بارداری یکی از مهمترین مراحل و تجربیات زندگی است که برای حفظ سلامت مادر و در نهایت اطمینان از سلامت جنین به توجه و مراقبت زیادی نیاز دارد. اهمیت تغذیه در بارداری غیرقابل انکار و بسیار مهم است. تغذیه سالم در بارداری فواید زیادی برای مادر و جنین دارد. زنان باردار باید مطمئن شوند که رژیم غذایی آنها مواد مغذی و انرژی کافی را برای رشد مناسب نوزاد فراهم می کند. مادران باید از سلامت کافی بدن خود برای مقابله با تغییرات در این دوران اطمینان حاصل کنند.

 برای بارداری سالم ، رژیم غذایی مادر باید متعادل و مغذی باشد ، از جمله تعادل مناسب پروتئین ، کربوهیدرات ، چربی و طیف وسیعی از سبزیجات و میوه ها. یکی از اولین مواردی که مادران در دوران بارداری به آن توجه می کنند غذاهای ممنوعه این دوران است. خوشبختانه تعداد غذاهایی که می توان در دوران بارداری مصرف کرد بیشتر از غذاهایی است که نباید مصرف شوند. 

تغذیه سالم در بارداری

یکی از اولین مواردی که افراد در دوران بارداری به آن توجه می کنند غذاهای ممنوعه است. برخی از غذاها باید در دوران بارداری به ندرت مصرف شوند ، در حالی که از برخی دیگر باید اجتناب شود.

ماهی های حاوی درصد بالایی جیوه

جیوه یک عنصر بسیار سمی است که بیشتر در آبهای آلوده یافت می شود و در دوران بارداری ممنوع است. جیوه در مقادیر زیاد می تواند برای سیستم ایمنی ، سیستم عصبی و کلیه ها سمی باشد. همچنین می تواند مشکلات رشدی جدی در نوزادان ایجاد کند و حتی در مقادیر کم عوارض جانبی داشته باشد. جیوه در دریاهای آلوده یافت می شود ، بنابراین ماهی های بزرگ دریایی می توانند حاوی مقدار زیادی جیوه باشند. بهتر است از خوردن ماهی های دارای جیوه زیاد در این دوران و شیردهی خودداری کنید.

ماهی خام 

ماهی خام ، به ویژه صدف ، می تواند باعث عفونت های مختلف از جمله عفونت های باکتریایی ، ویروسی یا انگلی مانند نوروویروس ، سالمونلا ، ویبریو و لیستریا شود. برخی از این عفونت ها ممکن است فقط باعث ضعف شوند. سایر عفونت ها می توانند با عواقب جدی یا حتی کشنده به کودکان منتقل شوند. زنان باردار به ویژه در معرض عفونت لیستریا هستند. زنان باردار تا 10 برابر بیشتر از افراد عادی به لیستریا مبتلا می شوند.

این باکتری را می توان در خاک ، آب یا گیاهان آلوده یافت. ماهی خام می تواند در طول فرآوری ، از جمله خشک شدن یا دودی کردن، آلوده شود. لیستریا از طریق جفت به نوزاد منتقل می شود. حتی اگر هیچ نشانه ای از بیماری وجود نداشته باشد ، می تواند منجر به زایمان زودرس ، سقط جنین ، مرده زایی و سایر مشکلات جدی سلامتی شود. قطعاً توصیه می شود که زنان باردار از مصرف ماهی و صدف خام از جمله سوشی پرهیز کنند.

تخم مرغ خام

تخم مرغ خام می تواند به باکتری سالمونلا آلوده باشد. علائم عفونت سالمونلا شامل تب ، استفراغ ، یبوست و اسهال است. در موارد نادر ، عفونت ممکن است باعث زایمان زودرس ، گرفتگی رحم یا مرده زایی شود. پس برای داشتن تغذیه سالم در بارداری از مصرف آن خودداری کنید.

گوشت نپخته ، خام و فرآوری شده

خوردن گوشت پخته یا خام خطر ابتلا به چندین باکتری یا انگل را افزایش می دهد. این باکتری ها برای سلامتی نوزاد مضر هستند و احتمالاً منجر به تولد نوزاد مرده یا بیماری های عصبی شدید از جمله عقب ماندگی ذهنی ، نابینایی و صرع می شوند. زنان در دوران بارداری نباید از فرآورده های گوشتی فرآوری شده در رژیم غذایی خود استفاده کنند مگر اینکه به میزان کافی گرم شده باشند.

گوشت اندام ها از تغذیه سالم در بارداری

گوشت ارگان حاوی آهن ، روی ، سلنیوم ، ویتامین B12 ، ویتامین A و مس است که همه آنها برای مادر و نوزاد مفید هستند. با این حال ، مصرف بیش از حد ویتامین A در دوران بارداری توصیه نمی شود. مصرف بیش از حد ویتامین A ، به ویژه در سه ماهه اول بارداری ، می تواند منجر به سقط جنین و نقایص مادرزادی شود. اگرچه این منبع بیشتر مربوط به مکمل های ویتامین A است ، اما بهتر است به میزان بسیار کم در هفته از خوردن گوشت های اندام ها مانند جگر استفاده کنید.

کافئین

به طور کلی به زنان باردار توصیه می شود که مصرف کافئین خود را به کمتر از 200 میلی گرم در روز کاهش دهند. کافئین خیلی سریع جذب می شود و به راحتی به جفت منتقل می شود. نوزاد و جفت آنزیم های اولیه مورد نیاز برای متابولیسم کافئین را ندارند ، بنابراین سطح کافئین افزایش می یابد. نشان داده شده است که مصرف زیاد کافئین در دوران بارداری رشد جنین را محدود کرده و خطر وزن کم هنگام تولد را افزایش می دهد.         

میوه و سبزیجات شسته نشده 

سطح میوه ها و سبزیجات بدون شستشو یا پوست کندن ممکن است به چندین باکتری و انگل آلوده باشد.   اکثر نوزادانی که با باکتری توکسوپلاسما در رحم آلوده هستند از بدو تولد هیچ علامتی ندارند. با این حال ، علائمی مانند نابینایی یا اختلالات روانی ممکن است در اواخر زندگی ظاهر شوند. علاوه بر این ، درصد کمی از نوزادان آلوده با آسیب شدید چشم یا مغز متولد می شوند. در دوران بارداری ، با شستن کامل ، پوست کندن یا پختن میوه ها و سبزیجات ، خطر عفونت را به حداقل برسانید.

جوانه های خام

جوانه های خام شامل شبدر ، یونجه ، تربچه و ماش ممکن است آلوده به سالمونلا باشند. محیط مرطوب مورد نیاز دانه ها برای شروع جوانه زنی برای این نوع باکتری ها ایده آل است و شستن آنها تقریبا غیرممکن است. به همین دلیل توصیه می شود که زنان باردار به طور کلی از خوردن جوانه خام خودداری کنند. با این حال ، جوانه ها پس از پخت سالم هستند.

برای داشتن تغذیه سالم در باردای الکل نخورید

از مصرف الکل در دوران بارداری خودداری کنید زیرا خطر سقط جنین و مرده زایی را افزایش می دهد. حتی مقادیر کم می تواند بر رشد مغز کودک تأثیر منفی بگذارد. نوشیدن الکل در دوران بارداری همچنین می تواند باعث ایجاد سندرم الکل جنینی شود که شامل نقایص قلبی و عقب ماندگی ذهنی می شود.

شیر ، پنیر و آب میوه پاستوریزه نشده

شیر خام ، پنیر پاستوریزه نشده حاوی مجموعه ای از باکتری های مضر از جمله لیستریا ، E. coli ، سالمونلا و کمپیلوباکتر هستند. همچنین در آبهای غیر پاستوریزه باکتری های مضر وجود دارد که مستعد آلودگی باکتریایی هستند. همه عفونت ها عواقبی تهدید کننده زندگی برای نوزاد متولد نشده دارند. این باکتری ها می توانند به طور طبیعی یا در نتیجه آلودگی در حین ذخیره یا جمع آوری وجود داشته باشند. پاستوریزاسیون بهترین و موثرترین روش برای از بین بردن هر گونه باکتری مضر بدون تغییر ارزش غذایی محصولات است.

غذاهای فرآوری شده

بارداری بهترین زمان برای شروع خوردن غذاهای غنی از مواد مغذی است که هم برای مادر باردار و هم برای جنین در حال رشد مفید است. در این مدت بسیاری از مواد مغذی ضروری از جمله پروتئین ، فولات ، کولین و آهن مورد نیاز است.

در سه ماهه اول بارداری ، مادر می تواند مانند قبل غذا بخورد. مقدار غذای مصرفی در سه ماهه دوم حدود 350 کالری در روز و در سه ماهه سوم حدود 450 کالری در روز است. رژیم غذایی مطلوب بارداری باید عمدتاً شامل غذاهای کامل با مقدار زیادی مواد مغذی باشد. غذاهای فرآوری شده دارای مواد مغذی کم در عین حال حاوی  کالری ، قند و چربی زیادی هستند. وعده های غذایی و میان وعده هایی که در دوران بارداری مصرف می شود باید سرشار از پروتئین ، سبزیجات و میوه ها ، چربی های سالم و کربوهیدرات های دارای فیبر بالا مانند غلات کامل ، لوبیا و سبزیجات نشاسته ای باشند. 

کلام پایانی مقاله تغذیه سالم در بارداری

در دوران بارداری ، بدن تغییرات هورمونی و فیزیکی زیادی را تجربه می کند. هر غذایی که مادر مصرف می کند بر سلامت خود و نوزاد تأثیر می گذارد. بنابراین ، باید از همه گروه های غذایی استفاده شود و تمرکز بر مصرف غذاهایی باشد که برای سلامتی مهم هستند و از غذاهایی که ممکن است بر سلامت مادر و جنین تأثیر منفی بگذارد ، اجتناب شود.

منابع مقاله

https://www.healthline.com/nutrition/11-foods-to-avoid-during-pregnancy#6.-Caffeine

https://drarjangnaim.com/which-foods-to-eat-and-avoid-during-pregnancy/

https://www.pregnancybirthbaby.org.au/foods-to-avoid-when-pregnant

The post تغذیه سالم در دوران بارداری appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

بارداری پرخطر اصطلاحی است که سلامت مادر و جنین را تهدید می کند. عوامل مختلفی وجود دارد که می تواند سلامت جنین و مادر را به خطر بیندازد. واژه بارداری پرخطر برای مادران بارداری که دارای تعدادی عوامل خطر هستند استفاده می شود ، بنابراین در دوران بارداری و بعد از زایمان نیاز به مراقبت ویژه دارند. واژه پرخطر ممکن است ترس زیادی را برای مادران ایجاد کند ، اما برای نشان دادن اهمیت توجه و مراقبت ویژه به این مادران به کار می رود.

این افراد باید بیشتر به پزشک مراجعه کنند و ممکن است در دوران بارداری به آزمایشات و سونوگرافی های بیشتری برای نظارت بر سلامت مادر و جنین نیاز داشته باشند. این مراقبت ها به پزشک کمک می کند تا هرگونه مشکل پزشکی را به سرعت تشخیص دهد و اقدامات لازم را انجام دهد.

عوامل خطرساز 

عوامل متعددی وجود دارد که می تواند باعث بارداری پرخطر شود.

سن مادر

یکی از شایع ترین عوامل خطر برای بارداری های پرخطر سن مادر است. زنانی که زیر 17 سال یا بیشتر از 35 سال زایمان می کنند بیشتر در معرض عوارض جانبی نسبت به اواخر نوجوانی و اوایل 30 سالگی هستند. خطر نقایص ژنتیکی و سقط جنین بعد از 40 سالگی افزایش می یابد.

شرایط پزشکی قبل از بارداری

شرایطی که برای مادر یا نوزاد خطرآفرین است عبارتند از:

• فشار خون بالا
• مشکلات ریوی ، کلیوی یا قلبی
• دیابت
• افسردگی
• چاقی
• بیماری خودایمنی
• بیماری های مقاربتی (STDs)
• عفونت های طولانی مدت مانند ویروس نقص ایمنی انسانی

مشکلات مربوط به حاملگی های قبلی ، سابقه سقط جنین ، سابقه خانوادگی و اختلالات ژنتیکی نیز از عوامل خطر برای بارداری های پرخطر هستند. اگر زنان مبتلا به این بیماری هستند ، مهم است که قبل از تصمیم گیری برای باردار شدن با پزشک مشورت کنید. پزشک ممکن است آزمایشاتی را انجام دهد ، داروهایی تجویز کند یا مواردی را برای حفظ سلامت مادر و نوزاد توصیه کند.

شرایط پزشکی که در دوران بارداری رخ می دهد

در برخی موارد ، مادر ممکن است قبل از بارداری سالم باشد ، اما ممکن است مشکلاتی در دوران بارداری ایجاد شود یا تشخیص داده شود که می تواند مادر و نوزاد را تحت تأثیر قرار دهد. سه مورد از شایع ترین مشکلات بارداری عبارتند از:

پره اکلامپسی

این سندرم شامل فشار خون بالا ، سطح بالای پروتئین در ادرار و تورم است. این وضعیت در صورت عدم درمان می تواند برای مادر یا نوزاد خطرناک باشد. با این حال ، با مدیریت مناسب و ویزیت منظم پزشک ، اکثر زنان مبتلا به پره اکلامپسی نوزادان سالم به دنیا می آورند.

افسردگی

بین 14 تا 23 درصد از زنان در دوران بارداری افسردگی را تجربه می کنند. اگر مادر قبل از بارداری افسرده باشد ، احتمال ابتلا به این بیماری در دوران بارداری بیشتر است. بارداری ممکن است با افسردگی ناشی از تغییرات هورمونی ، خستگی ، استرس و عدم حمایت همراه باشد. افسردگی ممکن است مربوط به مشکلاتی در دوران بارداری و زایمان باشد ، مانند وزن کم هنگام تولد و زایمان زودرس. پس از تولد نوزاد ، مادر مبتلا به افسردگی در مراقبت از خود و نوزاد معمولا دچارمشکل می شود.

دیابت بارداری

دیابت بارداری نوعی دیابت است که در دوران بارداری ایجاد می شود. دیابت معمولا بعد از زایمان برطرف می شود. با این حال ، زنان مبتلا به دیابت بارداری در معرض افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع دو و فشار خون بالا هستند. در مادران مبتلا به دیابت بارداری ، ممکن است به جای زایمان طبیعی به سزارین نیاز باشد تا از آسیب به نوزاد جلوگیری شود.این مادران برای کنترل قند خون باید زیر نظر متخصص تغذیه باشند.

مسائل مربوط به بارداری_ بارداری پرخطر

بیشتر حاملگی ها به دلیل مشکلاتی که از خود حاملگی ناشی می شود و ارتباط چندانی با سلامت مادر ندارند ، در گروه حاملگی های پرخطر طبقه بندی می شوند ، از جمله:

زایمان زودرس

زایمان زودرس زمانی اتفاق می افتد که انقباضات منظم باعث باز شدن دهانه رحم بعد از 20 هفته و قبل از هفته 37 بارداری شود. هرچه زودتر زایمان زودرس اتفاق بیفتد ، خطرات سلامتی برای نوزاد بیشتر است. بسیاری از نوزادان نارس نیاز به مراقبت های ویژه در بخش مراقبت های ویژه نوزادان دارند. نوزادان نارس همچنین می توانند ناتوانی های ذهنی و جسمی طولانی مدت داشته باشند.

زایمان های متعدد

زایمان های متعدد به این معنی است که مادر بیش از یک نوزاد را حمل می کند. حاملگی های چندقلو ، که بیشتر در مواردی استفاده می شود که زنان بیشتر از درمان های ناباروری استفاده می کنند. آنها خطر زایمان زودرس ، دیابت بارداری و فشار خون بالا را افزایش می دهند. این نوزادان بیشتر در معرض مشکلات سلامتی طولانی مدت مانند تاخیر در رشد یا فلج مغزی هستند. اما به خاطر داشته باشید که اکثر چندقلوها سالم به دنیا می آیند.

جفت سرراهی از مشکلات بارداری پرخطر

جفت سرراهی وضعیتی است که در آن جفت دهانه رحم را می پوشاند. این بیماری می تواند باعث خونریزی شود، به خصوص اگر یک زن انقباض داشته باشد.

مشکلات جنینی

مشکلات جنینی که گاهی اوقات در سونوگرافی دیده می شود. تقریباً 2 تا 3 درصد از همه نوزادان دارای مشکل ساختاری جزئی یا عمده هستند. گاهی ممکن است سابقه مشکلات جنینی در خانواده وجود داشته باشد ، اما در موارد دیگر این مشکلات کاملاً غیرمنتظره است.

پیشگیری 

حتی اگر مادر قبل از بارداری مشکل سلامتی نداشته باشد، توصیه می شود قبل از بارداری به پزشک مراجعه کند تا از سلامت او اطمینان حاصل شود. در این مورد ، پزشک ممکن است اقداماتی را توصیه کند که زن می تواند برای کاهش خطر برخی مشکلات انجام دهد. شامل:

•  دریافت حداقل 400 میکروگرم اسید فولیک در روز ، از قبل از بارداری و در طول آن
• داشتن رژیم غذایی سالم و حفظ وزن مناسب
• انجام فعالیت بدنی منظم
• دریافت واکسیناسیون های توصیه شده
• پرهیز از سیگار، الکل و مواد مخدر
• مراجعه منظم به پزشک
• همکاری با پزشک برای مدیریت مشکلاتی مانند دیابت ، افسردگی ، فشار خون بالا یا عفونت

کلام پایانی 

هنگامی که پزشک احتمال عارضه ای را که می تواند مادر ، نوزاد یا هر دو را تحت تاثیر قرار دهد تعیین کند ، بارداری پرخطر تلقی می شود. در چنین مواردی لازم است مادر و جنین تحت مراقبت های پزشکی باشند تا در صورت بروز هر گونه مشکلی کاملاً تحت کنترل باشند. این افراد باید بیشتر به پزشک مراجعه کنند و ممکن است در دوران بارداری به آزمایشات و سونوگرافی های بیشتری برای نظارت بر سلامت مادر و جنین نیاز داشته باشند. این مراقبت ها به پزشک کمک می کند تا هرگونه مشکل پزشکی را به سرعت تشخیص دهد و اقدامات لازم را انجام دهد. قرار گرفتن در یک بارداری پرخطر به این معنا نیست که مادر یا نوزاد مشکلی خواهند داشت ، اما برای کاهش هرگونه خطر ، مراقبت بیشتری لازم است.

منابع مقاله

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/in-depth/high-risk-pregnancy/art-20047012

https://www.webmd.com/baby/managing-a-high-risk-pregnancy#1

https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/pregnancy-complications/what-is-a-high-risk-pregnancy/

The post بارداری پرخطر چیست؟ appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

هدف از مصرف اسید فولیک

اسید فولیک دارای شکل‌های مختلفی با نام‌های فولاکین، فولات، اسید پترویل‌گلوتامیک و ویتامین B9 است و  به بدن انسان در تولید سلول‌های سالم و جدید کمک می‌کند.

جلوگیری از نقایص مادرزادی

مصرف اسیدفولیک کافی چه قبل و چه در حین بارداری مهم است زیرا می‌تواند از نقایص مادرزادی مانند آنانسفالی و اسپینا بیفیدا جلوگیری کند. اما اسید فولیک تنها مختص به افراد باردار نیست. این یک ویتامین است که عملکرد آن برای بدن همه افراد مهم است چرا که به ایجاد گلبول‌های قرمز کمک می‌کند. گلبول‌های قرمز خون وظیفه انتقال اکسیژن به سراسر بدن را بر عهده دارند.

وقتی بدن فرد به اندازه کافی گلبول قرمز تولید نمی‌کند، به این معنی است که خون او قادر به انتقال مقدار کافی اکسیژن به بقیه قسمت‌های بدن نیست. این می‌تواند باعث خستگی، رنگ‌پریدگی و ضعف شود. این علائم نشانه‌هایی از افزایش میزان کم‌خونی هستند. علاوه بر این، قسمت‌های خاصی از بدن مانند مو، پوست و ناخن‌ها هستند که به طور مداوم در حال رشد و بازسازی می‌باشند و در نتیجه هر روز نیاز به ساخت سلول‌های جدید دارند. بنابراین غیرعادی نیست که متخصص پوست شما برای کمک به بهبود وضعیت آنها و کمک به رشدشان مصرف ویتامین را پیشنهاد دهند.

منابع سرشار از اسید فولیک

اسید فولیک در مکمل‌های غذایی و غذاهای غنی شده از جمله نان، آرد، غلات و حبوبات وجود دارد. همچنین در ویتامین‌های B کمپلکس از آن به عنوان یک ماده افزودنی استفاده می‌شود. بسیاری از غذاها به طور طبیعی سرشار از فولات هستند. بهترین منابع سرشار از فولات در لیست زیر آورده شده است اما باید توجه کنید که خانم های باردار بدون نظر متخصص تغذیه نباید بیش از اندازه از خوراکی های زیر استفاده کنند:

• جگر گاو
• اسفناج پخته 
• مارچوبه
• بروکسل
• کاهو
• آووکادو
• کلم بروکلی
• نخود سبز
• لوبیا قرمز
• رب‌ گوجه‌فرهنگی
• آب پرتقال
• بادام زمینی
• پرتقال و گریپ‌فروت تازه
• پاپایا
• موز
• تخم‌مرغ آب‌پز
• طالبی

بدن شما چه مقدار اسید فولیک نیاز دارد؟

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها (CDC) توصیه می‌کند هر خانم هایی که در سن باروری هستند، 400 میکروگرم ویتامین در روز به عنوان راهی برای پیشگیری از نقایص مادرزادی مصرف کنند، دلیلش این است که تقریباً نیمی از بارداری‌ها برنامه‌ریزی نشده هستند. حتی اگر در این گروه قرار نگیرید، خطر کم‌خونی در خانم هایی که در سنین باروری هستند نسبت به بقیه بیشتر است، بنابراین داشتن برنامه برای بارداری و مصرف مکمل ایده خوبی به نظر می‌رسد.

اگر یک فرد باردار قصد داشته باشد بیشتر از حد معمول غذاهای حاوی اسید فولیک طبیعی یا اضافه‌شده مصرف کند، دریافت کل مقدار 400 میکروگرم تنها از طریق رژیم مشکل است. به همین دلیل است که مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری توصیه می‌کند کسانی که باردار هستند یا ممکن است باردار باشند از مکمل‌های اسید فولیک نیز استفاده کنند، هدف این است که روزانه 400 میکروگرم ویتامین اسید فولیک دریافت کنند. به خاطر داشته باشید که بسیاری از مولتی ویتامین‌ها از قبل حاوی اسید فولیک هستند، بنابراین برچسب تمام مکمل‌های خود را (علاوه بر مشورت با پزشک) بررسی کنید تا بدانید که چه مقدار اسید فولیک مصرف کرده‌اید.

قابل ذکر است مصرف بیش از حد اسید فولیک به افزایش محافظت در برابر نقایص مادرزادی کمکی نمی‌کند. در حال حاضر هیچ مدرکی علمی وجود ندارد که نشان دهد مصرف بیش از 400 میکروگرم اسید فولیک در روز می‌تواند میزان تاثیرگذاری آن را افزایش دهد. گرچه یک استثناء بزرگ نیز وجود دارد.

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها توصیه می‌کند هر کسی که قبلاً حاملگی داشته و جنین دچار نقص لوله عصبی شده است و قصد بارداری مجدد دارد، باید یک ماه قبل از بارداری و همچنین در سه ماه اول بارداری زیر نظر پزشک هر روز 4000 میکروگرم اسید فولیک مصرف کند. کسانی که در این شرایط هستند می‌بایست ابتدا حتما با پزشک خود در مورد هرگونه تغییر در رژیم غذایی یا استفاده از مکمل صحبت کنند.

عوارض جانبی

همانند تمامی داروها، اسید فولیک نیز در برخی افراد عوارض جانبی ایجاد می‌کند. اما بسیاری از افراد هیچ عارضه جانبی را تجربه نمی‌کنند یا تنها عوارضی جزئی خواهند داشت.

عوارض جانبی شایع

در صورتی که از وجود عوارض زیر رنج می‌برید یا نشانه‌های آن از بین نمی‌روند با پزشک یا داروساز مشورت کنید:

• حالت تهوع؛ اما اگر باردار باشید به احتمال زیاد این حالت تهوع صبحگاهی باشد
• از دست دادن اشتها
• نفخ یا باد معده

واکنش آلرژیک جدی

در موارد نادر، اسید فولیک می‌تواند یک واکنش حساسیت‌زای جدی (آنافیلاکسی) ایجاد کند.

اگر هر یک از علائم زیر را داشتید نیاز به مراجعه فوری به پزشک می باشد:

• بروز ضایعات پوستی که ممکن است همراه با خارش، قرمزی، تورم، تاول یا پوسته شدن باشد
• سخت نفش کشیدن
• احساس خفگی یا تنگی سینه
• مشکل در صحبت کردن 
• دهان، صورت، لب‌ها، زبان یا گلو متورم شوند

شما ممکن است در شرایط فوق یک واکنش آلرژیک جدی داشته باشید و شاید نیاز به درمان فوری در بیمارستان داشته باشید. اینها همه عوارض جانبی اسید فولیک نیستند. برای دیدن تمامی عوارض جانبی، برگه راهنمای داخل جعبه دارو را بخوانید.

اهمیت اسید فولیک قبل و حین بارداری

دلیل اهمیت مصرف اسید فولیک چه قبل و چه در حین بارداری این است که می‌تواند از جنینی که در حال رشد است در برابر بیماری نقص لوله عصبی که روی مغز، ستون فقرات و نخاع بچه تاثیر می‌گذارد، محافظت کند. در برخی از موارد ممکن است این بیماری منجر به مرگ شود. نقایص لوله عصبی در چند هفته اول بارداری و احتمالاً قبل از این که فرد از بارداری خود مطلع شود رخ می‌دهند. به همین دلیل است که دریافت 400 میکروگرم اسید فولیک به صورت روزانه برای هر فردی که تنها احتمال می‌دهد باردار شود نیز توصیه می‌شود.

شایعترین عوارض نقص لوله عصبی عبارتند از:

مهره‌شکاف یا اسپینا بیفیدا: زمانی اتفاق می‌افتد که ستون فقرات جنین در رحم کاملاً شکل نگیرد و نخاع بدون پوشش بماند. پس از تولد، اعصابی که پاها و سایر اندام‌های کودک را کنترل می‌کنند، دیگر کار نمی‌کنند. اغلب کودکان مبتلا به اسپینا بیفیدا دچار معلولیت مادام‌العمر می‌شوند که بعدها نیاز به جراحی‌های متعدد خواهد بود.

بی‌مخ‌زایی یا آنانسفالی: هنگامی رخ می‌دهد که کل مغز و جمجمه یا بیشتر آن در رحم رشد نکند. تقریباً تمام افراد بارداری‌ که جنینشان آنانسفالی دارد در نهایت سقط جنین می‌کنند، یا نوزاد کمی پس از تولد می‌میرد.

به دلیل نقش اسید فولیک در تقویت رشد سلو‌ل‌های سالم، بهتر است همه افراد صرف نظر از سن، جنسیت و وضعیت تولیدمثلی، آن را به واسطه غذاهای طبیعی سرشار از فولات و غذاهایی که پر از اسید فولیک هستند دریافت کنند. اما افرادی که باردار هستند یا ممکن است باردار شوند، می‌بایست با اسید فولیک تقویت شوند و برای همین می‌توانند از مکمل‌ها استفاده کنند.

اگر قبلاً چنین کاری نکرده‌اید، این مورد را با دکتر زنان و زایمان در میان بگذارید تا مطمئن شوید بهترین دوز را با توجه به نیازها و شرایطتان مصرف می‌کنید. علاوه بر این، مصرف مکمل‌ها می‌تواند به رشد مو، ناخن و بهتر شدن پوست کمک کند و این خود یک مزیت است.

The post اسید فولیک در بارداری appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

پس‌ازآنکه زن بارداری نوشیدنی الکلی مصرف کنید، الکل از طریق خون مادر و جفت به جنین منتقل می‌شود. کبد جنین یکی از آخرین اندام‌هایی است که رشد می‌کند و تا مراحل پایانی بارداری بالغ نمی‌شود. به همین دلیل جنین نمی‌تواند الکل را به‌طور کامل تصفیه کند. نوشیدن الکل در بارداری با خطرات متعددی برای رشد جنین و بعد از تولد نوزاد همراه است.

در ادامه مقاله از مجله سبک زندگی دکتر دقوقی تأثیرات مخربی که الکل بر جنین و نوزاد متولدشده می‌گذارد شرح داده‌شده است

.

نوشیدن الکل در دوران بارداری با اختلالات الکل جنین (FASD) همراه است

سندرم الکل جنین (FASD)

سندرم الکل جنین یکی از مهم‌ترین عواقب احتمالی مصرف الکل در بارداری است. نوزادانی که با FASD متولد می‌شوند دچار آسیب دائمی می‌شوند که بر رشد و سلامت جسمی، ذهنی، عملکردی، روان‌شناختی، رفتاری و شناختی نوزاد تأثیر بگذارد. سندرم الکل جنین از بیماری‌های برگشت‌ناپذیر است.

برخی از علائم و عوارض FASD شامل موارد زیر است:

• میکروسفالی (Microcephaly)(سر و مغز کوچک: اندازه سر و مغز نوزاد کوچک‌تر از حد استاندارد است)
• مشکلات قلبی
• وزن کم هنگام تولد
• ناتوانی ذهنی
• بیماری ستون فقرات، کلیه و کبد
• ویژگی‌های غیرطبیعی صورت، ازجمله لب فوقانی نازک، بینی و چانه کوچک‌تر از حد نرمال
• مشکلات گفتاری و لکنت زبان
• اختلالات رفتاری
• بیماری روانی

كودكان مبتلابه FASD كندتر از همسالان خود رشد می‌کنند و در پیشرفت مهارت‌های حرکتی و زبان اختلال دارند. علاوه بر این، ممکن است این کودکان مشکلات حافظه، مشکلات یادگیری و تشنج داشته باشند.

هیچ آزمایش تشخیصی برای FASD وجود ندارد. پزشکان برای تشخیص این بیماری به مشاهده علائم و اطلاعات مربوط به مادر اعتماد می‌کنند. دوره‌های درمانی زودهنگام آموزشی می‌تواند به کودک کمک کند تا بهبود پیدا کنند اما هیچ درمان قطعی برای مشکلات ناشی از FASD وجود ندارد.

اقدامات درمانی برای کودکان مبتلابه FASD شامل موارد زیر است:

• گفتار و زبان درمانی
• فیزیوتراپی
• آموزش والدین
• رفتاردرمانی
• روان‌درمانی
• آموزش مهارت‌های اجتماعی

سایر عوارض الکل بر جنین

علاوه بر سندرم الکل جنین، نوشیدن الکل در دوران بارداری می‌تواند باعث بروز سایر اختلالات مانند اختلال رشد عصبی مرتبط با الکل شود. این امر باعث ایجاد مشکلات عصبی (alcohol-related neurodevelopmental disorder (ARND))، مشکلات مربوط به مهارت‌های سازگاری و همچنین مشکلات رفتاری می‌شود. مشکلات مربوط به رشد فکری باعث می‌شود یادگیری این کودکان ضعیف باشد.

خطرات دیگری نیز برای استفاده از الکل در دوران بارداری وجود دارد:

• نقایص بدنی هنگام تولد
• سقط‌جنین
• زایمان زودرس
• وزن کم هنگام تولد
• سندرم مرگ ناگهانی نوزادان

نقص هنگام تولد ناشی از الکل یا ARBD، گروهی از نقایص بدنی هنگام تولد ناشی از مصرف الکل است. این‌ها شامل موارد زیر است:

• مشکلات کلیوی
• مشکلات قلبی
• نقص اسکلتی
• مشکلات شنوایی

چه زمانی الکل بر بارداری تأثیر می‌گذارد؟

هیچ زمان مطمئنی برای نوشیدن مشروبات الکلی در دوران بارداری وجود ندارد و در برخی از دوره‌ها الکل می‌تواند باعث آسیب بیشتری بر روی جنین شود.

نوشیدن الکل در سه‌ماهه اول بارداری

طبق اعلام موسسه ملی بهداشت، الکل در طی سه ماه اول بارداری ضرر بیشتری برای کودک دارد زیرا ویژگی‌های صورت کودک، ساختارهای آناتومیکی، مغز و نخاع در این دوره ایجاد می‌شود.

 مصرف نوشیدنی الکلی در سه‌ماهه اول بارداری باعث می‌شود:

• افزایش 25 درصدی احتمال تولد نوزاد با ویژگی‌های غیرطبیعی صورت، مانند کام شکافته
• 12٪ احتمال ابتلا نوزاد با سر کوچک‌تر از حد طبیعی
• 16٪ افزایش احتمال تولد نوزاد با وزن کم
• افزایش خطر ناهنجاری‌های عصبی که معمولاً با ناهنجاری‌های صورت همراه است.
• طبق اعلام مؤسسه ملی سوءمصرف الكل ۱و الكلیسم، خطر صدمه به مغز و از بین رفتن انواع خاصی از سلول‌های عصبی وجود دارد.

به گفته محققان وقتی مادر در نیمه دوم سه‌ماهه اول الکل بنوشد، عوارض الکل بر جنین بیشتر است و جنین بیشترین آسیب می‌بیند.

نوشیدن الکل در سه‌ماهه دوم بارداری

به نظر می‌رسد یک باور غلط رایج وجود دارد که نوشیدن الکل در دوران بارداری پس از سه‌ ماه اول بی‌خطر است؛ اما محققان هشدار می‌دهند که مغز و نخاع کودک در طول دوران بارداری ایجاد می‌شود، بنابراین مصرف الکل در هر مرحله می‌تواند به کودک آسیب برساند.

نوشیدن الکل در سه‌ماهه دوم بارداری منجر به:

• 68 درصد افزایش خطر تولد نوزاد با وزن بسیار پایین
• افزایش خطر عوارضی مانند رشد غیرطبیعی مغز، مشکل تنفس و مشکل در تنظیم دمای بدن
• افزایش خطر ناهنجاری‌های عصبی

نوشیدن در سه‌ماهه سوم بارداری

علاوه بر ادامه رشد مغز و نخاع، ریه‌های کودک نیز در سه‌ماهه دوم بارداری کامل می‌شوند. نوشیدن مقادیر زیاد الکل در این دوره منجر به افزایش خطر زایمان زودرس و افزایش خطر عوارض جسمی در کودک می‌شود که ممکن است نیاز به بستری طولانی‌تر نوزاد در بیمارستان و مراقبت‌های ویژه داشته باشد.

راه‌های ترک الکل در دروان بارداری

• از تمام نوشیدنی‌های حاوی الکل که شامل شراب، آبجو، نوشیدنی‌های مختلط و مشروبات الکلی است، خودداری کنید.
• قبل از بارداری نوشیدن را متوقف کنید. متأسفانه تقریباً نیمی از بارداری‌ها برنامه‌ریزی نشده است و بسیاری از خانم‌ها متوجه نمی‌شوند که تا چهارتا شش هفته از بارداری خود را گذرانده‌اند.
• از حضور در جمع‌هایی که در آن مشروب می‌خورند خودداری کنید.
• از خوردن آبجوهای غیرالکلی، شراب یا نوشیدنی‌های دیگر خودداری کنید. طبق تحقیقات، چنین نوشیدنی‌هایی ممکن است حاوی درصد بیشتری از الکل نسبت به آنچه بر روی برچسب‌ها نوشته‌شده باشد.
• نوشیدنی‌های الکلی را در خانه نگهداری نکنید زیرا باعث ایجاد وسوسه برای خوردن الکل می‌شود.
• اگر نخوردن الکل کار سختی است در صورت نیاز از مشاور حرفه‌ای درخواست کمک کنید.

متوقف کردن نوشیدن در دوران بارداری

گرچه بسیاری از خانم‌ها می‌دانند که نوشیدن الکل در بارداری ایده خوبی نیست، اما هنوز هم بسیاری از افراد در طی این دوره مهم، الکل می‌نوشند.

در بین زنان باردار، افراد بین 35 تا 44 سال بالاترین آمار مصرف الکل را دارند. این نشان می‌دهد که اطلاعات غلطی در مورد میزان مصرف الکل وجود دارد که باعث سقط‌جنین و عوارض دیگر می‌شود. به‌عنوان‌مثال، بسیاری از خانم‌ها معتقدند که نوشیدن یک لیوان شراب یک‌بار در طی بارداری اشکالی ندارد. همچنین بعضی از خانم‌ها به‌غلط معتقدند كه نوشیدن الکل پس از سه‌ماهه اول امکان‌پذیر است.

هر مقدار الکل برای جنین در حال رشد مضر است زیرا جنین هنوز در حال رشد است و اندام‌های او هنوز رشد نکرده، بنابراین جنین به‌اندازه یك بزرگ‌سال قادر به تجزیه الكل نیست. نتیجه این است که حجم بالایی از الکل در بدن جنین باقی می‌ماند و رشد طبیعی او را مختل می‌کند.

زنان سطوح متفاوتی از آنزیم کبدی دارند که الکل را متابولیز می‌کند. کسانی که سطح پایینی از این آنزیم‌ها دارند، الکل را به‌آرامی تجزیه می‌کنند. ازآنجاکه الکل بیشتر در خون آن‌ها گردش می‌کند، نوزادان متولد نشده آن‌ها نیز در معرض مقادیر بیشتری از سم هستند.

نوزادان پاسخ ژنتیکی متفاوتی به الکل دارند. برخی از نوزادان به دلیل آرایش ژنتیکی فردی، بیشتر از سایر افراد تحت تأثیر الکل قرار می‌گیرند. تفاوت در ژن‌ها همچنین نشان می‌دهد که بزرگ‌سالان چقدر تحت تأثیر الکل قرار دارند. به‌عنوان‌مثال، برخی از بزرگ‌سالان درست بعد از یک نوشیدنی دچار مسمومیت می‌شوند یا علائم شدیدتری نسبت به شخص دیگری که مشروبات الکلی مشابهی مصرف کرده، تجربه می‌کنند.

بسیاری از خانم‌ها می‌خواهند بدانند، یك زن باردار چه مقدار الكل می‌تواند مصرف كند؟ اما حقیقت این است که هیچ سطح مطمئنی برای نوشیدن وجود ندارد و عوارض الکل بر جنین با هر مقدار نوشیدن ممکن است نمایان شود.

همچنین بخوانید سطح ایمنی مصرف الکل صفر است

The post نوشیدن الکل در بارداری، عوارض الکل بر جنین و مادر appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

شیر مادر شامل تمام مواد غذایی است که برای رشد سالم و طبیعی نوزادان در شش ماه اول زندگی خود نیاز دارند و مهم‌ترین غذا در سال اول زندگی نوزاد است.

از شیر گرفتن به معنی قطع کامل تغذیه نوزاد از شیر نیست بلکه هر زمان که مادر علاوه بر شیر خود به نوزاد غذایی دیگری بدهد، شروع به از شیر گرفتن کرده است.

نوزادان از شیر گرفته از شیر مادر، قبل از اولین سال تولد خود نیاز به غذای شیرخوار دارند. غذای شیرخوار معمولاً بعد از 12 ماه اول دیگر لازم نیست، زیرا کودک باید طیف گسترده‌ای از وعده غذایی خانواده میل کند.

فواید تغذیه با شیر مادر

چند روز اول پس از زایمان

تغذیه شیر مادر حتی برای یک دوره کوتاه مفید است. در چند روز اول پس از تولد نوزاد شما، سینه‌های مادر تولید آغوز می‌کند. این ماده غنی شامل مواد حیاتی، ازجمله ایمونوگلوبولین یا سلول‌هایی است که به ایجاد سیستم ایمنی کودک کمک می‌کند. شواهد فراوانی وجود دارد که نوزادانی که برای شش ماه اول زندگی‌شان با شیر مادر تغذیه می‌کنند، از تعداد زیادی بیماری‌های دوران نوزادی مانند شامل التهاب معده‌ای روده‌ای، بیماری‌های تنفسی و عفونت گوش میانی در امان هستند.

علاوه بر این تغذیه با شیر به بهبود سریع‌تر مادر پس از زایمان کمک می‌کند.

تا چهارماهگی

نوزادانی که از شیر مادر تغذیه نمی‌کنند بیشتر احتمال دارد که بیمار شوند یا در بیمارستان بستری شوند و خطر ابتلا به سندرم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) بیشتر از نوزادان شیرده را افزایش دهد. سیستم گوارش نوزادانی که تا 4 ماهگی از شیر مادر تغذیه کند، به تکامل می‌رسد و برای جذب و تحمل غذاهاي پس از شيرگيري آمادگی پیدا می‌کند.

تا شش‌ماهگی

شیر دادن به نوزاد تا شش‌ماهگی به حفظ سلامت شیرخوار تا یک سال و کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه و سرطان تخمدان در مادر کمک می‌کند.

تا یک‌سالگی

تغذیه با شیر مادر تا یک‌سالگی در کنار غذای شیرخواران موجب کاهش خطر ابتلا به برخی سرطان‌های کودکان مانند سرطان خون می‌گردد.

تا دوسالگی

پس از گذراندن سال اول، مادران باید به‌تدریج غذای که خانواده میل می‌کنند را جایگزین غذای شیرخواران کنند.

پس از دوسالگی

سازمان بهداشت جهانی و یونیسف تغذیه با شیر مادر در دوران نوپایی را تشویق می‌کند و بیان می‌کند که شیر یک منبع مهم انرژی و پروتئین برای محافظت از بیمار در طی سال دوم زندگی کودک است.

اگر فرزند شما به خوردن غذای بزرگ‌سالان عادت کرد، می‌توان گفت که زمان مناسبی برای از شیر گرفتن کودک است. در بسیاری از فرهنگ‌ها کودکان حداقل تا 2 سال از شیر مادر تغذیه می‌کنند، اما پس از دوسالگی نباید مادر و فرزند تحت‌فشار قرار گیرند، شیر دادن تا 4 سالگی عملی رایج است.

بیولوژی بدن انسان از سن دوسالگی و شش‌ماهگی تا 7 سالگی آمادگی تغذیه با شیر مادر را نشان می‌دهد و تازمانی که کودک شیر می‌خورد، شیر مواد مغذی، عوامل ضدعفونی‌کننده و سایر مواد محافظتی را برای ویتامین می‌کند.

نکته مهم این است که شیرخوار را باید به‌آرامی از شیر گرفت، کاهش تعداد دفعات شیردهی در کنار افزایش تغذیه نوزاد با مواد غذایی دیگر علاوه بر حفظ سلامت فرزند از تورم غده‌های پستانی مادر نیز جلوگیری می‌کند.

علائمی که نشان می‌دهد فرزند آماده تغذیه با مواد غذایی جامد است، عبارت‌اند از:

• نشان دادن علاقه به غذا هنگامی‌که بزرگ‌ترها غذا می‌خوردند
• کنجکاو شدن به آنچه بزرگ‌ترها می‌خورند و تلاش و حرکت کردن برای رسیدن به مواد غذایی
• متوقف کردن بازگرداندن غذایی که دردهان نوزاد قرار داده می‌شود
• شروع به نگه‌داشتن سر و نشستن بدون کمک دیگران
• توانایی نگاه کردن به غذا، نگه‌داشتن و دردهان گذاشتن غذا به‌تنهایی
• توانایی در انجام حرکات جویدن غذا
• رسیدن به وزن مطلوب، اکثر نوزادان زمانی آمادگی خوردن غذای جامد یا مایع دارند که وزن آن‌ها به دو برابر وزن هنگام تولد رسیده باشد.

چگونه شیردهی را متوقف کنید؟

بهتر است عمل از شیر گرفتن به‌تدریج انجام شود، توقف ناگهانی شیردهی موجب می‌شود مادر در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های تراکم خون پستان، برآمدگی پستان و ورم پستان گردد؛ سیستم گوارشی و سیستم ایمنی بدن نوزاد نیز دچار مشکل می‌گردد، علاوه بر این، این کار به لحاظ عاطفی برای مادر و فرزند بسیار سخت است.

نکات مهم در دوران شیرخوارگی

• شیر گاو به‌عنوان یک نوشیدنی اصلی برای نوزادان زیر یک سال مناسب نیست، اگرچه می‌توان از آن در تهیه غذای شیرخوار استفاده کرد.
• زمانی که کودک بیمار است و استرس زیادی دارد، اقدام به قطع شیر دادن نکنید
• بازگشت مادر به محل کار لزوماً به این معنی نیست که باید شیردهی را متوقف کند. به مادران شاغل توصیه می‌شود زمان شیردهی به کودک را تنظیم کنند و مواقعی که مشغول به کار هستند، شیر خود را بدوشند و در ظرف‌های مخصوص نگهداری کنند و به پرستار، مربیان مهد یا اعضای خانواده تحویل دهند.

همچنین بخوانید چگونه فرزندان خود را به تغذیه سالم تشویق کنیم

The post تغذیه با شیر مادر و بهترین زمان از شیر گرفتن شیرخواران appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.

استفراغ بارداری موجب ناتوانی مادر می‌شود.

برخی افراد تصور می‌کنند با روزه‌داری قوای جسمانی بدن آن قدر کاهش می یابد که اقدام به بارداری در این ماه نمی کنند. در صورتی که اگر در ماه رمضان از سفره غذایی متعادل و سالم استفاده کنید تاثیری بر میزان باروری شما نخواهد داشت. اقدام کردن به بارداری در ماه مبارک رمضان منعی ندارد. به شرطی که شما از نظر بارداری مشکلی (مثل عدم تخمک گذاری که نیاز به دارو دارد و کاهش حرکت اسپرم و …) نداشته باشید. اگر نیاز است داروهای خاصی استفاده کنید تا جایی که ممکن است در طول افطار تا سحر استفاده کنید.

برخی خانم ها نگران این هستند که مبادا باردار شده باشد، و ندانند و روزه بگیرند. اولا تشکیل بارداری و روند لانه گزینی حداقل 7-10 روز پس از تخمک گذاری ایجاد می شود. ثانیا شما با آزمایش خون متوجه بارداری تان شده و روزه داری را قطع می کنید. به نظر نمی رسد یکی دو روز، روزه داری در آن زمان تاثیر خیلی بدی روی جنین احتمالی داشته باشد.

طول مدت بارداری 9 ماه است و بسیاری از خانمهای باردار قسمتی از این 9 ماه را در ماه رمضان سپری می کنند.

بدن یک خانم باردار به لحاظ فیزیکی و بیوشیمیایی تغییرات بسیار زیادی می کند که این تغییرات شامل تغییرات متابولیسم قند و چربی و هم چنین تغییرات دستگاه گوارش نیز می باشد . برای آشنایی با پاره ای از این تغییرات ، بهتر است بدانید  که یک خانم باردار در حالت عادی روزی  300 کیلوکالری بیشتر از دیگران به انرژی نیاز دارد که از راه تغذیه دریافت می کند. بهترین حالت دریافت این مقدار کالری، این است که مادر باردار به دفعات زیاد با فواصل کوتاه، اما با حجم کم غذا بخورد. از طرفی تهوع و استفراغ بارداری خود موجب ناتوانی مادر در روزه داری می شود چون همانطور که می دانید استفراغ کردن روزه را باطل می کند.

 چرا در بارداری روزه نگیریم؟

بدن انسان‌ها طوری تنظیم‌شده که برای تغذیه تک‌تک سلول‌هایش از گلوکز (قند) استفاده می‌کند.  اگر این قند را در خون پیدا نکند (به دلیل عدم تغذیه مناسب ) مجبور می‌شود پروتئین و چربی را به‌عنوان منبع انرژی برای سلول‌هایش استفاده کند.  در این حالت، کتون خون مادر بالا رفته  و این کتون از جفت عبور کرده و  وارد خون جنین می‌شود. سپس وارد دستگاه عصبی (مغز و …) شده و می‌تواند به آن آسیب بزند. چراکه کتون برای سیستم مغز و اعصاب جنین مضر است.

رشد سلول‌های مغزی جنین در سه‌ماهه اول بارداری (خصوصاً 8 هفته اول) بسیار حساس است و در این دوران اصلاً روزه‌داری توصیه نمی‌شود.

از طرفی رشد و وزن گیری جنین در سه‌ماهه سوم بارداری در اوج خود قرار دارد و وزن نهایی جنین در آن زمان تثبیت می‌شود. بنابراین در ماهه‌ای آخر بارداری هم توصیه می‌شود روزه نگیرید.

همه‌ی این صحبت‌ها برای مادرانی بود که به لطف خدا، مشکل خاصی در بارداری و سلامتشان وجود ندارد. اما اگر مادر باردار مسائلی مثل فشارخون بالا ، دیابت و …داشت ، به‌هیچ‌عنوان روزه نگیرد.

اما درنهایت ، هنوز در همه جای دنیا این‌یک سؤال بدون جواب قاطع است! هر شخصی بسته به شرایط خودش با مشورت پزشک می‌تواند تصمیم بگیرد.

The post ماه رمضان بهترین ماه برای بارداری appeared first on مجله تغذیه ، سلامتی و سبک زندگی با دکتر دقوقی.