به‌طورکلی وزن کودک نباید از اندازه نرمال کمتر شود و از دست دادن وزن حتی در کودکان چاق به معنی وجود یک مشکل است، مگر آنکه که خلاف آن اثبات شود.

رفتار غیرعادی کودک که معمولاً والدین از آن شکایت می‌کنند شامل موارد زیر می باشد:

• امتناع از غذا خوردن
• عصبانیت فرزند هنگام غذا دادن به آن
• ترس از افزایش وزن و تصور نادرست از تناسب‌اندامشان
• پنهان کردن و احتکار مواد غذایی
• حمام رفتن بعد از صرف غذا
• کاهش وزن یا عدم رشد
• ریزش موی سر
• رشد مو در بدن
• تغییرات شخصیتی مانند تحریک‌پذیری و افسردگی، گوشه‌نشینی، سرخوردگی اجتماعی
• ورزش بیش‌ازحد
• بیش فعالی
• پرش و ایستادن‌های مکرر
• امتناع از نشستن

علت بی‌اشتهایی کودکان

یکی از عوامل مؤثر در بی‌اشتهایی کودکان اختلالات روانی و فضای غیر صمیمی اعضای خانواده است.

ازجمله عللی دیگری که موجب اختلالات تغذیه‌ای و بی‌اشتهایی کودکان از سنین بسیار پایین (چند ماه اول زندگی) می شود می توان موارد زیر را نام برد:

• کمبود محبت
• افسردگی والدین
• پرخاشگری
• دعوای مکرر والدین
• غذا خوردن انفرادی
• به دنیا آمدن فرزند جدید و عکس‌العمل‌های نامناسب رفتاری

اگر والدین با عصبانیت و اجبار به کودکشان غذا بدهند، کودک تمایل به غذا خوردن را از دست می‌دهد و حتی در صورت گرسنه بودن بهانه‌گیر و لجباز می‌شود.

گاهی استرس و افسردگی کودک ناشی از فشارهای بیرون خانه مانند مدرسه، تکالیف و دوستان است که علاوه بر بی‌اشتهایی، بی‌خوابی و عدم علاقه به انجام کارهای روزانه در فرزند نیز مشاهده می‌شود.

ممکن است والدین به دلیل مشغله کاری قادر به طبخ غذای خانگی و آماده کردن میان وعده‌های سالم مانند میوه، مغزیجات، لقمه نخواهند بود. در این صورت غذاهای پرکالری و باارزش تغذیه‌ای پایین مانند ساندویچ و تنقلات مانند چیپس، کیک و شیرینی جای تغذیه سالم کودک را می‌گیرد.

بی‌اشتهایی کودکان در دوران بیماری و مصرف دارو نیز متداول است.

در این دوران بی‌اشتهایی، از دست دادن انرژی و کاهش وزن به دلیل مقابله بدن با عوامل بیماری‌زا رخ می‌دهد. نوع بیماری کودک نیز در بی‌اشتهایی کودک و کاهش وزن تأثیر دارد.

از جمله مواردی که سبب بی اشتهایی کودک می شود:

• حساسیت به مواد غذایی
• عدم جذب مواد غذایی توسط سیستم گوارش
• تب
• اسهال
• استفراغ
• یبوست
• کرم روده
• کم‌خونی
• از دست دادن حس چشایی
• خستگی
• بی‌تحرکی
• مصرف داروها مانند آنتی‌بیوتیک

بی‌اشتهایی عصبی

بی‌اشتهایی عصبی نوعی اختلال روانی است که در آن فرد از خوردن غذای کافی با وجود گرسنگی امتناع می‌ورزد یا غذاهای کم‌کالری و کم‌چرب را برای خوردن انتخاب می‌کند.

تصور نادرست از شکل بدن، تناسب‌اندام و همچنین ترس از افزایش وزن عامل بی‌اشتهای عصبی است.

توصیه‌های کلی برای رفع بی‌اشتهایی کودکان:

در اکثر موارد والدین برای اختلالات خوردن فرزندشان مقصر نیستند، بااین‌حال با تمام انرژی برای بهبود کودکشان تلاش می‌کنند و برای ارائه یک برنامه ثابت و اصولی از یک گروه‌ درمانی شامل پزشک، روانشناس و متخصص تغذیه کمک می‌گیرند.

توصیه‌هایی که می‌توان برای بهبود روند تغذیه کودکان پیشنهاد کرد به شرح زیر است:

• هنگام غذا دادن به کودک صبر، حوصله و آرامش داشته باشید و آن را مجبور به خوردن غذا نکنید به‌خصوص زمانی که کودک بیمار است.
• اگر فرزند شیرخوار مبتلابه بیماری‌های اسهال و عفونت‌های تنفسی است، افزايش تغذيه با شير برای بهبود سریع‌تر کودک مفید است.
• برای فرزندان بالای شش ماه تهیه غذای تازه و گرم مانند سوپ همراه با سبزی‌ها و حبوبات را انتخاب کنید. زرده تخم‌مرغ، غلات، گوشت، ماهی و حبوبات برای تقویت کودک نیز مفید هستند.
• اگر کودک استفراغ می‌کند، غذا را بافاصله زمانی دو تا چهار ساعته و به مقدار کم به او بدهید.
• پس‌ازاینکه بیماری کودک بهبود پیدا کرد، وعده‌های غذایی را زیاد کنید و دقت داشته باشید املاح، ویتامین‌ها و پروتئین‌های غذای کودک بیشتر شود.

همچنین رعایت نکات زیر پیشنهاد می گردد:

• هیچ‌گاه کودک را مجبور به غذا خوردن، وعده شیرینی و تنقلات دادن و تهدید کردن نکنید.

• کودک خردسال خود را هنگام غذا خوردن آزاد بگذارید تا با غذای خود بازی کند و آن را لمس کند.
• بشقاب کودک را پر نکنید، از حجم غذای کم با تزئینات جذاب برای تشویق کودک به غذا خوردن استفاده کنید.
• میان وعده‌های غذایی کودکتان را با تنقلاتی مانند چیپس، شکلات، بیسکوییت و … پر نکنید و یا به مقدار خیلی کم استفاده کنید.
• آب‌میوه، میوه، آجیل و پوره بهترین میان وعده برای کوکانتان هستند.
• یک ساعت پیش از وعده اصلی از دادن میان وعده امتناع کنید.
• اجازه دهید فرزندتان در فرایند تهیه غذا، تزئین و چیدن میز به شما کمک کند، این‌گونه او را برای خوردن غذایی که در آن مشارکت داشته ترغیب خواهد شد.
• سعی کنید هنگام بازی کودک، دویدن و مشاهده تلویزیون به کودک غذا ندهید بلکه محیط آرامی برای این کار انتخاب کنید.
• اگر کودکتان غذایی را دوست دارد، به سلیقه او احترام بگذارید و آن غذا را به‌دفعات بیشتر تهیه کنید
• همواره آداب غذا خوردن مانند غذا خوردن در ساعت معین، شستن دست‌ها پیش از غذا، کنار خانواده غذا خوردن، تشکر کردن، خوش برخوردی هنگام صرف غذا را رعایت کنید و به کودکتان هم آموزش دهید.

The post بی‌اشتهایی کودکان و درمان آن appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

“اختلالات خوردن” طیف وسیعی از رژیـم گرفتن بیش‌ازاندازه تا سندرم کامل اختلالات خوردن را دربر می‌گیرد.

بهترين پیش‌بینی کننده‌های پيشرفت درمان در روان درمانگري متمركز:

• خود آشکارسازی ( بروز افکار و هیجانات )
• درگيري عاطفي ( تعلق داشتن به افراد خاصی )

اختلال در غذا خوردن پيچيده و چندوجهی است و به فشارهاي اجتماعي و فرهنگي حساسيت زيادي دارد. نكته مشترك در همه اين نظریه‌ها اين است كه تغذيه با مسائل روان‌شناختی رابطه دارد.

بيماران مبتلابه بی‌اشتهایی عصبي وزن ازدست‌داده و ترس از چاق شدن دارند و ديدگاه آن‌ها نسبت به وضعيت ظاهري و وزن بدن مختل می‌شود . بيماران مبتلابه پرخوري عصبي نيز با دوره‌های مكرر سورچراني و روش‌های نامناسب كنترل وزن ازجمله استفراغ خودخواسته و سوءاستفاده از ديورتيك ها (داروهای مدر) و مسهل‌ها مشخص می‌شود.

عوارض عمده اختلالات در غذا خوردن عبارت‌اند از :

اختلالات الكتروليتي، مايعات بدن و آريتمي ها

بی‌اشتهایی عصبي :

• امتناع از حفظ وزن حداقلي براي سن و قد (BMI زیر 17.5).
• ترس شديد از افزايش وزن يا چاق شدن حتي باوجود کم‌وزنی.
• كاهش وزن خودخواسته از طريق خودداري از مصرف غذاهاي چاق‌کننده، تهوع خودخواسته، ورزش شديد و استفاده از سركوب کننده‌های اشتها يا ديورتيك ها.
• اختلال در تصوير ذهني كه فرد هميشه از شكل بدني خود (body image) می‌ترسد.
• اختلال گسترده در هورمون‌های درون‌ریز به‌خصوص در محور هيپوتالاموس- هيپوفيز و غدد جنسي. در صورت وقوع در پيش از بلوغ، وقايع بلوغ به تأخير افتاده يا متوقف می‌شود.

درمان تغذیه‌ای چاقي ناشي از اختلالات خوردن:

از طريق يك مدل رفتاري جديد ميزان برگشت وزن را به حداقل برساند.

اين مدل بر سه فاكتور اساسي تكيه می‌کند :

١- كمك به بيمار براي قبول و ارزش‌گذاری بر ميزان وزن ازدست‌داده شده و وزن حاصله.

٢- تشويق بيمار براي وفق پيدا كردن باثبات وزن نه تشويق براي كاهش وزن بيشتر به‌عنوان هدف.

٣- آموزش اصول و مهارت‌هایی براي كنترل وزن و قادر بودن براي به‌کارگیری آن‌ها.

درمان مدت‌زمانی در حدود 11 ماه را دربر می‌گیرد و مشتمل بر دو بخش است:

1.  كاهش وزن
2.  نگهداري وزن

بخش کاهش وزن

هدف بخش اول كاهش وزن و مطرح كردن موانع نگهداري وزن است.

در انتهاي اين بخش مريض ديگر نبايد كاهش وزن بيشتري را در تصور داشته باشد و برعكس بايد كنار آمدن با وزن موجود را قبول كند .

بخش نگهداری وزن

بخش دوم بر كمك به بيمار براي كسب تصوري از فكر و مهارت‌های رفتاري لازم براي حفظ طولانی‌مدت وزن متمركز می‌شود. برنامه كاهش وزن موردنظر مشتمل بر برخي سیاست‌ها و دستورالعمل‌ها است كه مراحل به ترتيب عبارت‌اند از:

مرحله اول: شروع رژيم

در طي آن به بيمار در مورد كاهش وزن و نگهداري وزن اطلاعاتي داده می‌شود.

مرحله دوم: پایه‌گذاری يك رژيم كاهش وزن ؛ حفظ و ادامه رژيم

این مرحله از جلسه دوم شروع می‌شود. در اين مرحله سعي می‌شود بيمار رژيمي محدود و در حدود 1500 كالري را انتخاب و مصرف نمايد. بیمار تشویق می‌شود تا رژيم موردنظر خود را با توجه به علايق و غذاهاي موردتوجه خود طرح‌ریزی كند.

مرحله سوم: مطرح كردن موانع كاهش وزن

مرحله ی سوم که به‌موازات مرحله دوم حركت می‌کند سعي در شناساندن مشكلات در سر راه رعايت رژيم کم‌کالری می‌کند.

مشكلاتي از قبيل:

• عدم پايش غذاي مصرفي
• اشتباه در انتخاب غذا
• مصرف الكل زياد
• ميان وعده‌های مكرر
• غذا خوردن در شرايط خاص روحي و رواني

مرحله چهارم: معرفي تغذيه صحيح

يعني آموزش به بيمار كه چگونه غذا بخوريم و وزن را افزايش ندهيم.

مرحله پنجم: بنا نهادن يك شيوه زندگي فعال‌تر

فعال‌تر بودن در عموميت را در نظر دارد نه‌فقط افزايش فعاليت ورزشي.

مرحله ششم: دلايل  كاهش وزن و تأكيد بر آن‌ها

در اين مرحله به متوجه كردن بيمار به شكل و ابعاد بدن خودش توجه می‌شود تا نسبت به برخي بيماران كه از حضور در مجامع عمومي خودداري می‌کنند، كمك شود و بدین‌وسیله تحريك شوند تا به‌طور دائم شكل و ابعاد بدني خودشان را چك كنند.

مرحله هفتم: آگاهی نسبت به اهداف کاهش وزن

در اين مرحله بيمار نسبت به اهداف كاهش وزن خودآگاهی پيدا می‌کند تا اهداف جانبي جاي اهداف اصلي را نگيرد. بيمار تشويق می‌شود تا وزن ازدست‌داده خود و وزن حاصله خود را موردتوجه قرار دهد و براي آن‌ها بها و ارزش قائل باشد.

مرحله هشتم: آگاه سازی بیشتر اهداف کاهش وزن

در اين مرحله نيز كه به‌موازات مرحله قبلي قرار دارد اهداف اصلي بيمار موردتوجه قرار می‌گیرد و پررنگ سازي می‌شود. در كل اين درمان در 24 تا 30 هفته اول به دنبال كاهش وزن است. بعدازاین مرحله شايد كاهش وزن كمتر شود يا متوقف شود . بنابراين در موارد 6 و 7 و 8 اين تفاوت بين وزن موردتقاضا و وزن کسب‌شده موردتوجه قرار می‌گیرد و بر شكل و ابعاد حاصل‌شده توجه می‌شود و به اين طريق بيمار خود به دنبال راهي براي نگهداري وزن خواهد بود.

در اين قسمت ما به دنبال راهي براي كنترل و نگهداري وزن هستيم و آموزش‌هایی چون پايش منظم وزن بيمار, آموزش فرهنگ صحيح تغذيه و آموزش مهارت‌های كاهش وزن و يا نگهداري آن را در برمی‌گیرد كه مواردي چون كاهش دريافت و افزايش فعاليت را با خود به همراه دارد.

خطرات اختلالات خوردن

اختلالات خوردن می‌تواند خطرات جسماني و رواني زيادي براي فرد به دنبال داشته باشد. زيرا مشخص‌شده است كه اين قبيل افراد معمولاً ديدگاه درستي در مورد خود و محيط اطرافشان نداشته و نگرشي منفي نسبت به بدن خوددارند كه آن‌ها را همواره دچار گناهمی‌نماید . ازاین‌رو قبل از هر اقدامی لازم است به مسائل روان‌شناختی آن‌ها توجه شده و دیدگاه‌های آن‌ها در مورد وزن و بدن تصحيح شود. نكته مهم براي مديريت شرايط اين افراد تأمین اطلاعات مناسب در مورد مسائل تغذیه‌ای، وزن مطلوب بدني، ميزان چربي مناسب براي سلامت بدني است .

The post سندرم اختلالات خوردن appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.