سرطان یک خطر مهم برای از بین رفتن استخوان و شکستگی استخوان ها است. این امر به دلیل اثر مستقیم سلول‌های سرطانی بر روی اسکلت و همچنین اثرات مضر درمان‌های خاص سرطان بر روی سلول‌های استخوانی است.

تقریباً همه سرطان‌ها می توانند اثرات منفی قابل توجهی بر روی اسکلت بدن بگذارند.  که ممکن است به طور کلی یا در یک قسمت خاص از اسکلت بدن  اثر گذار باشند.

اما ارتباط سرطان و پوکی استخوان چگونه است و چرا بیماران سرطانی در معرض خطر پوکی استخوان هستند؟

از بین رفتن استخوان در ارتباط با سرطان نتیجه عوامل متعدد است.

1- سلول‌های سرطانی می‌توانند به صورت موضعی به بافت‌ها و اعضای اطراف انتشار پیدا کنند و به اصطلاح متاستاز شوند. استخوان ها یکی از شایع‌ترین محل متاستاز در بیماران مبتلابه سرطان هستند. سرطان‌هایی که متاستاز استخوانی دارند شامل مثانه، پستان، کلیه، ریه، ملانوما، پروستات، تیروئید و رحم هستند.

سلول‌های سرطانی که در استخوان رشد می‌کنند، با تحریک تولید استئوکلاست‌ها باعث تخریب بیشتر بافت استخوان میشوند. استئوکلاست‌ها عمل تجزیه استخوان را انجام می‌دهند.

2- روش‌های درمانی سرطان مانند داروهای شیمی‌درمانی و کورتیکواستروئیدها (کورتون)، مهارکننده‌های آروماتاز و… بر سلامت استخوان تاثیر منفی می‌گذارند.

3- برخی از سرطان‌ها (مانند سرطان پروستات یا سرطان سینه) با حذف هورمون‌ها درمان می‌شوند، که این عمل نیز باعث ازبین رفتن استخوان می‌شود.

به همین دلیل، سلامت استخوان به بخش مهم مراقبت از بیماران سرطانی تبدیل شده است، زیرا به بهبود کیفیت زندگی و افزایش طول بیمار کمک می‌کند.

با افزایش سن خطر تخریب استخوان و ابتلا به سرطان افزایش می‌یابد

به طورکلی سرطان بیماری وابسته به سن نیست، اما آمار ابتلا به سرطان در افراد مسن رو به افزایش است. از طرف دیگر سطح استروئیدهای جنسی یعنی استروژن و تستوسترون با افزایش سن، کاهش می‌یابد و این امر تاثیر منفی بر سلامت استخوان‌ها می‌گذارد. طبق تحقیقات انجام گرفته در زنان، سطح استروژن در طی دوره یائسگی و در اثر نارسایی زودهنگام تخمدان‌ها به میزان 85 تا 90٪ افت می‌كند. این هورمون یکی از هورمون‌های ضروری در حفظ سلامت استخوان‌ها است.

کاهش سطح تستوسترون در زنان و مردان نیز با افزایش سن نیز رخ می‌دهد که به نام توقف آندروژن نیز شناخته می‌شود. کاهش تراکم استخوانی از علائم کاهش تستوسترون نیز است.

سرطان‌هایی که به استخوان‌ها آسیب جدی وارد می‌کنند

سرطان پستان

زنانی که تحت درمان سرطان پستان قرار گرفته‌اند به دلایل زیادی در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان و شکستگی قرار دارند. آنها ممکن است تحت درمان محرومیت از استروژن، شیمی درمانی و یا جراحی قرار داشته باشند که باعث از دست رفتن عملکرد تخمدان و در نتیجه افت سطح استروژن شده است. و همانطور که گفته شد، کاهش سطح استروژن که اثر محافظتی بر استخوان دارد، ممکن است منجر به تخریب استخوان شود.

همچنین، در نتیجه درمان سرطان سینه، زنان جوان ممکن است یائسگی زودرس را تجربه کنند، که یکی از عوامل خطر پوکی استخوان است.

سرطان پروستات

در مردهایی که به سرطان پروستات مبتلا می‌شوند، یکی از روش‌های درمان سرطان پروستات، درمان ADT (androgen deprivation therapy)است که به منظور بلوک کردن تولید یا عملکرد هورمون‌های مردانه (تستوسترون) که سبب رشد سلول‌های سرطانی می شوند، انجام می‌گردد.

مطالعات نشان داده است مردانی كه هورمون درمانی یا عمل برداشتن بیضه را انجام داده اند در معرض خطر قابل توجهی از پوکی استخوان قرار دارند.

بنابراین در بیماران مبتلا به سرطان پستان یا سرطان پروستات، کاهش استروئیدهای جنسی است توسط روش‌های درمانی هورمونی، موجب آسیب به بافت استخوانی این افراد می‌شود.

سرطان معده

بیماران مبتلا به سرطان معده که تحت عمل گاسترکتومی قرار گرفته اند در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستند. عمل گاستروکتومی باعث کاهش اسیدی شدن معده که برای جذب بهینه کلسیم در روده لازم است، می‌گردد.

استراتژی‌های پیشگیری

مهم است که بیماران تحت معالجه سرطان، از خطری که سلامت استخوان‌هایشان را تهدید می‌کند، آگاهی داشته باشند.

درمان بیماران با برخی داروها مانند بیوفوسفونات خوراکی یا آلندرونات باعث کاهش خطر پوکی استخوان می‌گردد.

ارزیابی بالینی که شامل اسکن DXA است و اقدامات پیشگیرانه شامل توصیه‌های تغذیه‌ای، ورزشی، محدود کردن برخی فعالیتهای جسمی مانند بلند کردن اشیاء سنگین، مصرف مکمل کلسیم و ویتامین D نیز جزو اقدامات پیشگیرانه مهم هستند.

همچنین بخوانید افزایش احتمال ابتلا به سیزده سرطان‌ در افراد چاق

«از اینکه مجله سبک زندگی دکتر دقوقی را انتخاب کردید سپاسگزاریم»

The post ارتباط سرطان و پوکی استخوان چگونه است؟ آنچه افراد مبتلا به سرطان باید بدانند appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

افرادی که تأکید بر مصرف شیر دارند، مصرف سه لیوان شیر در روز را توصیه می‌کنند و معتقدند مصرف شیر تا این مقدار به جلوگیری از پوکی استخوان و تضعیف استخوان‌ها کمک می‌کند.

از طرف دیگر، کسانی هستند که معتقدند مصرف بیش‌ازحد شیر و سایر لبنیات تأثیر کمی بر میزان پیشگیری از پوکی استخوان خواهد داشت و حتی ممکن است به مشکلاتی مانند بروز بیماری قلبی یا سرطان پروستات کمک کند.

اینکه کدام دیدگاه درست است به‌طورقطع مشخص نیست و همچنان نیاز به مطالعات بیشتر و دقیق‌تر است.

پیشگیری از پوکی استخوان

جلوگیری از پوکی استخوان به دو مورد بستگی دارد: ساختن استخوان‌های قوی و متراکم در طول 30 سال اول زندگی و محدود کردن تخریب استخوان در سنین بالاتر. برخی از عواملی که می‌توانند به جلوگیری یا به حداقل رساندن پوکی استخوان در بزرگ‌سالی و سالخوردگی کمک کند عبارت‌اند از:

• ورزش منظم، به‌خصوص ورزش‌های تقویت عضله و وزنه‌برداری.
• دریافت ویتامین D کافی، از طریق رژیم غذایی، قرار گرفتن در معرض آفتاب و مکمل‌ها.
• مصرف كلسیم كافی برای حفظ ذخایر کلسیم استخوان‌ها
• مصرف ویتامین K کافی که در سبزیجات برگی یافت می‌شود.
• پرهیز از مصرف بیش‌ازحد ویتامین A

آیا شیر مهمترین منبع کلسیم است؟

وقتی صحبت از کلسیم می‌شود، بیشتر افراد شیر را به‌عنوان مهم‌ترین منبع کلسیم معرفی می‌کنند، اما در حقیقت شیر تنها یکی از منابع خوب کلسیم است. سبزیجات برگی تیره و برخی از انواع حبوبات از دیگر منابع مهم کلسیم هستند و دلایل مهمی وجود دارد که ممکن است شیر بهترین منبع برای کلسیم نباشد:

عدم تحمل لاکتوز

برخی افراد قدرت تحمل لاکتوز موجود در شیر را ندارند. برای چنین افرادی خوردن یا نوشیدن لبنیات موجب بروز مشکلات گوارشی مانند گرفتگی، نفخ و اسهال می‌شود. این علائم می‌تواند از خفیف تا شدید بروز کنند.

برخی از افراد که مشکل عدم تحمل لاکتوز دارند و همچنان به مصرف لبنیات علاقه‌مند هستند، حین مصرف لبنیات با وعده غذایی خود دارویی مصرف می‌کنند که حاوی آنزیم هضم‌کننده قند شیر است روش دیگر برای چنین افرادی مصرف لبنیات با لاکتوز پایین است؛ مانند ماست یونانی.

چربی اشباع‌شده بالا در لبنیات

بسیاری از لبنیات دارای چربی‌های اشباع بالا هستند و مصرف چربی اشباع زیاد یک عامل خطر جدی برای بیماری‌های قلبی است. باآنکه امروزه لبنیات کم‌چرب یا بدون چربی وارد بازار شده‌اند، اما چربی اشباع‌شده‌ای که از این محصولات لبنی حذف می‌شود، ناگزیر به‌صورت دیگر استفاده می‌شود، غالباً در بستنی و کره.

افزایش احتمال ابتلا به سرطان تخمدان با مصرف لبنیات

برخی تحقیقات نشان می‌دهند که مقادیر بالای گالاکتوز، قندی که با هضم لاکتوز در شیر آزاد می‌شود احتمالاً به تخمدان‌ها آسیب رسانده و منجر به سرطان تخمدان می‌شود. تجزیه‌وتحلیل اخیر در 12 مطالعه و جامعه آماری بیش از 500000 زن نشان داد که زنانی که میزان زیادی لاکتوز مصرف کردند یعنی معادل 3 فنجان شیر در روز، در مقایسه با زنانی که دریافت لاکتوز بسیار کمتری داشتند، خطر ابتلا به سرطان تخمدان نسبتاً بالاتر دارند.

این مطالعات هیچ ارتباطی بین مصرف کلی شیر یا لبنیات و سرطان تخمدان را بیان نکرده‌اند. بااین‌وجود، برخی محققان معتقدند که شیوه‌های مدرن تولید شیر صنعتی و تغییر ترکیبات هورمونی شیر می‌تواند خطر ابتلا به سرطان تخمدان و سایر سرطان‌های مرتبط با هورمون را افزایش دهد. در این خصوص تحقیقات بیشتری لازم است.

افزایش احتمال خطر ابتلا به سرطان پروستات

رژیم غذایی سرشار از کلسیم به‌عنوان یک عامل خطر احتمالی برای سرطان پروستات نقش دارد. در برخی مطالعات، مردانی که کلسیم زیاد دریافت می‌کنند (چه از لبنیات، چه از غذاهای غیر لبنی یا مکمل) به‌ویژه بیشتر از 2000 میلی‌گرم در روز، در معرض خطر ابتلا به سرطان پروستات هستند و مردانی که روزانه بیش از دو لیوان شیر می‌نوشند، تقریباً دو برابر بیشتر از افرادی که به‌هیچ‌وجه شیر نمی‌نوشند، مبتلابه سرطان پروستات پیشرفته هستند.

به‌طورکلی می‌توان بیان داشت که مصرف کلسیم به میزان مناسب برای کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان در طول زندگی لازم است. مصرف ویتامین کافی و انجام ورزشی منظم نیز در ساخت حداکثر تراکم و قدرت استخوان اهمیت دارد. بعد از سن 30 سالگی، این عوامل با قدرت کمتر به از بین رفتن استخوان کمک می‌کنند و با افزایش سن نمی‌توانند به‌طور کامل از تحلیل استخوان جلوگیری کرد.

شیر و لبنیات منبع مناسبی برای کلسیم برای بسیاری از افراد است. آن‌ها همچنین منبع خوبی از پروتئین هستند و ازنظر ویتامین D و A غنی‌شده‌اند.

چه مقدار کلسیم در روز مصرف کنید

آکادمی ملی علوم (National Academy of Sciences) مقادیر زیر را برای مصرف کلسیم توصیه می‌کند:

• 1000 میلی‌گرم در روز برای کسانی که در سنین 19 تا 50 سال قرار دارند
• 1200 میلی‌گرم در روز برای کسانی که در سنین 50 سال به بالا قرار دارند
• 1000 میلی‌گرم در روز برای زنان باردار یا شیرده

رسیدن به 1200 میلی‌گرم در روز معمولاً نیاز به نوشیدن دو تا سه لیوان شیر در روز یا مصرف مکمل‌های کلسیم و پیروی از یک رژیم غذایی سالم دارد. این توصیه‌ها مبتنی بر مطالعات بسیار کوتاه‌مدت است و احتمالاً بالاتر از آن چیزی است که افراد واقعاً به آن احتیاج دارند. در حال حاضر، شواهد خوبی وجود ندارد که مصرف بیش از یک وعده شیر در روز علاوه بر رژیم غذایی معقول (که به‌طورمعمول حدود 300 میلی‌گرم کلسیم در روز را از منابع غیر لبنی فراهم می‌کند) خطر شکستگی استخوان‌ها را کاهش می‌دهد و به دلیل نگرانی‌های حل‌نشده در مورد خطر ابتلا به سرطان تخمدان و پروستات، ممکن است لازم باشد از مصرف بیشتر لبنیات جلوگیری شود.

The post آیا لبنیات بهترین منبع کلسیم برای استخوان‌های شماست؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.