکشن (Disconnection) است. در این روش، جراح، بافت غیر طبیعی که مسئول تشنج است را از بقیه مغز جدا می‌کند.

نوع دیگر جراحی، نورومادولیشن (Neuromodulation) است. در فرآیند این جراحی، قطعه‌ای در مغز بیمار گذاشته‌ می‌شود که عملکرد عصبی را یا از طریق تحریک عمیق مغز یا تحریک واکنش عصبی مغز یا تحریک عصب واگ بهبود می‌بخشد.

چکیده

جریان الکتریکی غیر طبیعی در مغز، باعث تشنج می‌شود. علائم تشنج با  اینکه چه قسمتی از مغز را تحت تاثیر قرار داده، در ارتباط است.

تشنج‌، در نتیجه بیماری دیگری مانند صرع، زوال‌عقل یا آماس مغزی به وجود می‌آید. عوامل دیگر مانند استرس، ضربه به سر و سوءمصرف مواد و الکی نیز می‌توانند منجر به تشنج شوند.

معمولا دارو، تشنج را به طور کامل از بین می‌برد اما اگر موثر واقع نشود، پزشک ممکن است جراحی یا کاشت قطعه در مغز بیمار جهت بهبود عملکرد عصبی را توصیه‌کند.

The post معرفی جامع تشنج؛ انواع، علت ها و درمان appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.