روغن‌های حاوی تری گلیسیریدهای با زنجیره متوسط از منابع غذایی متعددی به دست می‌آیند؛ این در حالی است که تنها منبع روغن نارگیل، میوه نارگیل بوده و این میوه علاوه بر آن منبع خوبی از MCTها نیز به شمار می‌آید. روغن MCT در کاهش وزن و فراهم آوردن انرژی لازم برای بدن نقش دارد. در حالی که اثربخشی روغن نارگیل بیشتر در خصوص پخت و پز و مصارف زیبایی مطرح است. 

روغن MCT چیست و چه کاربردهایی دارد؟

روغن MCT به عنوان یک مکمل رژیم غذایی شناخته می‌شود و تماماً از تری گلیسیریدهای با زنجیره متوسط تشکیل شده است. چربی موجود در MCT مشابه چربی موجود در روغن نارگیل، روغن پالم کرنل و محصولات لبنی است. کارخانجات ساخت روغن MCT این ترکیب را از طریق پالایش روغن نارگیل یا روغن نخل به دست می‌آورند. 

MCTها به صورت چربی‌های اشباع در ترکیبات غذایی حضور داشته و در مقایسه با این چربی‌های اشباع، از زنجیره‌های کربنی کوتاه‌تری ساخته شده‌اند. همین امر موجب می‌گردد که هضم این روغن‌ها آسان‌تر گردیده و فرآیند جذب آن‌ها به طور مستقیم از طریق کبد صورت گیرد. 

علاوه بر آن، بدن قادر است MCTها را به مولکول‌های کتون مبدل سازد. کتون‌ها ترکیباتی هستند که به دنبال متابولیسم سریع چربی در کبد ایجاد می‌شوند. بدن از این کتون‌ها به عنوان یک منبع انرژی برای مغز استفاده نموده و آن را به عنوان جایگزین شکر یا گلوکز به کار می‌برد.

چهار نوع مختلف از این ترکیبات شناخته شده که هر یک از تعداد اتم‌های کربن متفاوتی تشکیل شده‌اند:

• کاپروئیک اسید؛ که ۶ اتم کربن دارد.
• کاپریلیک اسید؛ که حاوی ۸ اتم کربن است.
• کاپریک اسید؛ با ۱۰ اتم کربن
• و در نهایت لوریک اسید که ۱۲ کربنه است.

لوریک اسید علی رغم MCT بودن، مانند یک تری گلیسیرید با زنجیره طویل عمل می‌کند و هضم و جذب آن مطابق با روش هضم و جذب اسید های چرب بلند زنجیر و دیگر چربی‌های اشباع صورت می‌گیرد. منظور از اسیدهای چرب بلند زنجیر چربی‌های اشباعی است که بیش از ۱۲ اتم کربن دارند.

تفاوت MCT و روغن نارگیل در آن است که روغن نارگیل از گوشت نارگیل خشک شده به دست می‌آید و تقریباً ۹۰ درصد آن از چربی اشباع تشکیل شده است. 50 درصد از این چربی‌های اشباع از نوع MCT هستند. به علاوه ۹ درصد باقی مانده از چربی‌های موجود در روغن نارگیل،‌ به صورت ترکیبات غیراشباع در آن حضور دارند. MCT اصلی در روغن نارگیل از نوع لوریک اسید بوده که تقریباً ۵۰ درصد از MCTهای این روغن را تشکیل می‌دهد. 

تفاوت MCT و روغن نارگیل

با توجه به این که روغن نارگیل حاوی مقادیر زیادی از چربی‌های MCT است، بسیاری از خصوصیات آن نیز با روغن MCT اشتراک دارد. در رژیم غذایی کتوژنیک که نوعی رژیم سرشار از چربی‌ها و با مقادیر پایین کربوهیدرات است، ترکیب MCT و روغن نارگیل به کرات به کار رفته است. 

روغن MCT و روغن نارگیل هر دو غنی از چربی و فاقد کربوهیدرات بوده و این امر موجب می‌شود که این ترکیبات برای مدت طولانی‌تری به فرد احساس سیری بدهند. با وجود این، در سال ۲۰۱۷ محققان دریافتند که روغن MCT تأثیر بیشتری بر روی احساس سیری در افراد ایفا می‌کند. 

مزایای مشترک این روغن‌ها کدام است؟

علاوه بر تفاوت MCT و روغن نارگیل که پیش تر به آن پرداختیم، برخی از فواید بالقوه روغن MCT در زیر توضیح داده شده است:

موجب کاهش سطح کلسترول‌های مضر می‌شود

تحقیقات صورت گرفته در این زمینه در سال ۲۰۱۸ نشان داده است که MCTها سطح کلسترول LDL که کلسترول مضر در خون است را کاهش داده و در عوض موجب افزایش میزان لیپوپروتئین‌های با چگالی بالا (HDL) می‌گردند. HDL عموماً به کلسترول‌های مفید خون اطلاق می‌گردد. با این حال، مطالعات بیشتر برای یافتن نقش این ترکیبات بر روی کلسترول خون در انسان‌ها در حال انجام است.

همچنین بخوانید: آنچه باید درباره تری‌گلیسیرید و کلسترول خود بدانید

فعالیت مغز و حافظه را بهبود می‌بخشد

اکثر انرژی مورد نیاز مغز افراد از گلوکز تأمین می‌شود. این در حالی است که در بیماران آلزایمری، مغز قادر به استفاده از این گلوکز نبوده و به جای آن از ترکیبات کتونی به عنوان سوخت سلولی بهره می‌جوید. این موضوع تا حدی بیانگر آن است که MCTها در سلامت مغز در دراز مدت نقش دارند؛ اما هنوز نتایج این تحقیقات به اثبات نرسیده است. 

MCTها می توانند موجب کاهش وزن شوند

یک مطالعه صورت گرفته در سال ۲۰۱۴ نشان می‌دهد که روغن MCT موجب افزایش سطح هورمون‌های سیری در مردان چاق می‌گردد. این احساس کاهش اشتها به نوبه خود به مصرف کمتر مواد غذایی و پیشگیری از چاقی مفرط در افراد خواهد انجامید. 

با این حال این مطالعه با مشکل محدودیت نمونه مواجه بوده و برای مثال تنها مردان را در مطالعه شرکت قرار داده است. تحقیقات بیشتر در این زمینه همچنان ادامه دارد. 

مطالعه دیگری در سال ۲۰۱۵ به این نتیجه دست یافته است که جایگزینی LCT با MCTها در رژیم غذایی احتمالاً در کاهش وزن نقش دارد. این مطالعه نیز نیاز به بررسی‌های بیشتر برای تأیید اثر این جایگزینی خواهد داشت. 

تفاوت MCT و روغن نارگیل در بحث فواید این ترکیبات، علاوه بر موارد فوق، برخی مزایای اختصاصی روغن نارگیل از قبیل کاهش استرس، بهبود وضعیت پوست و مو و پیشگیری از بیماری‌های کبدی و نیز بهبود سلامت دندان‌ها را در بر می‌گیرد. 

کاهش استرس

محققان در سال 2015 دریافتند که روغن نارگیل، استرس ناشی از فعالیت فیزیکی را در موش‌های آزمایشگاهی کاهش می‌دهد. با این حال این تحقیقات نیز کامل نبوده و برای اثبات رابطه مستقیم این دو عامل باید مطالعات بیشتری بر روی فواید روغن نارگیل صورت گیرد.

همچنین بخوانید: راه‌های مدیریت استرس

سلامت پوست و مو

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۲۱ صورت گرفته است، نشان می‌دهد که روغن نارگیل احتمالاً در سلامت مو نقش دارد. محققان بر این باورند که استعمال روغن نارگیل بر روی موها در طول شب، میزان مقاومت کششی موها را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. علاوه بر آن پیش‌تر نقش روغن نارگیل در پیشگیری از آسیب موها به اثبات رسیده است. 

مطالعات نشان می‌دهند که مصرف روغن نارگیل همچنین برای درمان درماتیت آتوپیک مؤثر بوده و خواص ضد التهابی بر روی پوست افراد دارد. روغن نارگیل از سد دفاعی طبیعی پوست محافظت می‌کند.   

سلامت دندان‌ها

روغن نارگیل می‌تواند به عنوان یکی از درمان‌های مؤثر در بهبود برفک دهانی به کار رود. این ماده همچنین در بهبود التهاب لثه و در نتیجه کاهش میزان بروز پوسیدگی دندان نقش دارد. 

جمع بندی

در این مقاله در مورد تفاوت MCT و روغن نارگیل از نظر خواص و موارد کاربرد صحبت کردیم. فواید سلامتی این دو ماده تا حد زیادی با یکدیگر هم پوشانی داشته و بخش قابل توجهی از روغن نارگیل، خود از MCTها تشکیل شده است. روغن MCT اثر قابل توجهی بر روی کاهش وزن دارد. این در حالی است که کاربرد روغن نارگیل بیشتر در مصارف زیبایی و مراقبت از پوست مطرح است. نکته آخر اینکه مصرف بیش از حد این ترکیبات به دلیل اشباع بودن مولکول‌های چربی موجود در آن‌ها خطرناک بوده و توصیه نمی‌شود.

The post تفاوت MCT و روغن نارگیل در چیست؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

اصولاً روغن‌ها دسته‌ای از مایعات هستند که با آب مخلوط نمی‌شوند و به دلیل چگالی پایینی که دارند روی آب شناور می‌مانند. روغن به چربی اطلاق می‌شود که در درجه حرارت محیط معمولاً به حالت مایع باشد به جزء روغن نباتی و روغن حیوانی.

همه انواع روغن‌ها،مخلوطی از چربی‌های اشباع،غیراشباع دارای بیش از یک پیوند دوگانه و یا غیراشباع دارای یک پیوند دوگانه می‌باشند.

در ادامه به انواع روغن‌ های خوراکی و ویژگی‌های اصلی آن‌ها می‌پردازیم.

روغن‌زیتون:

سابقه مصرف آن به هزاران سال قبل می‌رسد  و شواهدی وجود دارد که از 3000سال قبل در یونان مصرف‌شده است. این روغن سرشار از بهترین نوع چربی یعنی mufa است و در کاهش کلسترول خون و درنتیجه کاهش بیماری‌های قبلی عروقی مفید است.

روغن‌زیتون خالص:

مرغوب‌ترین نوع روغن‌زیتون است ،رنگ و عطر آن بیش از سایر انواع روغن‌زیتون است.هرچه روغن‌زیتون بیشتر تحت فرآوری صنعتی قرار گیرد بو، طعم و مواد مفید آن کاهش می‌یابند.

روغن ذرت:

از دانه‌های ذرت به‌دست‌آمده و به‌طور عمده حاوی چربی‌های اشباع و همچنین حاوی ویتامین E است.

روغن آفتابگردان:

بیشتر حاوی چربی‌های  pufaو به دلیل سرشار بودن از ویتامین Eتا حد زیادی نسبت به فاسدشدن مقاوم است.

روغن بادام‌زمینی:

این روغن نیز همانند روغن‌زیتون بیشتر از چربی‌های بسیار مفید غیراشباع دارای یک پیوند هیدروژنی تشکیل‌شده و سرشار از ویتامین E است.

روغن سویا:

از لوبیای سویا به‌دست‌آمده، رنگ آن به زرد روشن میزند و بیشتر از PUFAتشکیل‌شده است.

روغن کنجد:

انواع متعددی دارد و به‌طور عمده از چربیPUFAتشکیل‌شده است.

روغن گردو:

انواع متعددی دارد و به‌طور عمده از چربی‌های PUFA تشکیل‌شده است.

روغن تخمه‌کدو:

تخمه‌کدو تنبل حاوی 30 تا 40 درصد چربی است و رنگ روغن آن تیره‌تر از سایر انواع روغن است.

روغن ماهی:

این روغن بیشتر حاوی چربی‌های غیراشباع است و نزدیک به 45 درصد از چربی آن را چربی‌های بسیار مفید MUFAتشکیل می‌دهند.

روغن نارگیل:

هرچند فاقد کلسترول است، ولی نوع چربی آن بیشتر از نوع مضر یعنی چربی اشباع است.

روغن پالم:

سرشار از آلفا و بتاکاروتن است، هرچند بیشتر چربی آن از نوع مضر یعنی چربی اشباع است ولی میزان آن کمتر از روغن نارگیل و میزان چربی مفید آن بیش از روغن نارگیل است.

روغن کلزا(کانولا) :

این روغن از بهترین منابع اسیدهای چرب امگا 3 و امگا6 بوده و حاوی:

• 19 درصد چربی امگا 3
• 57 درصد چربی امگا6
• 2 درصد اسید گامالینولئیک

بین روغن‌های گیاهی،پس از روغن‌زیتون،از بیشترین میزان اسیدهای چرب مفید MUFAتشکیل‌شده است.

هرچه روغن در حرارت محیط بیشتر قوام مایع داشته و شفاف‌تر باشد روغن مناسب‌تری است.

میزان کالری، ویتامین E، چربی و انواع اسید چرب موجود در برخی انواع روغن فوق در جدول 1 ذکرشده‌اند.

فواید خاص انواع روغن‌ های خوراکی

1-پیشگیری از بیماری قلبی و مغزی:

مصرف روغن‌زیتون باعث کاهش کلسترول خون به میزان حدود 10 درصد می‌شود و بنابراین احتمال خطر ابتلا به بیماری سرخرگ‌های کرونر قلب یا بیماری‌های سرخرگ‌های مغزی را کاهش می‌دهد و روغن سبوس برنج نیز به دلیل دارا بودن عنصر فعالی بنام اوریزانول که مانع جذب کلسترول در بدن می‌شود به پیشگیری از این بیماری‌ها کمک می‌کند.

2-کاهش لخته شدن خون:

روغن شاه دانه، بزرک ( روغن تخم کتان ) و روغن ماهی حاوی اسیدهای چرب امگا3 می‌باشند که به نظر می‌رسد در کاهش غلظت خون و کاهش تشکیل لخته‌های خونی مؤثر واقع شوند.بنابراین با کمتر شدن احتمال لخته شدن خون، لخته به میزان کمتری به قسمت‌های آسیب‌دیده در دیواره سرخرگ‌ها می‌چسبد.

3-کند کردن روند پیری:

به نظر می‌رسد خواص آنتی‌اکسیدانی روغن آویشن  فرآیند سالخوردگی را کند می‌کند.

مطالعات مختلف نشان داده‌اند که در تمام حیوانات، سالخوردگی با کاهش روزافزون سطح اسیدهای چرب غیراشباع با زنجیره بلند در بافت‌های بدن در اثر اکسید شدن ارتباط دارد. این اسیدهای چرب به‌طور طبیعی غشا سلول‌ها را انعطاف‌پذیر و سالم نگه‌داشته و همچنین در تولید بعضی مواد شبه هورمونی فعال در چشم، مغز، قلب، مفاصل و پوست مؤثر می‌باشند.آنتی‌اکسیدان‌های موجود در روغن آویشن،باعث کاهش اکسید شدن اسیدهای چرب و عوارض ناشی از آن می‌شوند. دادن روغن آویشن به حیوانات باعث شده که آن‌ها در سنین پیری بینایی، قدرت بافت ماهیچه‌ای و هوشیاری خود را بهتر حفظ نمایند.

4-مقابله با عفونت‌ها:

روغن سیر به جلوگیری و درمان عفونت‌های باکتریایی،ویروسی و قارچی کمک می‌کند؛این روغن دارای خواص ضد میکروبی بوده و باعث تحریک سیستم ایمنی شود.

5-اثرات ضدالتهابی:

روغن بزرک ( کتان )،کلزا و ماهی دارای اسیدهای چرب ضروری و اثرات ضدالتهابی در بدن هستند و می‌توانند به کاهش علائم روماتیسم مفصلی، بیماری پسوریازیز و اگزمای پوستی که به‌طور عمده ناشی از التهاب هستند؛کمک کنند.

بدن اسیدهای چرب را به پروستاگلندین ها تبدیل می‌کند که در مقابله با التهاب در سلول‌ها نقش دارند.

جدول 1

کره گیاهی یا مارگارین

• کره گیاهی در سال 1869توسط یک شیمیدان فرانسوی اختراع شد.
• میزان کالری و چربی آن همانند کره حیوانی است.

انواع مختلف روغن در تهیه مارگارین بکار می‌رود ازجمله:

روغن سویا و آفتابگردان.

مارگارین دو نوع نرم یا سخت دارد که انواع نرم نسبت به انواع سخت سالم‌ترند زیرا اسیدهای چرب مضر ترانس کمتری دارند.در جریان تولید مارگارین سخت، چربی مضر ترانس تولید می‌شود، به‌علاوه مارگارین جامد حاوی چربی‌های مضر اشباع نیز است. ازآنجاکه مارگارین های جامد چندین برابر انواع نرم، چربی مضر ترانس دارند عوارضی مشابه روغن‌های جامد دارند،بنابراین مصرف نوع نرم آن توصیه می‌شود.

The post باارزش ‌ترین و بی‌ارزش ترین روغن‌ها appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.