به‌خصوص بیماری‌های تیروئیدی خودایمنی، شما را در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به آلوپسی آره‌آتا‌ (alopecia areata) قرار دهد. آلوپسیا آره‌آتا‌ ریزش‌موی شدید در قسمت‌های خاصی از سر است که می‌تواند منجر به کچلی شود و قسمت‌های دیگر بدن مثل ابرو را هم تحت تاثیر قرار دهد. بیشتر ریزش‌ مو که به علت تیروئید اتفاق می‌افتد، موقتی و درمان‌پذیر هستند.

دوره زندگی مو

برای اینکه تفاوت بین ریزش موی طبیعی و ریزش مو به علت مشکلات تیروئیدی را نشان دهیم، مهم است ابتدا چرخه زندگی مو را بررسی کنیم که به شکل زیر است:

• مرحله آناژن: مرحله رشد مو. یعنی موی شما به‌صورت فعالانه در حال رشد است. نرخ رشد و مدت زمان آن به نوع مو و محل رویش آن بستگی دارد. همیشه حدود 90% مویی که روی سر شماست، در این مرحله قرار دارد.
• مرحله کاتاژن: مو در این مرحله وارد فاز تغییر می‌شود. در این فاز که حدود سه ماه طول می‌کشد و کمتر از 1% موی سر را درگیر می‌کند، مو از رشد باز می‌ایستد. 
• تلوژن: در این مرحله که فاز آخر است، مو برای ریزش آماده شده و از فولیکول خارج می‌شود. معمولا 100 تا 150 تار مو روزانه در همین مرحله هستند و می‌ریزند. وقتی این دوره دوباره شروع می‌شود، این تارهای قدیمی با تار موهای جدید جایگزین می‌شوند.

علائم

ریزش مو که در اثر بیماری‌های تیروئیدی به وجود بیاید، دارای علائمی به شرح زیر است:

• ریزش مو پراکنده و نازک‌شدن تارهای مو در تمامی سر
• ریزش مویی که در قسمت‌های مختلف سر به وجود می‌آید و منجر به قسمت‌های دایره‌‌شکل بی‌مو می‌شود. ریزش مو در سایر قسمت‌های بدن به غیر از سر. یکی از ویژگی‌های منحصر بفرد کم‌کاری تیروئید، ریزش موهای لبه‌های ابرو است.
• تغییر در بافت موها. تیروئید پرکار ممکن است منجر به خشکی یا زبری مو شود. در حالیکه کم‌کاری تیروئید منجر به نرمی و ظرافت مو می‌شود.

همچنین بخوانید:  عوامل مؤثر بر ریزش مو و راه‌های جلوگیری از آن

الگوهای ریزش مو ممکن است متفاوت باشند

با وجود اینکه نازک‌شدن تارهای مو در افراد مبتلا به مشکلات تیروئیدی شایع‌ است، به وجود آمدن قسمت‌های بی‌مو در سر، مختص به الگوی آلوپسیا آره‌آتا‌ است. نوعی بیماری خود ایمنی که اغلب، نه همیشه، در نتیجه مشکلات تیروئیدی به وجود می‌آید.

علل

مشکلات تیروئیدی زمانی به وجود می‌آیند که تولید طبیعی هورمون‌های تیروئیدی مختل شود. هورمون‌های اصلی تری‌یدوتیرونین (T3) و تیروکسین (T4) هستند. چون تیروئید به انجام فرآیندهای بسیاری در بدن کمک می‌کند، عملکرد نامناسبش می‌تواند منجر به بیماری‌های مرتبط با ریزش مو شود.  علل مرتبط ریزش مو شامل موارد زیر است:

• آلوپسیا آره‌آتا‌: نوعی مشکل خودایمنی است که در نتیجه مشکلات تیروئیدی به وجود می‌آید. در اثر این بیماری، سیستم ایمنی بدن به فولیکول‌‌های مو حمله و در فرآیند طبیعی رشد مو اختلال ایجاد می‌کند. به‌ دنبال این اتفاق، قسمت‌های بی‌مو روی سر به وجود می‌آیند.
• داروهای تیروئید: کاربی‌مازول و پروپیل‌تیوراسیل ممکن است، در موارد نادر، منجر به ریزش‌مو شود.

با اینکه بیماری‌های تیروئیدی مزمن ممکن است منجر به ریزش مو شوند، لازم به ذکر است، با درمان تیروئید، رویش مجدد مو مجددا از سر گرفته می‌شود (البته ممکن است مدت‌ها طول بکشد و همچنین ناقص اتفاق بیفتد).

• سایر بیماری‌های خود ایمنی: لوپوس یک بیماری خودایمنی است که به تیروئید مربوط است و ممکن است منجر به ریزش مو شود. ریزش موی مرتبط با لوپوس، در نتیجه زخم‌هایی که روی پوست سر ایجاد می‌کند، اتفاق می‌افتد. در اثر این عارضه، فولیکول‌های مو جای خود را به زخم می‌دهند، در نتیجه ریزش موی حاصل، دائمی است. 

همچنین بخوانید: تأثیر هورمون‌های تیروئیدی بر ریزش مو

تشخیص

اگر برای شما مشکلات تیروئیدی تشخیص داده شده‌باشد، پزشکتان احتمال می‌دهد ریزش‌مویتان نیز به همین علت باشد. اگر برایتان بیماری تیروئیدی یا بیماری خودایمنی دیگری تشخیص نداده‌ باشند، پزشکتان ممکن است برای ریشه‌یابی مشکل یا بیماری دیگری (مثل لوپوس) که منجر به ریزش مو شده از شما آزمایش‌هایی بگیرد.

پزشک ممکن است سایر علل ریزش مو  که شامل موارد زیر هستند را نیز بررسی کند:

• عدم تعادل هورمونی (مانند دوران یائسگی)؛
• کمبود مواد مغذی مثل پروتئین و آهن که می‌توانند منجر به ریزش مو شوند؛
• عوارض جانبی دارو: داروهای خاصی مانند داروهای رقیق‌کننده خون و داروهایی که برای درمان فشار خون بالا تجویز می‌شوند.

درمان

درمان بیماری‌های مرتبط با ریزش مو معمولا توسط مصرف دارو متناسب با علت ریشه‌ای مشکل انجام می‌شوند. اغلب اوقات، تنظیم هورمون‌های تیروئیدی، مشکل ریزش مو را برطرف می‌کنند. البته ممکن است چند ماه طول بکشد که موها مجددا رشد کنند.

پزشکتان ممکن است داروهای زیر را برای افزایش سرعت رشد مو تجویز کند:

• روگین(ماینوکسیدیل): یک محلول است که باید روی کف سر مالید. می‌توان این محلول را بدون نسخه نیز تهیه کرد.
• پروپشیا (فیناستراید): نوعی قرص است که تنها با نسخه پزشک می‌توان تهیه کرد و جهت درمان الگوهای ریزش موی مردانه تجویز می‌شود (زنان باردار یا زنانی که قصد بارداری دارند نباید از این قرص استفاده کنند).

همچنین بخوانید: ترفندهایی برای داشتن موهای سالم و پرپشت

چکیده

ریزش‌مو می‌تواند اضطراب‌آور باشد اما اگر مشکلات تیروئیدی علتش باشند، به احتمال زیاد می‌توان آن را متوقف کرد. در همین حین، سعی کنید با برخورد آرام با موهای خود، از تشدید ریزش جلوگیری کنید. بیش از حد موهای خود را شانه نزنید، از رنگ مو استفاده نکنید و موهای خود را به حالتی نیارایید که منجر به کشیدگی ریشه شود (مثل مدل گوجه‌ای سفت). اگر داشتن موهای نازک یا قسمت‌های بی‌مو در سر ناراحتتان می‌کند، پوشیدن روسری یا کلاه‌گیس تا هنگام رویش مجدد مو را می‌توانید در نظر بگیرید.

The post رابطه مشکلات تیروئیدی و ریزش مو appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

نشانه‌های کم‌خونی در بدن

کم‌خونی با علائمی همراه است و به این دلیل رخ می‌دیدند که اعضای بدن نمی‌توانند آنچه را که لازم دارند، دریافت کنند و به‌درستی کار خود را انجام دهند. نشانه‌های کم‌خونی عبارت‌اند از: تپش قلب، تنگی نفس، سرگیجه، رنگ‌پریدگی، خستگی زودرس، ریزش مو، کاهش توانایی جسمی، تغییرات خلقی، کاهش تمرکز حواس و کاهش میزان یادگیری هستند.

تشخیص کم‌خونی

کم‌خونی می‌تواند با یک آزمایش خون ساده به نام شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC) تشخیص داده شود. تست CBC چندین مؤلفه را اندازه‌گیری می‌کند که شامل:

• تعداد گلبول‌های سفید (WBC)
• تعداد گلبول‌های قرمز (RBC)
• هماتوکریت (Hct)
• هموگلوبین (Hbg)
• حجم متوسط یک گلبول قرمز (MCV)
• میانگین متوسط وزن هموگلوبین در یک گلبول قرمز (MCH)
• میانگین غلظت هموگلوبین سلولی (MCHC)
• گستره توزیع گلبول‌های قرمز (RDW)
• شمارش پلاکت Plt) )
• متوسط حجم پلاکت (MPV)

علت کم‌خونی

هر فرایندی که طول عمر طبیعی یک گلبول قرمز را مختل کند، ممکن است باعث کم‌خونی شود.

طول عمر طبیعی گلبول قرمز معمولاً حدود 120 روز است. گلبول‌های قرمز در مغز استخوان ساخته می‌شوند.

کم‌خونی عمدتاً از طریق دو مسیر اساسی ایجاد می‌شود:

1. کم‌خونی ناشی از کاهش تولید گلبول قرمز یا هموگلوبین
2. افزایش ازدست دادن و تخریب سلول‌های خون

MCV (Mean Corpuscular Volume) طبقه‌بندی متداول کم‌خونی بر اساس حجم گلبول‌های قرمز است که به سه دسته تقسیم می‌شود:

کم‌خونی میکروسیتیک:

• MCV کمتر از 80 فمتولیتر و حجم سلولی کم است.
• این کم‌خونی درنتیجه کمبود هموگلوبین است که موجب کوچک‌تر شدن گلبول‌های قرمز و کاهش حجم آن‌ها می‌شود؛ درنتیجه، شاخص MCV از محدوده طبیعی کمتر خواهد شد.

این کم‌خونی درنتیجه ی موارد زیر بروز می کند:

• کمبود آهن
• عادت ماهانه در زنان
• بیماری‌های هموگلوبین مانند اشکال در ساخت گلوبین و عدم اتصال ‌آهن به هم (کم‌خونی سیدروبلاستیک)

کم‌خونی نورموسیتیک:

• MCV در محدوده 80 تا 100 فمتولیتر و حجم سلولی طبیعی است.
• هموگلوبین کاهش یافته ولی اندازه گلبول‌های قرمز طبیعی است.
• علت کم‌خونی نوموریستیک خونریزی، کم‌خونی وابسته به بیماری‌های مزمن و نارسایی مغز استخوان است.

کم‌خونی ماکروسیتیک:

• MCV بیشتر از فمتولیتر 100 و حجم سلولی بزرگ است.
• این نوع کم‌خونی به علت کمبود ویتامین B12 یا اسیدفولیک است.

درمان کم‌خونی

درمان کم‌خونی متفاوت است و بستگی به عامل وجود آورنده کم‌خونی دارد.

از عوامل ایجادکننده کم‌خونی می‌توان به کمبود عناصر ضروری بدن، خونریزی، ناهنجاری‌های ژنتیکی، بیماری‌ها، مسمومیت و مصرف دارو اشاره کرد.

شایع‌ترین علت آنمی، کمبود آهن است.

• خوردن مکمل‌های آهن و غذاهای حاوی آهن مانند جگر، گوشت قرمز بدون چربی، زرده تخم‌مرغ، میوه‌های خشک‌شده، عدس و لوبیا، سبزی‌ها سبز برگ‌پهن مانند اسفناج، کلم و یا غلات حاوی آهن غنی‌شده به تامین آهن مورد نیاز بدن کمک می‌کند.
• مصرف مواد خوراکی که جنب آهن را در بدن افزایش می‌دهد مانند مواد غذایی حاوی ویتامین Cدر مرکبات، کیوی، توت‌فرنگی، کلم و اسید مالیک و اسید تارتاریک  در هویج، گوجه فرنگی، و شلغم
• مصرف مواد غذایی حاوی اسیدفولیک و ویتامین B12مانند مرغ، بوقلمون، ماهی، کلم بروکلی، تخمه آفتابگردان، مارچوبه، موز و سبزی‌ها تیره و برگ‌دار
• پرهیز از نوشیدن قهوه و چای و مواد غذایی کلسیم‌دار همراه با وعده‌های غذایی، زیرا که تانن موجود در چای و کلسیم موجود در لبنیات جذب آهن در بدن را دشوار می‌کنند.

درمان کم‌خونی ناشی از ناهنجاری‌های ژنتیکی مانند کم‌خونی داسی شکل، سرطان خون، سرطان مغز استخوان و … نیاز به تشخیص پزشک و درمان تخصصی دارد.

The post انواع کم‌خونی و درمان آن appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.